| 1 Alessandro, figlio di Filippo il Macedone, uscito dalla regione dei Chittim, dopo aver sconfitto Dario, re dei Persiani e dei Medi, regnò al suo posto, cominciando dalla Grecia. | 1 και εγενετο μετα το παταξαι αλεξανδρον τον φιλιππου μακεδονα ος εξηλθεν εκ γης χεττιιμ και επαταξεν τον δαρειον βασιλεα περσων και μηδων και εβασιλευσεν αντ' αυτου προτερον επι την ελλαδα |
| 2 Egli intraprese molte guerre, si impadronì di fortezze e uccise i re della regione. | 2 και συνεστησατο πολεμους πολλους και εκρατησεν οχυρωματων και εσφαξεν βασιλεις της γης |
| 3 Egli raggiunse l’estremità della terra, depredò una quantità di nazioni finché la terra non ammutolì davanti a lui, mentre il suo cuore si esaltò e si insuperbì. | 3 και διηλθεν εως ακρων της γης και ελαβεν σκυλα πληθους εθνων και ησυχασεν η γη ενωπιον αυτου και υψωθη και επηρθη η καρδια αυτου |
| 4 Egli radunò un esercito fortissimo e ridusse in suo potere regioni, nazioni e re, che divennero suoi tributari. | 4 και συνηξεν δυναμιν ισχυραν σφοδρα και ηρξεν χωρων εθνων και τυραννων και εγενοντο αυτω εις φορον |
| 5 Infine, cadde ammalato e capì di essere vicino alla morte. | 5 και μετα ταυτα επεσεν επι την κοιτην και εγνω οτι αποθνησκει |
| 6 Convocò i suoi ufficiali, i nobili che erano stati educati con lui fino dalla giovinezza e divise fra di loro il regno, mentre era ancora in vita. | 6 και εκαλεσεν τους παιδας αυτου τους ενδοξους τους συνεκτροφους αυτου εκ νεοτητος και διειλεν αυτοις την βασιλειαν αυτου ετι αυτου ζωντος |
| 7 Alessandro aveva regnato dodici anni quando morì. | 7 και εβασιλευσεν αλεξανδρος ετη δωδεκα και απεθανεν |
| 8 I suoi ufficiali presero il comando, ognuno nella sua zona. | 8 και επεκρατησαν οι παιδες αυτου εκαστος εν τω τοπω αυτου |
| 9 Tutti si imposero il diadema dopo la sua morte; lo stesso fecero i loro figli dopo di essi per molti anni e moltiplicarono i mali sulla terra. | 9 και επεθεντο παντες διαδηματα μετα το αποθανειν αυτον και οι υιοι αυτων οπισω αυτων ετη πολλα και επληθυναν κακα εν τη γη |
| 10 Da loro uscì un empio rampollo, Antioco Epifane, figlio del re Antioco, che era stato Tolomeo fu sgominato da lui e fuggì, mentre molti caddero feriti a morte. | 10 και εξηλθεν εξ αυτων ριζα αμαρτωλος αντιοχος επιφανης υιος αντιοχου του βασιλεως ος ην ομηρα εν ρωμη και εβασιλευσεν εν ετει εκατοστω και τριακοστω και εβδομω βασιλειας ελληνων |
| 11 In quei giorni sorsero in Israele uomini iniqui che persuasero molti dicendo: «Andiamo e concludiamo un patto con le nazioni che ci circondano; perché da quando ci siamo separati da esse molti mali sono piombati su di noi». | 11 εν ταις ημεραις εκειναις εξηλθον εξ ισραηλ υιοι παρανομοι και ανεπεισαν πολλους λεγοντες πορευθωμεν και διαθωμεθα διαθηκην μετα των εθνων των κυκλω ημων οτι αφ' ης εχωρισθημεν απ' αυτων ευρεν ημας κακα πολλα |
| 12 Il discorso parve buono ai loro occhi. | 12 και ηγαθυνθη ο λογος εν οφθαλμοις αυτων |
| 13 Alcuni del popolo si fecero premura di andare dal re e questi concesse loro la facoltà di seguire le usanze dei Gentili. | 13 και προεθυμηθησαν τινες απο του λαου και επορευθησαν προς τον βασιλεα και εδωκεν αυτοις εξουσιαν ποιησαι τα δικαιωματα των εθνων |
| 14 Essi costruirono un ginnasio a Gerusalemme secondo l’uso dei Gentili, | 14 και ωκοδομησαν γυμνασιον εν ιεροσολυμοις κατα τα νομιμα των εθνων |
| 15 si fecero i prepuzi e si allontanarono dalla santa alleanza. Si aggiogarono ai Gentili e si vendettero per compiere il male. | 15 και εποιησαν εαυτοις ακροβυστιας και απεστησαν απο διαθηκης αγιας και εζευγισθησαν τοις εθνεσιν και επραθησαν του ποιησαι το πονηρον |
| 16 Ora, quando il suo regno apparve ben consolidato, Antioco decise di impadronirsi dell’Egitto per regnare su due regni. | 16 και ητοιμασθη η βασιλεια ενωπιον αντιοχου και υπελαβεν βασιλευσαι γης αιγυπτου οπως βασιλευση επι τας δυο βασιλειας |
| 17 Egli entrò in Egitto con un grande esercito, con carri ed elefanti, con cavalleria e con una numerosa flotta. | 17 και εισηλθεν εις αιγυπτον εν οχλω βαρει εν αρμασιν και ελεφασιν και εν ιππευσιν και εν στολω μεγαλω |
| 18 Attaccò battaglia con Tolomeo, re dell’Egitto; | 18 και συνεστησατο πολεμον προς πτολεμαιον βασιλεα αιγυπτου και ενετραπη πτολεμαιος απο προσωπου αυτου και εφυγεν και επεσον τραυματιαι πολλοι |
| 19 Così egli si impadronì delle roccheforti dell’Egitto e depredò la terra d’Egitto. | 19 και κατελαβοντο τας πολεις τας οχυρας εν γη αιγυπτω και ελαβεν τα σκυλα γης αιγυπτου |
| 20 Dopo aver vinto l’Egitto, Antioco tornò indietro nell’anno 143 e avanzò contro Israele e Gerusalemme con un grande esercito. | 20 και επεστρεψεν αντιοχος μετα το παταξαι αιγυπτον εν τω εκατοστω και τεσσαρακοστω και τριτω ετει και ανεβη επι ισραηλ και ανεβη εις ιεροσολυμα εν οχλω βαρει |
| 21 Entrò con insolenza nel santuario e prese l’altare d’oro, il candelabro della luce e tutte le suppellettili; | 21 και εισηλθεν εις το αγιασμα εν υπερηφανια και ελαβεν το θυσιαστηριον το χρυσουν και την λυχνιαν του φωτος και παντα τα σκευη αυτης |
| 22 la mensa della presenza, i vasi per le libazioni, le tazze, le scodelle d’oro, il velo, le corone e tutti gli ornamenti in oro, che erano sulla facciata del tempio, asportandone tutte le lamine. | 22 και την τραπεζαν της προθεσεως και τα σπονδεια και τας φιαλας και τας θυισκας τας χρυσας και το καταπετασμα και τους στεφανους και τον κοσμον τον χρυσουν τον κατα προσωπον του ναου και ελεπισεν παντα |
| 23 Egli prese l’argento, l’oro e le suppellettili preziose, prese anche i tesori nascosti che riuscì a trovare. | 23 και ελαβεν το αργυριον και το χρυσιον και τα σκευη τα επιθυμητα και ελαβεν τους θησαυρους τους αποκρυφους ους ευρεν |
| 24 Dopo aver preso tutto, fece ritorno nella sua terra. Egli aveva fatto una strage di uomini e parlato con molta arroganza. | 24 και λαβων παντα απηλθεν εις την γην αυτου και εποιησεν φονοκτονιαν και ελαλησεν υπερηφανιαν μεγαλην |
| 25 Ci fu allora un gran lutto in Israele, in ogni suo luogo. | 25 και εγενετο πενθος μεγα επι ισραηλ εν παντι τοπω αυτων |
| 26 Gemettero capi e anziani, vergini e giovani perdettero ogni vigore svanì la bellezza delle donne. | 26 και εστεναξαν αρχοντες και πρεσβυτεροι παρθενοι και νεανισκοι ησθενησαν και το καλλος των γυναικων ηλλοιωθη |
| 27 Ogni sposo intonò un lamento, nel talamo nuziale fu in angoscia la sposa. | 27 πας νυμφιος ανελαβεν θρηνον και καθημενη εν παστω επενθει |
| 28 La terra si commosse a causa dei suoi abitanti e tutta la casa di Giacobbe si coprì di confusione. | 28 και εσεισθη η γη επι τους κατοικουντας αυτην και πας ο οικος ιακωβ ενεδυσατο αισχυνην |
| 29 Dopo due anni, il re mandò nelle città di Giuda il sovrintendente ai tributi. Costui venne a Gerusalemme con numeroso esercito | 29 μετα δυο ετη ημερων απεστειλεν ο βασιλευς αρχοντα φορολογιας εις τας πολεις ιουδα και ηλθεν εις ιερουσαλημ εν οχλω βαρει |
| 30 e pronunciò con inganno parole di pace agli abitanti ed essi gli credettero. All’improvviso, però, irruppe nella città e la colpì duramente, uccidendo molta gente in Israele. | 30 και ελαλησεν αυτοις λογους ειρηνικους εν δολω και ενεπιστευσαν αυτω και επεπεσεν επι την πολιν εξαπινα και επαταξεν αυτην πληγην μεγαλην και απωλεσεν λαον πολυν εξ ισραηλ |
| 31 Depredata la città, egli la diede alle fiamme, ne abbatté le case e le mura di cinta. | 31 και ελαβεν τα σκυλα της πολεως και ενεπρησεν αυτην πυρι και καθειλεν τους οικους αυτης και τα τειχη κυκλω |
| 32 Condussero in schiavitù le donne con i bambini e si impadronirono del bestiame. | 32 και ηχμαλωτισαν τας γυναικας και τα τεκνα και τα κτηνη εκληρονομησαν |
| 33 Essi fortificarono la città di David con un muro grande e solido e con torri solide, trasformandola in una loro fortezza. | 33 και ωκοδομησαν την πολιν δαυιδ τειχει μεγαλω και οχυρω πυργοις οχυροις και εγενετο αυτοις εις ακραν |
| 34 Vi stabilirono gente peccatrice, uomini iniqui, che vi si rafforzarono. | 34 και εθηκαν εκει εθνος αμαρτωλον ανδρας παρανομους και ενισχυσαν εν αυτη |
| 35 Vi collocarono armi e vettovaglie e vi depositarono il bottino di Gerusalemme. Costoro divennero come un gran laccio. | 35 και παρεθεντο οπλα και τροφην και συναγαγοντες τα σκυλα ιερουσαλημ απεθεντο εκει και εγενοντο εις μεγαλην παγιδα |
| 36 Fu un’insidia per il santuario e un avversario irriducibilmente malefico per Israele. | 36 και εγενετο εις ενεδρον τω αγιασματι και εις διαβολον πονηρον τω ισραηλ δια παντος |
| 37 Essi versarono sangue innocente intorno al santuario e contaminarono i luoghi santi. | 37 και εξεχεαν αιμα αθωον κυκλω του αγιασματος και εμολυναν το αγιασμα |
| 38 Per causa loro fuggirono gli abitanti di Gerusalemme, e questa divenne una colonia di stranieri. Essa diventò straniera ai suoi figli, i suoi figli la abbandonarono. | 38 και εφυγον οι κατοικοι ιερουσαλημ δι' αυτους και εγενετο κατοικια αλλοτριων και εγενετο αλλοτρια τοις γενημασιν αυτης και τα τεκνα αυτης εγκατελιπον αυτην |
| 39 Il santuario divenne desolato come un deserto, le sue feste si cambiarono in giorni di lamento, i suoi sabati in obbrobrio, il suo onore in disprezzo. | 39 το αγιασμα αυτης ηρημωθη ως ερημος αι εορται αυτης εστραφησαν εις πενθος τα σαββατα αυτης εις ονειδισμον η τιμη αυτης εις εξουδενωσιν |
| 40 Grande come la sua gloria di una volta fu la sua ignominia, la sua magnificenza si cambiò in lutto. | 40 κατα την δοξαν αυτης επληθυνθη η ατιμια αυτης και το υψος αυτης εστραφη εις πενθος |
| 41 Il re, poi, scrisse a tutto il regno, dichiarando che tutti dovevano formare un solo popolo, | 41 και εγραψεν ο βασιλευς παση τη βασιλεια αυτου ειναι παντας εις λαον ενα |
| 42 che ognuno doveva abbandonare le proprie usanze. Tutte le nazioni si adattarono all’ordine del re. | 42 και εγκαταλιπειν εκαστον τα νομιμα αυτου και επεδεξαντο παντα τα εθνη κατα τον λογον του βασιλεως |
| 43 Anche molti in Israele furono favorevoli al suo culto, sacrificarono agli idoli e profanarono il sabato. | 43 και πολλοι απο ισραηλ ευδοκησαν τη λατρεια αυτου και εθυσαν τοις ειδωλοις και εβεβηλωσαν το σαββατον |
| 44 Il re mandò, per mezzo dei corrieri, lettere a Gerusalemme e nelle città di Giuda, ordinando di seguire usi estranei al paese, | 44 και απεστειλεν ο βασιλευς βιβλια εν χειρι αγγελων εις ιερουσαλημ και τας πολεις ιουδα πορευθηναι οπισω νομιμων αλλοτριων της γης |
| 45 di cessare gli olocausti, i sacrifici e le libazioni nel santuario e di profanare i sabati e le feste, | 45 και κωλυσαι ολοκαυτωματα και θυσιαν και σπονδην εκ του αγιασματος και βεβηλωσαι σαββατα και εορτας |
| 46 di contaminare il santuario e i luoghi santi, | 46 και μιαναι αγιασμα και αγιους |
| 47 di edificare altari, recinti e tempietti per gli idoli e di sacrificare porci e animali immondi, | 47 οικοδομησαι βωμους και τεμενη και ειδωλια και θυειν υεια και κτηνη κοινα |
| 48 di lasciare i figli incirconcisi e di macchiarsi di ogni immondezza e profanazione, | 48 και αφιεναι τους υιους αυτων απεριτμητους βδελυξαι τας ψυχας αυτων εν παντι ακαθαρτω και βεβηλωσει |
| 49 così da dimenticare la legge e cambiare tutte le tradizioni. | 49 ωστε επιλαθεσθαι του νομου και αλλαξαι παντα τα δικαιωματα |
| 50 Chiunque non si fosse conformato all’editto del re sarebbe stato condannato a morte. | 50 και ος αν μη ποιηση κατα τον λογον του βασιλεως αποθανειται |
| 51 In questi termini egli scrisse a tutto il regno, costituì ispettori sopra tutto il popolo e ordinò alle città di Giuda di offrire sacrifici città per città. | 51 κατα παντας τους λογους τουτους εγραψεν παση τη βασιλεια αυτου και εποιησεν επισκοπους επι παντα τον λαον και ενετειλατο ταις πολεσιν ιουδα θυσιαζειν κατα πολιν και πολιν |
| 52 Molti del popolo, cioè quanti avevano abbandonato la legge, si uniformarono a essi e commisero del male nel paese. | 52 και συνηθροισθησαν απο του λαου πολλοι προς αυτους πας ο εγκαταλειπων τον νομον και εποιησαν κακα εν τη γη |
| 53 Costoro costrinsero il popolo di Israele a vivere in nascondigli, in ogni rifugio. | 53 και εθεντο τον ισραηλ εν κρυφοις εν παντι φυγαδευτηριω αυτων |
| 54 Il 15 di Casleu dell’anno 145, Antioco costruì l’abominio della desolazione sull’altare ed edificò are nelle città di Giuda all’intorno. | 54 και τη πεντεκαιδεκατη ημερα χασελευ τω πεμπτω και τεσσαρακοστω και εκατοστω ετει ωκοδομησεν βδελυγμα ερημωσεως επι το θυσιαστηριον και εν πολεσιν ιουδα κυκλω ωκοδομησαν βωμους |
| 55 Sulle porte delle case e nelle piazze offrivano incenso; | 55 και επι των θυρων των οικιων και εν ταις πλατειαις εθυμιων |
| 56 facevano a pezzi e bruciavano i libri della legge, che riuscivano a trovare. | 56 και τα βιβλια του νομου α ευρον ενεπυρισαν εν πυρι κατασχισαντες |
| 57 L’editto del re condannava a morte colui presso il quale si trovava il libro dell’alleanza e chi osservava la legge. | 57 και οπου ευρισκετο παρα τινι βιβλιον διαθηκης και ει τις συνευδοκει τω νομω το συγκριμα του βασιλεως εθανατου αυτον |
| 58 Agivano con la forza contro gli Israeliti che, mese per mese, venivano scoperti nelle città; | 58 εν ισχυι αυτων εποιουν τω ισραηλ τοις ευρισκομενοις εν παντι μηνι και μηνι εν ταις πολεσιν |
| 59 e il 25 del mese sacrificavano sopra l’ara, che era nel luogo dei sacrifici. | 59 και τη πεμπτη και εικαδι του μηνος θυσιαζοντες επι τον βωμον ος ην επι του θυσιαστηριου |
| 60 Condannarono a morte, secondo l’ordine, le donne che avevano circonciso i figli, | 60 και τας γυναικας τας περιτετμηκυιας τα τεκνα αυτων εθανατωσαν κατα το προσταγμα |
| 61 con i bambini sospesi al collo, insieme con i familiari e con coloro che avevano praticato la circoncisione. | 61 και εκρεμασαν τα βρεφη εκ των τραχηλων αυτων και τους οικους αυτων και τους περιτετμηκοτας αυτους |
| 62 Tuttavia molti in Israele non perdettero coraggio; costoro decisero generosamente, insieme, di non mangiare cibi immondi. | 62 και πολλοι εν ισραηλ εκραταιωθησαν και ωχυρωθησαν εν αυτοις του μη φαγειν κοινα |
| 63 Essi preferirono morire pur di non contaminarsi con cibi proibiti e di non profanare la santa alleanza; così morirono. | 63 και επεδεξαντο αποθανειν ινα μη μιανθωσιν τοις βρωμασιν και μη βεβηλωσωσιν διαθηκην αγιαν και απεθανον |
| 64 Grandissima fu l'ira sopra Israele. | 64 και εγενετο οργη μεγαλη επι ισραηλ σφοδρα |
