SCRUTATIO

Giovedi, 16 luglio 2026 - Nostra Signora del Carmelo ( Letture di oggi)

Secondo libro dei Maccabei ܡܩܒܝ̈ܐ 9


font
PeshittaNOVA VULGATA
1 ܒܗ ܕܝܢ ܒܗܘ ܙܒܢܐ ܓܕܫ ܕܢܗܦܘܟ ܘܢܣܩ ܐܢܛܝܟܘܣ ܡܠܟܐ ܡܢ ܦܪܣ ܒܒܗܬܬܐ ܘܒܬܚܡܨܬܐ ܣܓܝܐܬܐ1 Eodem autem tempore Anti ochus inhoneste revertebatur de regionibus circaPersidem.
2 ܢܚܬ ܗܘܐ ܓܝܪ ܠܗܝ ܕܡܬܩܪܝܐ ܗܘܬ ܡܕܝܢܬ ܦܪܣ ܘܨܒܐ ܗܘܐ ܕܢܐܚܕܝܗ ܠܡܕܝܢܬܐ ܘܢܚܠܨ ܒܝܬ ܦܬܟܪ̈ܐ ܕܐܝܬ ܗܘܐ ܒܗ ܘܟܕ ܚܙܘ ܕܝܢ ܒܢ̈ܝ ܐܬܪܐ ܗ̇ܘ ܐܬܟܢܫܘ ܗܘܘ ܥܠܘܗܝ ܒܚܝܠܐ ܣܓܝܐܐ ܘܙܟܘܘܗܝ ܠܟܠܗ ܚܝܠܐ ܕܥܡܗ ܘܟܕ ܚܙܐ ܕܐܙܕܟܝ ܠܗ ܗܦܟ ܟܕ ܒܗܝܬ ܥܡ ܟܠܗ ܚܝܠܗ2 Intraverat enim in eam, quae dicitur Persepolis, et tentavitexspoliare templum et civitatem opprimere; quapropter, multitudine ad armorumauxilium concurrente, in fugam versi sunt; et contigit ut Antiochus in fugamversus ab indigenis turpiter rediret.
3 ܘܟܕ ܩܪܝܒ ܗܘܐ ܕܝܢ ܐܢܛܝܘܟܘܣ ܕܢܡܛܐ ܠܒܛܢܢ ܐܘܕܥܘܗܝ ܥܠ ܨܒܘ̈ܬܗ ܕܢܝܩܢܪ ܘܕܛܝܡܬܐܘܣ3 Et cum esset circa Ecbatana, nuntiatasunt ea, quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt.
4 ܘܟܕ ܫܡܥ ܐܬܥܙܙ ܘܐܬܪܝܡ ܒܚܡܬܗ ܣܓܝ ܘܡܬܪܥܐ ܗܘܐ ܕܟܠ ܡܕܡ ܕܥܒܕܘ ܒܗ ܒܦܪܣ ܒܝܗܘ̈ܕܝܐ ܢܐܬܐ ܘܢܣܩܝܘܗܝ ܘܦܩܕ ܗܘܐ ܠܩܪܪܗ ܕܢܕܒܪ ܣܓܝ ܡܣܪܗܒܐܝܬ ܕܒܥܓܠ ܢܣܩ ܘܗܟܢܐ ܐܡܪ ܗܘܐ ܕܠܐܘܪܫܠܡ ܡܕܝܢܬܐ ܕܝܗܘ̈ܕܝܐ ܐܥܩܪܝܗ ܘܐܥܒܕܝܗ ܒܝܬ ܡܥܡܪܐ ܠܥܡ̈ܡܐ4 Elatus autem iraarbitrabatur se etiam iniuriam illorum, qui se fugaverant, in Iudaeosretorquere; ideoque iussit, ut auriga sine intermissione iter perficeret,caelesti iam eum comitante iudicio. Ita enim superbe locutus erat: “ Congeriemsepulcri Iudaeorum Hierosolymam faciam, cum venero illo ”.
5 ܘܒܪܫܥܬܗ ܕܝܢ ܩܕܡܗ ܕܝܢܐ ܕܡܪܝܐ ܐܠܗܐ ܚܝܠܬܢܐ ܕܐܝܣܪܝܠ ܘܡܚܝܗܝ ܡܚܘܬܐ ܡܪܝܪܬܐ ܕܠܐ ܡܬܚܙܝܐ ܘܥܕ ܒܥܝܐ ܗܘܬ ܕܬܦܘܩ ܟܠܗ ܡܠܬܗ ܐܚܕܗ ܟܐܒܐ ܡܪܝܪܐ ܘܩܫܝܐ ܒܪ̈ܚܡܘܗܝ ܘܒܡ̈ܥܘܗܝ5 Sed qui universa conspicit, Dominus, Deus Israel, percussit eum insanabili etinvisibili plaga; et continuo ut is finivit sermonem, apprehendit eum dolordirus viscerum et amara internorum tormenta,
6 ܘܦܪܥܗ ܒܟܐܢܘܬܐ ܠܗܘ ܕܒܟܐ̈ܒܐ ܘܒܐܘ̈ܠܨܢܐ ܘܒܫ̈ܢܕܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܫܢܩ ܘܢܓܕ ܪ̈ܚܡܐ ܕܐܚܪ̈ܢܐ6 perquam iuste, quippe qui multiset novis cruciatibus aliorum torserat viscera.
7 ܘܟܕ ܗܠܝܢ ܟܠܗܝܢ ܓܕܫܝܗܝ ܥܕܟܝܠ ܡܬܥܙܙ ܗܘܐ ܘܡܬܬܪܝܡ ܒܪܥܝܢܗ ܘܡܠܐ ܗܘܐ ܒܚܡܬܐ ܕܡܬܓܘܙܠܐ ܗܘܬ ܐܝܟ ܢܘܪܐ ܥܠ ܝܗܘ̈ܕܝܐ ܘܦܩܕ ܗܘܐ ܕܝܬܝܪܐܝܬ ܘܚܪܝܦܐܝܬ ܢܪܕܘܦ ܩܪܪܗ ܘܒܚܐܦܐ ܕܪܗܛܐ ܕܡܪܟܒܬܗ ܐܫܬܕܝ ܘܢܦܠ ܡܢܗ ܡܦܘܠܬܐ ܩܫܝܬܐ ܘܡܪܝܪܬܐ ܘܐܬܬܒܪܘ ܟܠܗܘܢ ܗܕܡܘܗܝ7 Ille vero nullo modo abarrogantia cessabat; super hoc autem superbia repletus erat, ignem spirans animoin Iudaeos et praecipiens iter accelerari. Contigit autem, ut et ille caderet decurru, qui ferebatur impetu, et gravi lapsu corruens in omnibus corporis membrisvexaretur.
8 ܗܘ ܕܝܢ ܕܡܢ ܩܕܡ ܩܠܝܠ ܣܒܪ ܗܘܐ ܕܢܦܩܘܕ ܐܦ ܠܓܠܠܘ̈ܗܝ ܕܝܡܐ ܡܛܠ ܫܘܒܗܪܗ ܕܝܬܝܪ ܗܘܐ ܡܢ ܕܟܠܗܘܢ ܒܢܝܢ̈ܫܐ ܘܕܢܡܟܟ ܠܟܘܠܗܘܢ ܛܘܪ̈ܐ ܪ̈ܡܐ ܫܕܐ ܗܘܐ ܥܠ ܐܪܥܐ ܘܡܚܘܐ ܗܘܐ ܓܠܝܐܝܬ ܠܟܠ ܐܢܫ ܚܝܠܗ ܕܐܠܗܐ8 Isque, qui nuper videbatur fluctibus maris imperare propter superhominem iactantiam et in statera montium altitudines appendere, humiliatus adterram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem omnibus ostendens,
9 ܗܟܢܐ ܕܝܢ ܩܫܐ ܗܘܐ ܚܫܗ ܕܪܫܝܥܐ ܥܕܡܐ ܕܐܦ ܬܘ̈ܠܥܐ ܪ̈ܦܬܢ ܗ̈ܘܝ ܡܢ ܦܓܪܗ ܘܟܕ ܚܝ ܗܘܐ ܢܬܪ ܗܘܐ ܒܣܪܗ ܘܢܦܠ ܡܢܗ ܘܣܪܝ ܗܘܐ ܪܝܚ ܦܓܪܗ ܕܐܢܫ ܡܢ ܚܝ̈ܠܘܗܝ ܠܐ ܡܫܟܚ ܗܘܐ ܕܢܣܝܒܪ9 itaut de oculis impii vermes scaturirent, ac viventis in doloribus et maeroribuscarnes eius diffluerent, illiusque odore totus exercitus gravaretur propterputredinem.
10 ܘܗܘ ܕܡܢ ܩܕܡ ܩܠܝܠ ܣܒܪ ܗܘܐ ܕܢܦܩܘ ܕܐܦ ܠܟܘܟ̈ܒܐ ܕܫܡܝܐ ܐܢܫ ܠܐ ܡܫܟܚ ܗܘܐ ܕܢܬܩܪܒ ܠܘܬܗ ܡܛܠ ܪܝܚܗ ܣܪܝܐ10 Et qui paulo ante sidera caeli contingere se arbitrabatur, eumnemo poterat propter intolerabilem foetoris gravitatem portare.
11 ܡܢ ܗܪܟܐ ܕܝܢ ܫܪܝ ܕܢܬܒܨܪ ܡܢ ܣܘܓܐܐ ܕܫܘܒܗܪܗ ܘܟܕ ܐܬܡܟܟ ܐܬܦܢܝ ܠܘܬ ܐܝܕܥܬܐ ܕܫܪܪܐ ܡܛܘܠ ܕܡܫܬܢܩ ܗܘܐ ܘܡܬܐܠܨ ܒܟܠ ܢܓܕ̈ܝܢ ܕܡܢ ܫܡܝܐ11 Hinc igitur coepit multum superbiae deponere confractus et ad agnitionemvenire divina plaga, per momenta doloribus extensus.
12 ܘܟܕ ܠܐ ܡܫܟܚ ܕܢܣܝܒܪ ܠܪܝܚܗ ܥܢܐ ܘܐܡܪ ܗܟܢܐ ܙܕܩܐ ܗܝ ܗܕܐ ܕܐܢܫ ܢܫܬܥܒܕ ܠܐܠܗܐ ܘܠܐ ܕܟܕ ܐܝܬܘܗܝ ܡܝܘܬܐ ܢܬܪܥܐ ܬܪܥܝܬܐ ܠܘܩܒܠ ܐܠܗܐ12 Et, cum nec ipsefoetorem suum ferre posset, ita ait: “ Iustum est subditum esse Deo etmortalem non superbe sentire ”.
13 ܡܨܠܐ ܗܘܐ ܕܝܢ ܪܫܝܥܐ ܘܒܥܐ ܡܢ ܡܪܝܐ ܗܘ ܕܬܘܒ ܠܐ ܐܬܪܚܡ ܥܠܘܗܝ ܘܐܡܪ ܗܘܐ ܗܟܢܐ13 Orabat autem hic scelestus Dominum, ei nonamplius miserturum, ita dicens:
14 ܕܠܡܕܝܢܬܐ ܩܕܝܫܬܐ ܗܝ ܕܡܣܪܗܒ ܗܘܝܬ ܕܐܙܠ ܘܐܣܚܦܝܗ ܘܐܥܒܕܝܗ ܒܝܬ ܡܥܡܪܐ ܠܟܠ ܥܡ̈ܡܝܢ ܐܒܢܝܗ ܘܐܚܕܪܝܗ14 sanctam quidem civitatem, ad quam festinansveniebat, ut eam solo aequalem faceret ac sepulcrum congestorum strueret,liberam ostendere;
15 ܘܥܠ ܝܗܘ̈ܕܝܐ ܕܝܢ ܐܡܪ ܗܘܐ ܕܡܬܪܥܐ ܗܘܝܬ ܥܠܝܗܘܢ ܕܐܦ ܠܐ ܡܬܩܒܪܘ ܢܬܩܒܪܘܢ ܐܠܐ ܕܢܗܘܘܢ ܡܐܟܘܠܬܐ ܠܦܪܚܬܐ ܕܫܡܝܐ ܘܠܚܝܘܬܐ ܕܐܪܥܐ ܥܡ ܢܝܫܝ̈ܗܘܢ ܘܒܢܝ̈ܗܘܢ ܠܟܠܗܘܢ ܐܥܒܕ ܐܢܘܢ ܐܬܢܝ̈ܐ15 Iudaeos autem, quos decreverat nec sepultura quidem sedignos habiturum, sed avibus devorandos cum parvulis se feris proiecturum, omneshos aequales Atheniensibus facturum;
16 ܘܠܗܝܟܠܐ ܩܕܝܫܐ ܗܘ ܕܡܢ ܩܕܝܡ ܒܙܬ ܗܘܝܬ ܐܟܠܠܝܘܗܝ ܘܐܨܒܬܝܘܗܝ ܒܟܠ ܬܨ̈ܒܝܬܐ ܘܡܐ̈ܢܝ ܩܘܕܫܐ ܐܬܠ ܒܐܥ̈ܦܐ ܣܓ̈ܝܐܐ ܘܟܘܠ ܢܦܩܬܐ ܕܐܙܠܐ ܠܕܒ̈ܚܐ ܘܠܩܘܪ̈ܒܢܐ ܡܢ ܕܝܠܝ ܐܬܠ16 templum vero sanctum, quod priusexspoliaverat, pulcherrimis donis ornaturum et sacra vasa multiplicia cuncta seredditurum, et pertinentes ad sacrificia sumptus de redditibus suispraestaturum;
17 ܘܡܢ ܒܬܪ ܗܠܝܢ ܬܘܒ ܐܦ ܝܗܘܕܝܐ ܐܗܘܐ ܘܒܟܘܠ ܐܬܪ ܕܐܙܠ ܠܗ ܐܟܪܙ ܪ̈ܒܘܬܐ ܕܐܘܚܕܢܗ ܕܐܠܗܐ17 super haec autem et Iudaeum se futurum et omnem locumhabitabilem perambulaturum praedicantem Dei potestatem.
18 ܘܒܗܠܝܢ ܟܠܗܝܢ ܠܐ ܢܐܚ ܗܘܐ ܡܢ ܟܐܒܘ̈ܗܝ ܐܕܪܟܗ ܗܘܐ ܓܝܪ ܕܝܢܗ ܟܐܢܐ ܕܐܠܗܐ ܘܟܕ ܐܘܚܠ ܥܠ ܢܦܫܗ ܟܬܒ ܠܝܗܘ̈ܕܝܐ ܐܓܪܬܐ ܕܒܥܘܬܐ ܗܟܢܐ18 Sed omnino non cessantibus doloribus — supervenerat enim in eum iustum Deiiudicium — semetipsum desperans scripsit ad Iudaeos hanc infra rescriptamepistulam modum deprecationis habentem, haec continentem:
19 ܐܢܛܝܟܘܣ ܡܠܟܐ ܘܡܕܒܪܢܐ ܠܝܗܘ̈ܕܝܐ ܒܣܝܡ̈ܐ ܒܢ̈ܝ ܡܕܝܢܬܝ ܫܠܡܐ ܘܫܝܢܐ19 “ Optimis civibusIudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices, rex et dux Antiochus.
20 ܘܚܘܠܡܢܐ ܢܗܘܐ ܠܟܘܢ ܘܠܒܢ̈ܝܟܘܢ ܡܨܠܐ ܐܢܐ ܘܒܥܐ ܐܢܐ ܡܢ ܐܠܗܐ ܕܒܫܡܝܐ ܗܘ ܕܣܒܪܝ ܥܠܘܗܝ ܗܘ ܥܠ ܛܝܒܘܬܗ ܪܒܬܐ20 Si bene valetis et filii vestri, et res vestrae ex sententia sunt vobis,precans refero quidem Deo maximam gratiam, in caelum spem habens;
21 ܕܟܕ ܐܬܟܪܗܬ ܕܝܠܟܘܢ ܥܗܝܕ ܗܘܝܬ ܕܐܥܒܕ ܠܟܘܢ ܐܝܩܪܐ ܘܢܝܚܐ ܣܓܝܐܐ ܡܛܠ ܕܪܬܚ ܗܘܐ ܪܥܝܢܝ ܒܚܘܒܐ ܕܠܘܬܟܘܢ ܡܢ ܟܕ ܣܠܩ ܐܢܐ ܡܢ ܐܪܥܐ ܕܦܪܣ ܘܟܕ ܩܪܝܒ ܐܢܐ ܕܐܡܛܐ ܢܦܠܬ ܒܟܘܪܗܢܐ ܩܫܝܐ ܘܡܪܝܪܐ ܘܫܦܪ ܩܕܡ ܥܝ̈ܢܝ ܕܝܬܝܪ ܡܢ ܟܘܠ ܡܕܡ ܕܝܠܟܘܢ ܐܨܦ21 ego vero ininfirmitate constitutus eram, vestri autem honoris et benevolentiae memineramcum affectione. Reversus de Persidis locis et in infirmitatem incidens molestiamhabentem, necessarium duxi pro communi omnium securitate curam habere.
22 ܡܛܘܠ ܕܠܐ ܝܕܥ ܐܢܐ ܡܢܐ ܓܕܫ ܠܝ ܣܒܪܐ ܕܝܢ ܐܝܬ ܠܝ ܕܐܬܦܨܐ ܡܢ ܗܢܐ ܟܘܪܗܢܐ22 Nondesperans memetipsum, sed spem multam habens effugiendi infirmitatem,
23 ܚܙܝܬ ܕܝܢ ܕܐܦ ܐܒܝ ܒܙܒ̈ܢܐ ܕܣܠܩ ܗܘܐ ܠܐܬܪ̈ܘܬܐ ܥ̈ܠܝܐ ܐܘܕܥ ܗܘܐ ܠܐܝܢܐ ܕܢܩܘܡ ܡܢ ܒܬܪܗ23 respiciens autem quod et pater meus, quibus temporibus in superiora loca duxitexercitum, ostendit, qui susciperet principatum;
24 ܕܐܢ ܗܘ ܕܢܓܕܫ ܡܕܡ ܕܣܢܐ ܢܕܥܘܢ ܒܢ̈ܝ ܐܬܪܐ ܠܗܘ ܕܡܩܡ ܘܠܐ ܢܗܘܘܢ ܡܬܟܬܫܝܢ ܚܕ ܥܡ ܚܕ24 ut, si quid contrariumaccideret aut etiam quid difficile nuntiaretur, scientes hi, qui circa regionemerant, cui esset rerum summa derelicta, non turbarentur.
25 ܐܦ ܐܢܐ ܕܝܢ ܟܕ ܚܙܝܬ ܠܪ̈ܘܪܒܢܐ ܕܡܠܟܘܬܝ ܕܡܛܝܒܝܢ ܘܩܝܡܝܢ ܥܠ ܡܠܟܘܬܐ ܘܡܣܟܝܢ ܕܡܢܐ ܢܓܕܫ ܐܘܕܥܬ ܘܐܩܝܡܬ ܠܒܪܝ ܐܢܛܝܟܘܣ ܡܠܟܐ ܠܗܘ ܕܟܕ ܣܠܩ ܗܘܝܬ ܠܐܬܪ̈ܘܬܐ ܥ̈ܠܝܐ ܙܒܢ̈ܬܐ ܣܓܝܐ̈ܬܐ ܐܓܥܠܬܗ ܠܟܘܢ ܟܬܒܬ ܕܝܢ ܐܦ ܠܗ ܗܠܝܢ ܕܟܬܝ̈ܒܢ25 Ad haec autemconsiderans de proximo potentes et vicinos regno temporibus insidiantes eteventum exspectantes, designavi filium Antiochum regem, quem saepe recurrens insuperiora regna plurimis vestrum committebam et commendabam; et scripsi ad eum,quae subiecta sunt.
26 ܘܒܥܐ ܐܢܐ ܡܢܟܘܢ ܘܡܦܝܣ ܐܢܐ ܠܟܘܢ ܕܬܗܘܘܢ ܥܗܝܕܝܢ ܠܛܝܒܘܬܝ ܕܥܡܟܘܢ ܘܟܠܟܘܢ ܐܟܚܕܐ ܘܚܕ ܚܕ ܡܢܟܘܢ ܬܛܪܘܢ ܪܚܡܘܬܐ ܘܐܚܘܬܐ ܥܡ ܒܪܝ26 Oro itaque vos et peto memores beneficiorum publice etprivatim, ut unusquisque conservet hanc, quam habetis benevolentiam in me et infilium.
27 ܝܕܥ ܐܢܐ ܓܝܪ ܕܒܟܠܡܕܡ ܫܠܡ ܗܘ ܠܬܪܥܝܬܝ ܘܒܡܟܝܟܘܬܐ ܘܒܪܚܡܘܬܐ ܢܗܘܐ ܨܐܕܝܟܘܢ27 Confido enim eum modeste et humane, sequentem propositum meum,vobiscum acturum ”.
28 ܗܘ ܕܝܢ ܐܢܛܝܟܣ ܩܛܘܠܐ ܘܪܫܝܥܐ ܘܡܓܕܦܢܐ ܡܝܬ ܒܝܬ ܛܘܪ̈ܐ ܒܐܪܥܐ ܢܘܟܪܝܬܐ ܒܐܘܠܨ̈ܢܐ ܘܒܢ̈ܓܕܐ ܘܒܫ̈ܢܕܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܐܝܟ ܡܐ ܕܐܦ ܗܘ ܐܫܬܢܕ ܒܐܚܪ̈ܢܐ28 Igitur homicida et blasphemus pessima perpessus, ut ipse alios tractaverat,peregre in montibus miserabili obitu vita functus est.
29 ܘܢܣܒ ܗܘܐ ܦܝܠܝܦܘܣ ܒܪ ܡܪ̈ܒܝܢܘܗܝ ܦܓܪܗ ܕܢܝܬܐ ܥܡܗ ܘܟܕ ܡܛܝ ܕܢܐܬܐ ܕܚܠ ܡܢ ܒܪܗ ܐܢܛܝܟܘܣ ܘܥܪܩ ܘܐܙܠ ܠܘܬ ܦܛܠܡܘܣ ܒܪ ܦܝܠܡܛܘܪ ܠܡܨܪܝܢ29 Transferebat autemcorpus Philippus collactaneus eius, qui etiam metuens filium Antiochi adPtolemaeum Philometorem in Aegyptum se contulit.