| 1 Ora Giuda venne a conoscenza della fama dei Romani che sono forti nella loro potenza, favoriscono quanti parteggiano per loro, concludono trattati di amicizia con quanti si rivolgono a loro e sono veramente potenti. | 1 και ηκουσεν ιουδας το ονομα των ρωμαιων οτι εισιν δυνατοι ισχυι και αυτοι ευδοκουσιν εν πασιν τοις προστιθεμενοις αυτοις και οσοι αν προσελθωσιν αυτοις ιστωσιν αυτοις φιλιαν και οτι εισι δυνατοι ισχυι |
| 2 Gli furono riferite le loro guerre e le gesta eroiche che hanno compiuto in Gallia, ossia come avevano assoggettato e reso tributario questo popolo, | 2 και διηγησαντο αυτω τους πολεμους αυτων και τας ανδραγαθιας ας ποιουσιν εν τοις γαλαταις και οτι κατεκρατησαν αυτων και ηγαγον αυτους υπο φορον |
| 3 e quanto avevano fatto in Spagna per impadronirsi delle miniere di argento e di oro. | 3 και οσα εποιησαν εν χωρα σπανιας του κατακρατησαι των μεταλλων του αργυριου και του χρυσιου του εκει |
| 4 Essi avevano conquistato tutta la regione con prudenza e costanza, sebbene il luogo fosse molto lontano. Come avevano sconfitto i re che li avevano assaliti fino dall’estremità della terra; come avevano loro inflitto una grave sconfitta e come gli altri re davano loro un tributo annuale. | 4 και κατεκρατησαν του τοπου παντος τη βουλη αυτων και τη μακροθυμια και ο τοπος ην απεχων μακραν απ' αυτων σφοδρα και των βασιλεων των επελθοντων επ' αυτους απ' ακρου της γης εως συνετριψαν αυτους και επαταξαν εν αυτοις πληγην μεγαλην και οι επιλοιποι διδοασιν αυτοις φορον κατ' ενιαυτον |
| 5 Come avevano sconfitto in battaglia Filippo: e Perseo, re dei Chittim, e quanti erano insorti contro di loro, soggiogandoli. | 5 και τον φιλιππον και τον περσεα κιτιεων βασιλεα και τους επηρμενους επ' αυτους συνετριψαν αυτους εν πολεμω και κατεκρατησαν αυτων |
| 6 Come era stato da loro sconfitto Antioco, il gran re dell’Asia, che li aveva assaliti in battaglia con centoventi elefanti, cavalieri e carri e un esercito numerosissimo. | 6 και αντιοχον τον μεγαν βασιλεα της ασιας τον πορευθεντα επ' αυτους εις πολεμον εχοντα εκατον εικοσι ελεφαντας και ιππον και αρματα και δυναμιν πολλην σφοδρα και συνετριβη υπ' αυτων |
| 7 Come lo avevano preso vivo e lo avevano obbligato insieme con i suoi successori nel regno a pagare un gravoso tributo e a consegnare ostaggi ea cedere i territori | 7 και ελαβον αυτον ζωντα και εστησαν αυτοις διδοναι αυτον τε και τους βασιλευοντας μετ' αυτον φορον μεγαν και διδοναι ομηρα και διαστολην |
| 8 quali l’India, la Media e la Lidia, le migliori delle loro province che, tolte a lui, furono. consegnate al re Eumene. | 8 και χωραν την ινδικην και μηδιαν και λυδιαν απο των καλλιστων χωρων αυτων και λαβοντες αυτας παρ' αυτου εδωκαν αυτας ευμενει τω βασιλει |
| 9 Come i Greci avevano deciso di andare a di struggerli, | 9 και οτι οι εκ της ελλαδος εβουλευσαντο ελθειν και εξαραι αυτους |
| 10 ma, essendo quelli venuti a conoscenza della cosa, avevano mandato contro di loro un generale, li avevano assaliti, ne avevano uccisi molti, avevano condotto in schiavitù le loro mogli e i figli, ne avevano saccheggiato i beni, si erano impadroniti della loro regione, avevano abbattuto le loro fortezze e li avevano resi sudditi fino a oggi. | 10 και εγνωσθη ο λογος αυτοις και απεστειλαν επ' αυτους στρατηγον ενα και επολεμησαν προς αυτους και επεσον εξ αυτων τραυματιαι πολλοι και ηχμαλωτισαν τας γυναικας αυτων και τα τεκνα αυτων και επρονομευσαν αυτους και κατεκρατησαν της γης και καθειλον τα οχυρωματα αυτων και κατεδουλωσαντο αυτους εως της ημερας ταυτης |
| 11 Quanto agli altri regni e isole che avevano loro opposto resistenza, li avevano distrutti e li avevano assoggettati. | 11 και τας επιλοιπους βασιλειας και τας νησους οσοι ποτε αντεστησαν αυτοις κατεφθειραν και εδουλωσαν αυτους μετα δε των φιλων αυτων και των επαναπαυομενων αυτοις συνετηρησαν φιλιαν |
| 12 Con i loro amici, invece, e con quanti si fidavano di loro, essi avevano mantenuto amicizia. Avevano conquistato regni vicini e lontani. Quanti conoscevano il loro nome ne avevano timore. | 12 και κατεκρατησαν των βασιλεων των εγγυς και των μακραν και οσοι ηκουον το ονομα αυτων εφοβουντο απ' αυτων |
| 13 Regnano quanti essi vogliono aiutare a regnare. Depongono, invece, quelli che vogliono, così si sono ingranditi moltissimo. | 13 οις δ' αν βουλωνται βοηθειν και βασιλευειν βασιλευουσιν ους δ' αν βουλωνται μεθιστωσιν και υψωθησαν σφοδρα |
| 14 Ma con tutto ciò nessuno fra di loro si è imposto il diadema né rivestito di porpora per grandeggiare. | 14 και εν πασιν τουτοις ουκ επεθεντο αυτων ουδε εις διαδημα ουδε περιεβαλοντο πορφυραν ωστε αδρυνθηναι εν αυτη |
| 15 Si sono eletto un consiglio, in cui ogni giorno trecentoventi uomini si consultano continuamente riguardo al popolo per mantenere sempre un buon andamento. | 15 και βουλευτηριον εποιησαν εαυτοις και καθ' ημεραν εβουλευοντο τριακοσιοι και εικοσι βουλευομενοι δια παντος περι του πληθους του ευκοσμειν αυτους |
| 16 Concedono a uno solo di comandarli per un anno e di imperare su tutti i loro domini e tutti obbediscono a quest'uomo, senza che ci sia fra di essi invidia o gelosia. | 16 και πιστευουσιν ενι ανθρωπω αρχειν αυτων κατ' ενιαυτον και κυριευειν πασης της γης αυτων και παντες ακουουσιν του ενος και ουκ εστιν φθονος ουδε ζηλος εν αυτοις |
| 17 Giuda, pertanto, scelse Eupolemo figlio di Giovanni, figlio di Acco, e Giasone, figlio di Eleazaro, e li inviò a Roma per stabilire con essi amicizia e alleanza, | 17 και επελεξατο ιουδας τον ευπολεμον υιον ιωαννου του ακκως και ιασονα υιον ελεαζαρου και απεστειλεν αυτους εις ρωμην στησαι φιλιαν και συμμαχιαν |
| 18 con la speranza che togliessero loro di dosso il giogo, visto che il regno dei Greci voleva ridurre Israele in schiavitù. | 18 και του αραι τον ζυγον απ' αυτων οτι ειδον την βασιλειαν των ελληνων καταδουλουμενους τον ισραηλ δουλεια |
| 19 Andarono a Roma — il viaggio è lunghissimo, — entrarono nella curia e, presa la parola, dissero: | 19 και επορευθησαν εις ρωμην και η οδος πολλη σφοδρα και εισηλθοσαν εις το βουλευτηριον και απεκριθησαν και ειπον |
| 20 «Giuda detto il Maccabeo, i suoi fratelli e il popolo dei Giudei ci hanno inviati a voi affinché stabiliamo con voi alleanza e pace e siamo annoverati fra i vostri alleati e amici». | 20 ιουδας ο και μακκαβαιος και οι αδελφοι αυτου και το πληθος των ιουδαιων απεστειλαν ημας προς υμας στησαι μεθ' υμων συμμαχιαν και ειρηνην και γραφηναι ημας συμμαχους και φιλους υμων |
| 21 Piacque a quelli la proposta. | 21 και ηρεσεν ο λογος ενωπιον αυτων |
| 22 Questa è la copia della lettera, che fecero incidere su tavole di bronzo e mandarono a Gerusalemme perché rimanesse fra i Giudei come un documento di pace e di alleanza. | 22 και τουτο το αντιγραφον της επιστολης ης αντεγραψαν επι δελτοις χαλκαις και απεστειλαν εις ιερουσαλημ ειναι παρ' αυτοις εκει μνημοσυνον ειρηνης και συμμαχιας |
| 23 «Prosperità ai Romani e alla nazione dei Giudei sul mare e sulla terra per sempre! La spada nemica sia lungi da loro. | 23 καλως γενοιτο ρωμαιοις και τω εθνει ιουδαιων εν τη θαλασση και επι της ξηρας εις τον αιωνα και ρομφαια και εχθρος μακρυνθειη απ' αυτων |
| 24 Se scoppia una guerra contro Roma oppure contro tutti i suoi alleati in ogni parte del suo dominio, | 24 εαν δε ενστη πολεμος ρωμη προτερα η πασιν τοις συμμαχοις αυτων εν παση τη κυριεια αυτων |
| 25 la nazione dei Giudei combatterà al loro fianco di tutto cuore, come l’opportunità lo permetterà. | 25 συμμαχησει το εθνος των ιουδαιων ως αν ο καιρος υπογραφη αυτοις καρδια πληρει |
| 26 Essi non daranno né somministreranno ai nemici grano, armi, denaro o navi, come piacque a Roma, ma osserveranno queste decisioni senza pretendere nessun compenso. | 26 και τοις πολεμουσιν ου δωσουσιν ουδε επαρκεσουσιν σιτον οπλα αργυριον πλοια ως εδοξεν ρωμη και φυλαξονται τα φυλαγματα αυτων ουθεν λαβοντες |
| 27 Ugualmente a la nazione dei Giudei sarà attaccata per prima i Romani combatteranno al suo fianco con tutto l’animo, come lo consentiranno le circostanze. | 27 κατα τα αυτα δε εαν εθνει ιουδαιων συμβη προτεροις πολεμος συμμαχησουσιν οι ρωμαιοι εκ ψυχης ως αν αυτοις ο καιρος υπογραφη |
| 28 Agli avversari essi non daranno né grano né armi né denaro né navi, come piacque a Roma, ma osserveranno queste decisioni senza inganno. | 28 και τοις συμμαχουσιν ου δοθησεται σιτος οπλα αργυριον πλοια ως εδοξεν ρωμη και φυλαξονται τα φυλαγματα ταυτα και ου μετα δολου |
| 29 In questi termini i Romani stabilirono le convenzioni con il popolo dei Giudei. | 29 κατα τους λογους τουτους ουτως εστησαν ρωμαιοι τω δημω των ιουδαιων |
| 30 Se, dopo ciò, gli uni o gli altri vorranno aggiungere o togliere qualcosa, lo faranno a loro piacimento; ciò che verrà aggiunto o tolto sarà obbligatorio. | 30 εαν δε μετα τους λογους τουτους βουλευσωνται ουτοι και ουτοι προσθειναι η αφελειν ποιησονται εξ αιρεσεως αυτων και ο αν προσθωσιν η αφελωσιν εσται κυρια |
| 31 Riguardo poi ai danni che il re Demetrio ha recato ai Giudei, gli abbiamo scritto, dicendogli: “Perché fai pesare il giogo sui Giudei nostri amici e nostri alleati? | 31 και περι των κακων ων ο βασιλευς δημητριος συντελειται εις αυτους εγραψαμεν αυτω λεγοντες δια τι εβαρυνας τον ζυγον σου επι τους φιλους ημων τους συμμαχους ιουδαιους |
| 32 Se faranno ancora appello contro di te, noi renderemo loro giustizia e ti muoveremo guerra per mare e per terra”». | 32 εαν ουν ετι εντυχωσιν κατα σου ποιησομεν αυτοις την κρισιν και πολεμησομεν σε δια της θαλασσης και δια της ξηρας |