Primus Machabaeorum 6

NOVA VULGATA	Peshitta
1 Et rex Antiochus perambulabat superiores regiones et audivit esseElymaida in Perside civitatem gloriosam divitiis argento et auro	1 ܘܡܠܟܐ ܐܢܛܝܘܟܘܣ ܡܗܠܟ ܗܘܐ ܒܐܬܪ̈ܘܬܐ ܕܒܝܬ ܓ̈ܠܝܐ ܘܫܡܥ ܕܐܝܬ ܥܝܠܡ ܒܦܪܣ ܡܕܝܢܬܐ ܡܫܒܚܬܐ ܘܥܬܝܪܐ ܒܣܐܡܐ ܘܒܕܗܒܐ
2 templumque inea locuples valde et illic velamina aurea et loricae et scuta, quae reliquit ibiAlexander Philippi rex Macedo, qui regnavit primus in Graecia.	2 ܘܒܝܬ ܦܬܟܪ̈ܐ ܕܒܗ ܥܬܝܪ ܗܘܐ ܛܒ ܘܬܡܢ ܣܟܪ̈ܐ ܕܕܗܒܐ ܘܫܪܝܢܐ ܘܙܝ̈ܢܐ ܕܫܒܩ ܬܡܢ ܐܠܟܣܢܕܪܘܣ ܒܪ ܦܝܠܝܦܘܣ ܡܠܟܐ ܡܩܕܘܢܝܐ ܗܘ ܕܐܡܠܟ ܗܘܐ ܠܘܩܕܡ ܒܝܘ̈ܢܝܐ
3 Et venit etquaerebat capere civitatem et depraedari eam et non potuit, quoniam innotuitsermo his, qui erant in civitate.	3 ܘܐܬܐ ܗܘܐ ܘܒܥܐ ܗܘܐ ܠܡܐܚܕܗ ܠܡܕܝܢܬܐ ܘܠܐ ܐܫܟܚ ܡܛܠ ܕܐܫܬܡܥܬ ܡܠܬܐ ܠܒ̈ܢܝ ܡܕܝܢܬܐ
4 Et restiterunt ei in proelium. Et fugit indeet abiit cum tristitia magna, ut reverteretur in Babyloniam.	4 ܘܐܪܥܘܗܝ ܒܩܪܒܐ ܘܥܪܩ ܘܫܩܠ ܡܢ ܬܡܢ ܒܟܪܝܘܬܐ ܪܒܬܐ ܠܡܗܦܟ ܠܒܒܠ
5 Et venit, quinuntiaret ei in Perside quia fugata sunt castra, quae iverant in terram Iudae,	5 ܘܐܬܐ ܠܗ ܐܢܫ ܡܣܒܪܢܐ ܠܦܪܣ ܕܐܬܬܒܪ ܡܫܪ̈ܝܬܐ ܗܠܝܢ ܕܐܙܠ ܠܐܪܥܐ ܕܝܗܘܕܐ
6 et quia abiit Lysias cum virtute forti in primis et fugatus est a facie eorum,et invaluerunt armis et viribus et spoliis multis, quae ceperunt de castris quaeexciderunt,	6 ܘܐܙܠ ܠܘܣܝܐ ܒܚܝܠܐ ܥܫܝܢܐ ܩܕܡܝܬ ܘܐܬܬܒܪ ܩܕܡ ܐܦܝ̈ܗܘܢ ܘܐܬܚܝܠܘ ܒܙܝܢܐ ܘܒܚܝܠܐ ܘܒܒܙܬܐ ܣܓܝܐܬܐ ܕܢܣܒܘ ܡܢ ܡܫܪ̈ܝܬܐ ܕܚܪܒܘ
7 et quia diruerunt abominationem, quam aedificaverat super altare,quod erat in Ierusalem, et sanctificationem sicut prius circumdederunt murisexcelsis et Bethsuram civitatem eius.	7 ܘܥܩܪܘ ܛܡܐܐ ܕܒܢܝܬ ܥܠ ܡܕܒܚܐ ܕܒܢܝܬ ܒܐܘܪܫܠܡ ܘܒܢܘ ܡܕܒܚܐ ܘܩܘܕܫܐ ܐܝܟ ܕܡܢ ܩܕܝܡ ܘܐܬܟܪܟܘ ܫܘܪ̈ܐ ܪ̈ܡܐ ܘܒܝܬ ܫܘܪ̈ܐ ܕܡܕܝܢܬܐ
8 Et factum est, ut audivit rex sermonesistos, expavit et commotus est valde et decidit in lectum et incidit inlanguorem prae tristitia, quia non factum est ei, sicut cogitabat.	8 ܘܗܘܐ ܕܟܕ ܫܡܥ ܡܠܟܐ ܡ̈ܠܐ ܗܠܝܢ ܬܘܪ ܘܐܬܙܝܥ ܛܒ ܘܢܦܠ ܥܠ ܥܪܣܐ ܘܢܦܠ ܒܬܫܢܝܩܐ ܡܢ ܟܪܝܘܬܗ ܡܛܠ ܕܠܐ ܗܘܐ ܠܗ ܐܝܟܢܐ ܕܡܬܪܥܐ ܗܘܐ
9 Et eratillic per dies multos, quia renovata est in eo tristitia magna, et arbitratusest se mori.	9 ܘܗܘܐ ܬܡܢ ܝܘܡ̈ܬܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܡܛܠ ܕܐܬܚܕܬܬ ܥܠܘܗܝ ܟܪܝܘܬܐ ܪܒܬܐ ܘܐܬܪܥܝ ܕܡܐܬ
10 Et vocavit omnes amicos suos et dixit illis: “ Recessit somnusab oculis meis, et concidi corde prae sollicitudine	10 ܘܩܪܐ ܠܟܠܗܘܢ ܪ̈ܚܡܘܗܝ ܘܐܡܪ ܠܗܘܢ ܦܪܕܬ ܡܢ ܥ̈ܝܢܝ ܫܢܬܐ ܘܢܦܠܬ ܒܠܒܝ ܨܦܬܐ
11 et dixi in corde meo:Quousque tribulationis deveni et tempestatis magnae, in qua nunc sum? Quiaiucundus eram et dilectus in potestate mea!	11 ܘܐܡܪܬ ܒܠܒܝ ܥܕܡܐ ܠܐܝܢܐ ܐܘܠܨܢܐ ܐܬܝܬ ܘܡܚܫܘܠܐ ܗܢܐ ܪܒܐ ܕܐܢܐ ܒܗ ܡܛܠ ܕܒܣܝܡܐ ܗܘܝܬ ܘܪܚܝܡܐ ܒܫܘܠܛܢܝ
12 Nunc vero reminiscor malorum,quae feci in Ierusalem, unde et abstuli omnia vasa aurea et argentea, quae erantin ea, et misi auferre habitantes Iudam sine causa.	12 ܗܫܐ ܡܬܕܟܪ ܐܢܐ ܒܝܫ̈ܬܐ ܐܝܠܝܢ ܕܥܒܕܬ ܒܐܘܪܫܠܡ ܘܢܣܒܬ ܟܠܗܘܢ ܡܐ̈ܢܐ ܕܣܐܡܐ ܘܕܕܗܒܐ ܐܝܠܝܢ ܕܐܝܬ ܗܘܘ ܒܗ ܘܫܕܪܬ ܠܡܥܩܪ ܠܥܡܘܪ̈ܐ ܕܝܗܘܕ ܣܪܝܩܐܝܬ
13 Cognovi quia proptereainvenerunt me mala ista; et ecce pereo tristitia magna in terra aliena ”.	13 ܝܕܥܬ ܕܡܛܠ ܗܠܝܢ ܐܕܪܟܢܢܝ ܒܝܫ̈ܬܐ ܗܠܝܢ ܘܗܐ ܐܒܕ ܐܢܐ ܒܟܪܝܘܬܐ ܪܒܬܐ ܒܐܪܥܐ ܢܘܟܪܝܬܐ
14 Et vocavit Philippum, unum de amicis suis, et praeposuit eum super universumregnum suum;	14 ܘܩܪܐ ܠܦܝܠܝܦܘܣ ܚܕ ܡܢ ܪ̈ܚܡܘܗܝ ܘܐܩܝܡܗ ܥܠ ܟܘܠܗ ܡܠܟܘܬܗ
15 et dedit ei diadema et stolam suam et anulum, ut adduceretAntiochum filium suum et nutriret eum, ut regnaret.	15 ܘܝܗܒ ܠܗ ܬܓܗ ܘܠܒܘܫܗ ܘܥܙܩܬܗ ܠܡܣܩܘ ܠܒܪܗ ܐܢܛܝܟܘܣ ܘܢܕܒܪܝܘܗܝ ܕܢܡܠܟ
16 Et mortuus est illicAntiochus rex anno centesimo quadragesimo nono.	16 ܘܡܝܬ ܬܡܢ ܐܢܛܝܘܟܘܣ ܒܫܢܬ ܡܐܐ ܘܐܪܒܥܝܢ ܘܬܫܥ
17 Et cognovit Lysias quoniammortuus est rex, et constituit regnare Antiochum filium eius pro eo, quemnutrivit adulescentiorem; et vocavit nomen eius Eupatorem.	17 ܘܝܕܥ ܠܘܣܝܐ ܕܡܝܬ ܠܗ ܡܠܟܐ ܘܐܩܝܡ ܠܐܢܛܝܟܘܣ ܒܪܗ ܕܢܡܠܟ ܚܠܦܘܗܝ ܠܗܘ ܕܪܒܝ ܡܢ ܛܠܝܘܬܗ ܘܩܪܐ ܫܡܗ ܐܘܦܛܘܪ
18 Et hi, qui erant in arce, concluserant Israel in circuitu sanctorum etquaerebant eis mala semper et firmamentum gentium.	18 ܘܕܡܢ ܚܣ̈ܢܐ ܐܠܨܝܢ ܗܘܘ ܠܐܝܣܪܝܠ ܡܢ ܚܕܪ ܒܝܬ ܡܩܕܫܐ ܘܒܥܝܢ ܗܘܘ ܒܝܫܬܐ ܒܟܠܙܒܢ
19 Et cogitavit Iudasdisperdere eos et convocavit universum populum, ut obsiderent eos.	19 ܘܐܬܪܥܝ ܠܡܥܩܪ ܐܢܘܢ ܘܐܦܩ ܠܟܠܗ ܥܡܐ ܕܢܐܙܠܘܢ ܢܚܒܫܘܢ ܐܢܘܢ
20 Etconvenerunt simul et obsederunt eos anno centesimo quinquagesimo et feceruntballistas et machinas.	20 ܘܐܬܟܢܫܘ ܐܟܚܕܐ ܘܫܪܘ ܥܠܝܗ ܒܫܢܬ ܡܐܐ ܘܚܡܫܝܢ ܫ̈ܢܝܢ ܘܥܒܕܘ ܥܠܝܗܘܢ ܩܫܬܙܝܪ̈ܐ ܘܡܟܢ̈ܘܬܐ
21 Et exierunt quidam ex eis, qui obsidebantur, etadiunxerunt se illis aliqui impii ex Israel	21 ܘܢܦܩܘ ܡܢܗܘܢ ܡܢ ܚܒܘܫܝܐ ܘܢܦܩܘ ܐܢܫܐ ܪ̈ܫܝܥܐ ܡܢ ܐܝܣܪܐܝܠ
22 et abierunt ad regem et dixerunt:“ Quousque non facis iudicium et vindicabis fratres nostros?	22 ܘܐܙܠܘ ܠܘܬ ܡܠܟܐ ܘܐܡܪܝܢ ܠܗ ܥܕܡܐ ܠܐܡܬܝ ܠܐ ܬܥܒܕ ܕܝܢܐ ܘܬܒܥܬܐ ܕܐܚ̈ܝܢ
23 Nos decrevimusservire patri tuo et ambulare in praeceptis eius et obsequi edictis eius;	23 ܚܢܢ ܨܒܝܢ ܠܡܦܠܚ ܠܐܒܘܟ ܘܠܡܐܙܠ ܒܬܪ ܐܝܠܝܢ ܕܡܢܗ ܡܬܐܡܪ̈ܢ ܘܠܡܬܢܩܦܘ ܠܦܘܩ̈ܕܢܘܗܝ
24 etfilii populi nostri propter hoc obsederunt arcem et alienabant se a nobis, et,quicumque inveniebantur ex nobis, interficiebantur, et hereditates nostraediripiebantur.	24 ܘܝܬܒܝܢ ܗܘܘ ܥܠܝܗ ܒܢ̈ܝ ܥܡܢ ܡܛܠ ܗܠܝܢ ܘܡܬܢܙܪܝܢ ܗܘܘ ܡܢܢ ܒܪܡ ܕܝܢ ܐܝܠܝܢ ܕܡܫܟܚܝܢ ܗܘܘ ܡܢܢ ܡܩܛܠܝܢ ܗܘܘ ܘܝܪܬܘܬܢ ܡܬܚܛܦܐ ܗܘܬ
25 Et non ad nos tantum extenderunt manum sed et in omnes finessuos;	25 ܘܠܐ ܗܘܐ ܥܠܝܢ ܒܠܚܘܕ ܐܘܫܛܘ ܐܝ̈ܕܝܐ ܐܠܐ ܐܦ ܥܠ ܟܠܗܘܢ ܬܚܘ̈ܡܝܗܘܢ
26 et ecce applicuerunt hodie ad arcem in Ierusalem occupare eam et sanctaet Bethsuram munierunt.	26 ܘܗܐ ܝܘܡܢܐ ܫܪܝܢ ܥܠ ܚܣܢܐ ܕܒܐܘܪܫܠܡ ܕܢܟܒܫܘܢܗ ܘܒܝܬ ܡܩܕܫܐ ܘܒܝܬ ܫܘܪܐ ܕܢܥܫܢܘܢ
27 Et, nisi praeveneris eos velocius, maiora quam haecfacient, et non poteris continere eos ”.	27 ܘܐܠܐ ܡܕܪܟܝܢ ܐܢܬܘܢ ܠܗܘܢ ܒܥܓܠ ܕܒܝ̈ܫܢ ܡܢ ܗܠܝܢ ܢܥܒܕܘܢ ܘܠܐ ܬܫܟܚܘܢ ܠܡܟܒܫ ܐܢܘܢ
28 Et iratus est rex, ut audivit, et convocavit omnes amicos suos et principesexercitus sui et eos, qui super vehicula erant;	28 ܘܪܓܙ ܡܠܟܐ ܟܕ ܫܡܥ ܘܟܢܫ ܠܟܠܗܘܢ ܪ̈ܚܡܘܗܝ ܪ̈ܫܐ ܕܚܝܠܘܬܐ ܕܡܢ ܝܘܢ
29 sed et de regnis aliis et deinsulis maritimis venerunt ad eum exercitus conducticii.	29 ܘܡܢ ܡܠܟܘ̈ܬܐ ܐܚܪ̈ܢܝܬܐ ܘܡܢ ܓܙܪ̈ܬܐ ܕܝܡܐ ܘܐܬܘ ܠܘܬܗܘܢ ܚܝܠܘ̈ܬܐ ܕܐܓܝܪܝܢ
30 Et erat numerusexercitus eius centum milia peditum et viginti milia equitum, et elephantitriginta duo docti ad proelium.	30 ܘܐܝܬܘܗܝ ܗܘܐ ܡܢܝܢܐ ܕܚܝܠܗ ܡܐܐ ܐ̈ܠܦܝܢ ܪ̈ܓܠܝܝܢ ܘܥܣܪܐ ܐ̈ܠܦܝܢ ܦܪ̈ܫܝܢ ܘܦܝ̈ܠܐ ܬܠܬܝܢ ܘܬܪܝܢ ܝܕܥ̈ܝ ܩܪܒܐ
31 Et venerunt per Idumaeam et applicuerunt adBethsuram. Et pugnaverunt dies multos et fecerunt machinas et exierunt etsuccenderunt eas igne et pugnaverunt viriliter.	31 ܘܐܬܘ ܒܐܘܪܚܐ ܕܐܕܘܡ ܘܫܪܘ ܒܝܬ ܫܘܪܐ ܘܐܬܟܬܫܘ ܝܘܡ̈ܬܐ ܣܓܝܐܐ ܘܥܒܕܘ ܡܐܟܢ̈ܘܬܐ ܘܢܦܩܘ ܘܐܘܩܕܘ ܐ̈ܢܝܢ ܒܢܘܪܐ ܘܐܩܪܒܘ ܓܢܒܪܐܝܬ
32 Et recessit Iudas ab arce etmovit castra ad Bethzacharam contra castra regis.	32 ܘܐܫܩܠ ܝܗܘܕܐ ܡܢ ܚܣܢܐ ܘܫܪܐ ܒܝܬ ܙܟܪܝܐ ܠܘܩܒܠ ܡܫܪܝܬܐ ܕܡܠܟܐ
33 Et surrexit rex ante lucemet excitavit exercitum in impetu suo contra viam Bethzacharam, et comparaveruntse exercitus in proelium et tubis cecinerunt	33 ܘܩܕܡ ܡܠܟܐ ܒܫܦܪܐ ܘܐܫܩܠ ܠܡܫܪܝܬܐ ܒܥܘܙܗ ܒܐܘܪܚܐ ܕܒܝܬ ܙܟܪܝܐ ܘܐܙܕܝܢܘ ܚܝ̈ܠܘܬܐ ܠܩܪܒܐ ܘܩܪܘ ܒܫܝܦܘܪ̈ܐ
34 et elephantis ostenderuntsanguinem uvae et mori ad acuendos eos in proelium.	34 ܘܠܦܝ̈ܠܐ ܚܘܝܘ ܕܡܐ ܕܥܢ̈ܒܐ ܘܕܬܘ̈ܬܐ ܐܝܟ ܕܢܩܝܡܘܢ ܐܢܘܢ ܒܩܪܒܐ
35 Et diviserunt bestias perlegiones, et astiterunt singulis elephantis mille viri in loricis concatenatis,et galeae aereae in capitibus eorum, et quingenti equites ordinati unicuiquebestiae electi.	35 ܘܦܠܓܘ ܦܝ̈ܠܐ ܠܦܠܓܐ ܘܐܩܝܡܘ ܥܠ ܓܢܒ ܚܕ ܚܕ ܦܝܠܐ ܐܠܦ ܓܒܪ̈ܝܢ ܕܡܙܝܢܝܢ ܒܙܪܕܐ ܘܒܣܢܘ̈ܪܬܐ ܕܢܚܫܐ ܘܚܡܫܡܐܐ ܦܪ̈ܫܝܢ ܡܫܠܡܝܢ ܠܚܕ ܚܕ ܡܢܗܘܢ ܡܫܠܡܝܢ ܗܘܘ ܠܗܢܘܢ
36 Hi ante tempus, ubicumque erat bestia, ibi erant et,quocumque ibat, ibant; non discedebant ab ea.	36 ܗܠܝܢ ܡܢ ܩܕܡ ܙܒܢܐ ܕܐܝܟܐ ܕܗܘܐ ܦܝܠܐ ܬܡܢ ܢܗܘܘܢ ܘܐܝܟܐ ܕܐܙܠ ܐܙܠܝܢ ܗܘܘ ܘܠܐ ܦܪ̈ܩܝܢ ܗܘܘ ܡܢܗ
37 Et turres ligneae super eosfirmae, protectae super singulas bestias, praecinctae super eas machinis, etsuper singulas viri virtutis quattuor, qui pugnabant desuper, et Indus eius.	37 ܘܡ̈ܓܕܠܐ ܕܩܝ̈ܣܐ ܥܫ̈ܝܢܐ ܕܡܟܣܝܢ ܗܘܘ ܥܠ ܚܕ ܚܕ ܡܢ ܦܝ̈ܠܐ ܕܡܚܙܩܝܢ ܥܠܝܗܘܢ ܒܡܐܟܢܐ ܘܥܠ ܚܕ ܚܕ ܡܢܗܘܢ ܓܒܪ̈ܐ ܩܪ̈ܒܬܢܐ ܬܠܬܝܢ ܘܫܘܫܢܗ
38 Et residuos equites hinc et inde statuit in duas partes exercitus excitaturos etprotecturos in legionibus.	38 ܘܫܪܟܐ ܕܦܪ̈ܫܐ ܡܟܐ ܘܡܟܐ ܐܩܝܡܘ ܥܠ ܬܪ̈ܝܗܘܢ ܓܒܝܗ ܕܡܫܪܝܬܐ ܢܩܫܝܢ ܗܘܘ ܒܙܝܢܗܘܢ ܒܦ̈ܠܓܐ
39 Et, ut refulsit sol in clipeos aureos et aereos,resplenduerunt montes ab eis et resplenduerunt sicut lampades ignis.	39 ܟܕ ܕܝܢ ܐܨܡܚ ܫܡܫܐ ܥܠ ܣܟܪ̈ܐ ܕܕܗܒܐ ܘܣܟܪ̈ܐ ܕܢܚܫܐ ܡܒܪܩܝܢ ܗܘܘ ܛܘܪ̈ܐ ܡܢܗܘܢ ܘܡܙܗܪܝܢ ܗܘܘ ܐܝܟ ܠܡܦܝ̈ܕܐ ܕܢܘܪܐ
40 Etdistincta est pars exercitus regis super montes excelsos, et quidam per locahumilia; et ibant caute et ordinate.	40 ܘܐܬܡܬܚܘ ܡܢ ܡܫܪܝܬܐ ܕܡܠܟܐ ܡܢܗܘܢ ܥܠ ܛܘܪܐ ܪ̈ܡܐ ܘܡܢܗܘܢ ܥܠ ܪ̈ܟܢܐ ܘܐܬܝܢ ܗܘܘ ܙܗܝܐܝܬ ܟܕ ܣܕܝܪܝܢ ܗܘܘ
41 Et commovebantur omnes audientes vocemmultitudinis et incessum turbae et collisionem armorum; erat enim exercitusmagnus valde et fortis.	41 ܘܡܬܬܙܝܥܝܢ ܗܘܘ ܟܘܠ ܕܫܡܥܝܢ ܗܘܘ ܩܠܐ ܕܪܓܘܫܝܗܘܢ ܘܗܠܟܬܐ ܕܣܘܓܐܗܘܢ ܘܢܩܫܐ ܕܙܝܢܗܘܢ ܐܝܬܝܗ ܗܘܬ ܓܝܪ ܡܫܪܝܬܐ ܕܥܫܝܢܐ ܛܒ
42 Et appropiavit Iudas et exercitus eius in proelium,et ceciderunt de exercitu regis sescenti viri.	42 ܘܩܪܒ ܝܗܘܕܐ ܘܡܫܪܝܬܗ ܠܩܪܒܐ ܘܢܦܠܘ ܡܢ ܡܫܪܝܬܐ ܕܡܠܟܐ ܫܬܡܐܐ ܓܒܪ̈ܝܢ
43 Et vidit Eleazar Abaran unam de bestiis loricatam loricis regis, et erateminens super ceteras bestias, et visum est ei quod in ea esset rex;	43 ܘܚܙܐ ܐܠܝܥܙܪ ܕܡܬܩܪܐ ܚܘܪܢ ܚܕ ܡܢ ܦܝ̈ܠܐ ܕܡܙܝܢ ܒܫܪܝܢܐ ܕܡܠܟܘܬܐ ܘܐܝܬܘܗܝ ܗܘܐ ܥܫܝܢ ܡܢ ܟܠܗܘܢ ܦܝ̈ܠܐ ܘܐܬܚܙܝ ܕܒܗ ܗܘ ܡܠܟܐ
44 et deditse, ut liberaret populum suum et acquireret sibi nomen aeternum.	44 ܘܝܗܒ ܢܦܫܗ ܠܡܚܝܘ ܠܥܡܗ ܘܕܢܥܒܕ ܠܢܦܫܗ ܫܡܐ ܠܥܠܡ
45 Et cucurritad eam audacter, in medio legionis interficiens a dextris et a sinistris, etfindebantur ab eo huc atque illuc;	45 ܘܪܗܛ ܥܠܘܗܝ ܒܚܐܦܐ ܠܡܨܥܬ ܦܠܓܐ ܘܚܪܒ ܗܘܐ ܠܝܡܝܢܐ ܘܠܣܡܠܐ ܘܐܬܦܠܓܘ ܡܢ ܩܕܡܘܗܝ ܡܟܐ ܘܡܟܐ
46 et ivit sub elephantum et supposuit se eiet occidit eum; et cecidit in terram super ipsum, et mortuus est illic.	46 ܘܥܠ ܬܚܝܬ ܦܝܠܐ ܘܕܩܪܗ ܘܩܛܠܗ ܘܢܦܠ ܥܠ ܐܪܥܐ ܥܠܘܗܝ ܘܡܝܬ ܬܡܢ
47 Et videntes virtutem regni et impetum exercituum diverterunt se ab eis.	47 ܘܚܙܘ ܥܘܫܢܗ ܕܡܠܟܘܬܐ ܘܥܘܙܐ ܕܚܝܠܘ̈ܬܐ ܘܐܪܟܢܘ ܡܢܗܘܢ
48 Qui autem erant de castris regis, ascenderunt obviam illis in Ierusalem, etapplicuit rex ad Iudaeam et montem Sion.	48 ܘܡܢ ܡܫܪܝܬܐ ܕܡܠܟܐ ܣܠܩܝܢ ܗܘܘ ܠܐܘܪܥܗܘܢ ܠܐܘܪܫܠܡ ܘܫܪܐ ܡܠܟܐ ܒܝܗܘܕ ܘܒܛܘܪܐ ܕܨܗܝܘܢ
49 Et fecit pacem cum his, qui erant inBethsura; et exierunt de civitate, quia non erant eis ibi alimenta, eo quodconclusi essent in ea, quia sabbatum erat terrae.	49 ܘܥܒܕ ܫܠܡܐ ܥܡ ܐܝܠܝܢ ܕܐܝܬ ܗܘܘ ܒܝܬ ܫܘܪܐ ܘܢܦܩܘ ܡܢ ܡܕܝܢܬܐ ܡܛܘܠ ܕܠܝܬ ܗܘܐ ܠܗܘܢ ܬܡܢ ܐܣܢܐ ܕܢܬܚܒܫܘܢ ܬܡܢ ܡܛܠ ܕܫܒܬܐ ܗܘܬ ܠܐܪܥܐ
50 Et comprehendit rexBethsuram et constituit illic custodiam servare eam.	50 ܘܐܚܕܗ ܡܠܟܐ ܠܒܝܬ ܫܘܪܐ ܘܐܩܝܡ ܬܡܢ ܡܛܪܬܐ ܠܡܛܪܗ
51 Et applicuit castra adlocum sanctificationis dies multos; et statuit illic ballistas et machinas etignis iacula et tormenta ad lapides iactandos et scorpios ad mittendas sagittaset fundibula.	51 ܘܫܪܐ ܥܠ ܒܝܬ ܩܘܕܫܐ ܝܘܡ̈ܬܐ ܣ̈ܓܝܐܐ ܘܐܩܝܡ ܬܡܢ ܩܫܬܙܝܪ̈ܐ ܘܡܟܢ̈ܘܬܐ ܘܕܫܕܝܢ ܢܘܪܐ ܘܕܫܕܝܢ ܟܐ̈ܦܐ ܘܥܩܪ̈ܒܐ ܠܡܫܕܐ ܓܐܪ̈ܐ ܘܩ̈ܠܥܐ
52 Fecerunt autem et ipsi machinas adversus machinas eorum etpugnaverunt dies multos;	52 ܘܥܒܕܘ ܐܦ ܗܢܘܢ ܡܟܢ̈ܘܬܐ ܠܘܩܒܠ ܡܟܢܘܬܗܘܢ ܘܐܩܪܒܘ ܝܘܡ̈ܬܐ ܣܓܝܐ̈ܐ
53 escae autem non erant in horreis, eo quod septimusannus esset, et, qui evaserant in Iudaeam de gentibus, consumpserant reliquiasrepositionis.	53 ܐܣܢܐ ܕܝܢ ܠܝܬ ܗܘܐ ܒܝܬ ܩܘܕܫܐ ܡܛܠ ܕܫܢܬܐ ܗܘܬ ܫܒܝܥܝܬܐ ܘܐܝܠܝܢ ܕܡܫܬܘܙܒܝܢ ܗܘܘ ܠܝܗܘܕ ܡܢ ܥܡ̈ܡܐ ܐܟܠܘܗܝ ܠܫܪܟܐ ܕܐܣܢܐ
54 Et remanserunt in sanctis viri pauci, quoniam obtinuerat eosfames, et dispersi sunt unusquisque in locum suum.	54 ܘܐܫܬܚܪܘ ܒܝܬ ܩܘܕܫܐ ܐܢ̈ܫܐ ܙܥܘܪ̈ܐ ܡܛܠ ܕܥܫܢ ܗܘܐ ܟܦܢܐ ܥܠܝܗܘܢ ܘܐܬܒܕܪܘ ܟܘܠ ܐܢܫ ܠܐܬܪܗ
55 Et audivit Lysias quod Philippus, quem constituerat rex Antiochus, cum adhucviveret, ut nutriret Antiochum filium suum ut regnaret,	55 ܘܫܡܥ ܠܘܣܝܐ ܕܦܝܠܝܦܘܣ ܗܘ ܕܐܩܝܡ ܡܠܟܐ ܐܢܛܝܘܟܘܣ ܟܕ ܚܝ ܠܡܬܪܣܝܘ ܠܒܪܗ ܘܠܡܡܠܟܘܬܗ
56 reversus esset aPerside et Media, et exercitus, qui abierat cum ipso, et quia quaerebatsuscipere regni negotia.	56 ܐܗܦܟܗ ܡܢ ܦܪܣ ܘܡܢ ܡܕܝ ܘܚ̈ܝܠܘܬܐ ܕܐܙܠܘ ܥܡ ܡܠܟܐ ܥܡܗ ܘܕܒܥܐ ܗܘܐ ܨܒܘ̈ܬܐ ܕܢܐܚܘܕ
57 Festinavit et significavit ire dixitque ad regem etduces exercitus et viros: “ Deficimus cotidie, et esca nobis modica est, etlocus, quem obsidemus, est munitus, et incumbunt nobis negotia regni.	57 ܘܡܬܒܠܗܝܢ ܗܘܘ ܘܡܣܬܪܗܒܝܢ ܠܡܐܙܠ ܘܐܡܪܘ ܠܡܠܟܐ ܘܠܡܕܒܪ̈ܢܐ ܕܚܝܠܐ ܘܠܓܒܪ̈ܐ ܓܡܪܝܢ ܚܢܢ ܟܠܝܘܡ ܘܣܝܒܪܬܐ ܙܥܘܪܝܐ ܠܢ ܘܐܬܪܐ ܕܫܪܝܢܢ ܥܠܘܗܝ ܥܫܝܢ ܘܩܡ ܠܗܝܢ ܥܠܝܢ ܨܒܘ̈ܬܐ ܕܡܠܟܘܬܐ
58 Nuncitaque demus dextras hominibus istis et faciamus cum illis pacem et cum omnigente eorum	58 ܗܫܐ ܢܬܠ ܝܡܝܢܐ ܠܓܒܪ̈ܐ ܗܠܝܢ ܘܢܥܒܕ ܥܡܗܘܢ ܫܠܡܐ ܘܥܡ ܟܘܠܗ ܥܡܗܘܢ
59 et constituamus illis, ut ambulent in legitimis suis sicut prius;propter legitima enim ipsorum, quae dispersimus, irati sunt et fecerunt omniahaec ”.	59 ܘܢܩܝܡ ܠܗܘܢ ܩܝܡܐ ܕܢܬܕܒܪܘܢ ܒܢܡ̈ܘܣܝܗܘܢ ܐܝܟ ܕܡܢ ܩܕܝܡ ܡܛܘܠ ܢܡ̈ܘܣܝܗܘܢ ܓܝܪ ܕܒܛܠܢ ܐܪܓܙܘ ܘܥܒܕܘ ܗܠܝܢ ܟܠܗܝܢ
60 Et placuit sermo in conspectu regis et principum, et misit ad eospacem facere, et receperunt illam.	60 ܘܫܦܪܬ ܡܠܬܐ ܩܕܡ ܡܠܟܐ ܘܩܕܡ ܡܕܒܪ̈ܢܐ ܘܫܕܪ ܠܘܬܗܘܢ ܕܢܫܝܢ ܐܢܘܢ ܘܩܒܠܘ
61 Et iuravit illis rex et principes. Hiscondicionibus exierunt de munitione.	61 ܘܝܡܐ ܠܗܘܢ ܡܠܟܐ ܘܪ̈ܘܪܒܢܘܗܝ ܘܥܠ ܗܠܝܢ ܢܦܩܘ ܡܢ ܚܣܢܐ
62 Et intravit rex in montem Sion et viditmunitionem loci et rupit iuramentum, quod iuravit, et mandavit destruere murumin gyro.	62 ܘܥܠ ܡܠܟܐ ܠܛܘܪܐ ܕܨܗܝܘܢ ܘܚܙܐ ܚܣܢܗ ܕܐܬܪܐ ܗܘ ܘܟܕܒ ܒܡܘܡܬܐ ܕܝܡܐ ܘܦܩܕ ܘܣܬܪܘܗܝ ܠܫܘܪܐ ܟܕ ܚܕܪ
63 Et discessit festinanter et reversus est Antiochiam; et invenitPhilippum dominantem civitati et pugnavit adversus eum et occupavit civitatemper vim.	63 ܘܫܩܠ ܡܣܪܗܒܐܝܬ ܘܗܦܟ ܠܐܢܛܝܘܟܝ ܘܐܫܟܚ ܠܦܝܠܝܦܘܣ ܕܐܫܬܠܛ ܒܡܕܝܢܬܐ ܘܐܩܪܒ ܥܡܗ ܘܢܣܒܗ ܠܡܕܝܢܬܐ