SCRUTATIO

Domenica, 5 luglio 2026 - Sant´Antonio Maria Zaccaria ( Letture di oggi)

Secondo libro dei Maccabei ܡܩܒܝ̈ܐ 9


font
PeshittaVULGATA
1 ܒܗ ܕܝܢ ܒܗܘ ܙܒܢܐ ܓܕܫ ܕܢܗܦܘܟ ܘܢܣܩ ܐܢܛܝܟܘܣ ܡܠܟܐ ܡܢ ܦܪܣ ܒܒܗܬܬܐ ܘܒܬܚܡܨܬܐ ܣܓܝܐܬܐ1 Eodem tempore, Antiochus inhoneste revertebatur de Perside.
2 ܢܚܬ ܗܘܐ ܓܝܪ ܠܗܝ ܕܡܬܩܪܝܐ ܗܘܬ ܡܕܝܢܬ ܦܪܣ ܘܨܒܐ ܗܘܐ ܕܢܐܚܕܝܗ ܠܡܕܝܢܬܐ ܘܢܚܠܨ ܒܝܬ ܦܬܟܪ̈ܐ ܕܐܝܬ ܗܘܐ ܒܗ ܘܟܕ ܚܙܘ ܕܝܢ ܒܢ̈ܝ ܐܬܪܐ ܗ̇ܘ ܐܬܟܢܫܘ ܗܘܘ ܥܠܘܗܝ ܒܚܝܠܐ ܣܓܝܐܐ ܘܙܟܘܘܗܝ ܠܟܠܗ ܚܝܠܐ ܕܥܡܗ ܘܟܕ ܚܙܐ ܕܐܙܕܟܝ ܠܗ ܗܦܟ ܟܕ ܒܗܝܬ ܥܡ ܟܠܗ ܚܝܠܗ2 Intraverat enim in eam quæ dicitur Persepolis, et tentavit expoliare templum, et civitatem opprimere : sed multitudine ad arma concurrente, in fugam versi sunt : et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret.
3 ܘܟܕ ܩܪܝܒ ܗܘܐ ܕܝܢ ܐܢܛܝܘܟܘܣ ܕܢܡܛܐ ܠܒܛܢܢ ܐܘܕܥܘܗܝ ܥܠ ܨܒܘ̈ܬܗ ܕܢܝܩܢܪ ܘܕܛܝܡܬܐܘܣ3 Et cum venisset circa Ecbatanam, recognovit quæ erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt.
4 ܘܟܕ ܫܡܥ ܐܬܥܙܙ ܘܐܬܪܝܡ ܒܚܡܬܗ ܣܓܝ ܘܡܬܪܥܐ ܗܘܐ ܕܟܠ ܡܕܡ ܕܥܒܕܘ ܒܗ ܒܦܪܣ ܒܝܗܘ̈ܕܝܐ ܢܐܬܐ ܘܢܣܩܝܘܗܝ ܘܦܩܕ ܗܘܐ ܠܩܪܪܗ ܕܢܕܒܪ ܣܓܝ ܡܣܪܗܒܐܝܬ ܕܒܥܓܠ ܢܣܩ ܘܗܟܢܐ ܐܡܪ ܗܘܐ ܕܠܐܘܪܫܠܡ ܡܕܝܢܬܐ ܕܝܗܘ̈ܕܝܐ ܐܥܩܪܝܗ ܘܐܥܒܕܝܗ ܒܝܬ ܡܥܡܪܐ ܠܥܡ̈ܡܐ4 Elatus autem in ira, arbitrabatur se injuriam illorum qui se fugaverant posse in Judæos retorquere : ideoque jussit agitari currum suum sine intermissione agens iter, cælesti eum judicio perurgente, eo quod ita superbe locutus est se venturum Jerosolymam, et congeriem sepulchri Judæorum eam facturum.
5 ܘܒܪܫܥܬܗ ܕܝܢ ܩܕܡܗ ܕܝܢܐ ܕܡܪܝܐ ܐܠܗܐ ܚܝܠܬܢܐ ܕܐܝܣܪܝܠ ܘܡܚܝܗܝ ܡܚܘܬܐ ܡܪܝܪܬܐ ܕܠܐ ܡܬܚܙܝܐ ܘܥܕ ܒܥܝܐ ܗܘܬ ܕܬܦܘܩ ܟܠܗ ܡܠܬܗ ܐܚܕܗ ܟܐܒܐ ܡܪܝܪܐ ܘܩܫܝܐ ܒܪ̈ܚܡܘܗܝ ܘܒܡ̈ܥܘܗܝ5 Sed qui universa conspicit Dominus Deus Israël, percussit eum insanabili et invisibili plaga. Ut enim finivit hunc ipsum sermonem, apprehendit eum dolor dirus viscerum, et amara internorum tormenta :
6 ܘܦܪܥܗ ܒܟܐܢܘܬܐ ܠܗܘ ܕܒܟܐ̈ܒܐ ܘܒܐܘ̈ܠܨܢܐ ܘܒܫ̈ܢܕܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܫܢܩ ܘܢܓܕ ܪ̈ܚܡܐ ܕܐܚܪ̈ܢܐ6 et quidem satis juste, quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera, licet ille nullo modo a sua malitia cessaret.
7 ܘܟܕ ܗܠܝܢ ܟܠܗܝܢ ܓܕܫܝܗܝ ܥܕܟܝܠ ܡܬܥܙܙ ܗܘܐ ܘܡܬܬܪܝܡ ܒܪܥܝܢܗ ܘܡܠܐ ܗܘܐ ܒܚܡܬܐ ܕܡܬܓܘܙܠܐ ܗܘܬ ܐܝܟ ܢܘܪܐ ܥܠ ܝܗܘ̈ܕܝܐ ܘܦܩܕ ܗܘܐ ܕܝܬܝܪܐܝܬ ܘܚܪܝܦܐܝܬ ܢܪܕܘܦ ܩܪܪܗ ܘܒܚܐܦܐ ܕܪܗܛܐ ܕܡܪܟܒܬܗ ܐܫܬܕܝ ܘܢܦܠ ܡܢܗ ܡܦܘܠܬܐ ܩܫܝܬܐ ܘܡܪܝܪܬܐ ܘܐܬܬܒܪܘ ܟܠܗܘܢ ܗܕܡܘܗܝ7 Super hoc autem superbia repletus, ignem spirans animo in Judæos, et præcipiens accelerari negotium, contigit illum impetu euntem de curru cadere, et gravi corporis collisione membra vexari.
8 ܗܘ ܕܝܢ ܕܡܢ ܩܕܡ ܩܠܝܠ ܣܒܪ ܗܘܐ ܕܢܦܩܘܕ ܐܦ ܠܓܠܠܘ̈ܗܝ ܕܝܡܐ ܡܛܠ ܫܘܒܗܪܗ ܕܝܬܝܪ ܗܘܐ ܡܢ ܕܟܠܗܘܢ ܒܢܝܢ̈ܫܐ ܘܕܢܡܟܟ ܠܟܘܠܗܘܢ ܛܘܪ̈ܐ ܪ̈ܡܐ ܫܕܐ ܗܘܐ ܥܠ ܐܪܥܐ ܘܡܚܘܐ ܗܘܐ ܓܠܝܐܝܬ ܠܟܠ ܐܢܫ ܚܝܠܗ ܕܐܠܗܐ8 Isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare, supra humanum modum superbia repletus, et montium altitudines in statera appendere, nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur, manifestam Dei virtutem in semetipso contestans :
9 ܗܟܢܐ ܕܝܢ ܩܫܐ ܗܘܐ ܚܫܗ ܕܪܫܝܥܐ ܥܕܡܐ ܕܐܦ ܬܘ̈ܠܥܐ ܪ̈ܦܬܢ ܗ̈ܘܝ ܡܢ ܦܓܪܗ ܘܟܕ ܚܝ ܗܘܐ ܢܬܪ ܗܘܐ ܒܣܪܗ ܘܢܦܠ ܡܢܗ ܘܣܪܝ ܗܘܐ ܪܝܚ ܦܓܪܗ ܕܐܢܫ ܡܢ ܚܝ̈ܠܘܗܝ ܠܐ ܡܫܟܚ ܗܘܐ ܕܢܣܝܒܪ9 ita ut de corpore impii vermes scaturirent, ac viventis in doloribus carnes ejus effluerent, odore etiam illius et fœtore exercitus gravaretur :
10 ܘܗܘ ܕܡܢ ܩܕܡ ܩܠܝܠ ܣܒܪ ܗܘܐ ܕܢܦܩܘ ܕܐܦ ܠܟܘܟ̈ܒܐ ܕܫܡܝܐ ܐܢܫ ܠܐ ܡܫܟܚ ܗܘܐ ܕܢܬܩܪܒ ܠܘܬܗ ܡܛܠ ܪܝܚܗ ܣܪܝܐ10 et qui paulo ante sidera cæli contingere se arbitrabatur, eum nemo poterat propter intolerantiam fœtoris portare.
11 ܡܢ ܗܪܟܐ ܕܝܢ ܫܪܝ ܕܢܬܒܨܪ ܡܢ ܣܘܓܐܐ ܕܫܘܒܗܪܗ ܘܟܕ ܐܬܡܟܟ ܐܬܦܢܝ ܠܘܬ ܐܝܕܥܬܐ ܕܫܪܪܐ ܡܛܘܠ ܕܡܫܬܢܩ ܗܘܐ ܘܡܬܐܠܨ ܒܟܠ ܢܓܕ̈ܝܢ ܕܡܢ ܫܡܝܐ11 Hinc igitur cœpit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire, divina admonitus plaga, per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus.
12 ܘܟܕ ܠܐ ܡܫܟܚ ܕܢܣܝܒܪ ܠܪܝܚܗ ܥܢܐ ܘܐܡܪ ܗܟܢܐ ܙܕܩܐ ܗܝ ܗܕܐ ܕܐܢܫ ܢܫܬܥܒܕ ܠܐܠܗܐ ܘܠܐ ܕܟܕ ܐܝܬܘܗܝ ܡܝܘܬܐ ܢܬܪܥܐ ܬܪܥܝܬܐ ܠܘܩܒܠ ܐܠܗܐ12 Et cum nec ipse jam fœtorem suum ferre posset, ita ait : Justum est subditum esse Deo, et mortalem non paria Deo sentire.
13 ܡܨܠܐ ܗܘܐ ܕܝܢ ܪܫܝܥܐ ܘܒܥܐ ܡܢ ܡܪܝܐ ܗܘ ܕܬܘܒ ܠܐ ܐܬܪܚܡ ܥܠܘܗܝ ܘܐܡܪ ܗܘܐ ܗܟܢܐ13 Orabat autem hic scelestus Dominum, a quo non esset misericordiam consecuturus.
14 ܕܠܡܕܝܢܬܐ ܩܕܝܫܬܐ ܗܝ ܕܡܣܪܗܒ ܗܘܝܬ ܕܐܙܠ ܘܐܣܚܦܝܗ ܘܐܥܒܕܝܗ ܒܝܬ ܡܥܡܪܐ ܠܟܠ ܥܡ̈ܡܝܢ ܐܒܢܝܗ ܘܐܚܕܪܝܗ14 Et civitatem, ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret ac sepulchrum congestorum faceret, nunc optat liberam reddere :
15 ܘܥܠ ܝܗܘ̈ܕܝܐ ܕܝܢ ܐܡܪ ܗܘܐ ܕܡܬܪܥܐ ܗܘܝܬ ܥܠܝܗܘܢ ܕܐܦ ܠܐ ܡܬܩܒܪܘ ܢܬܩܒܪܘܢ ܐܠܐ ܕܢܗܘܘܢ ܡܐܟܘܠܬܐ ܠܦܪܚܬܐ ܕܫܡܝܐ ܘܠܚܝܘܬܐ ܕܐܪܥܐ ܥܡ ܢܝܫܝ̈ܗܘܢ ܘܒܢܝ̈ܗܘܢ ܠܟܠܗܘܢ ܐܥܒܕ ܐܢܘܢ ܐܬܢܝ̈ܐ15 et Judæos, quos nec sepultura quidem se dignos habiturum, sed avibus ac feris diripiendos traditurum, et cum parvulis exterminaturum dixerat, æquales nunc Atheniensibus facturum pollicetur :
16 ܘܠܗܝܟܠܐ ܩܕܝܫܐ ܗܘ ܕܡܢ ܩܕܝܡ ܒܙܬ ܗܘܝܬ ܐܟܠܠܝܘܗܝ ܘܐܨܒܬܝܘܗܝ ܒܟܠ ܬܨ̈ܒܝܬܐ ܘܡܐ̈ܢܝ ܩܘܕܫܐ ܐܬܠ ܒܐܥ̈ܦܐ ܣܓ̈ܝܐܐ ܘܟܘܠ ܢܦܩܬܐ ܕܐܙܠܐ ܠܕܒ̈ܚܐ ܘܠܩܘܪ̈ܒܢܐ ܡܢ ܕܝܠܝ ܐܬܠ16 templum etiam sanctum, quod prius expoliaverat, optimis donis ornaturum, et sancta vasa multiplicaturum, et pertinentes ad sacrificia sumptus de redditibus suis præstaturum :
17 ܘܡܢ ܒܬܪ ܗܠܝܢ ܬܘܒ ܐܦ ܝܗܘܕܝܐ ܐܗܘܐ ܘܒܟܘܠ ܐܬܪ ܕܐܙܠ ܠܗ ܐܟܪܙ ܪ̈ܒܘܬܐ ܕܐܘܚܕܢܗ ܕܐܠܗܐ17 super hæc, et Judæum se futurum, et omnem locum terræ perambulaturum, et prædicaturum Dei potestatem.
18 ܘܒܗܠܝܢ ܟܠܗܝܢ ܠܐ ܢܐܚ ܗܘܐ ܡܢ ܟܐܒܘ̈ܗܝ ܐܕܪܟܗ ܗܘܐ ܓܝܪ ܕܝܢܗ ܟܐܢܐ ܕܐܠܗܐ ܘܟܕ ܐܘܚܠ ܥܠ ܢܦܫܗ ܟܬܒ ܠܝܗܘ̈ܕܝܐ ܐܓܪܬܐ ܕܒܥܘܬܐ ܗܟܢܐ18 Sed non cessantibus doloribus (supervenerat enim in eum justum Dei judicium), desperans scripsit ad Judæos in modum deprecationis epistolam hæc continentem :
19 ܐܢܛܝܟܘܣ ܡܠܟܐ ܘܡܕܒܪܢܐ ܠܝܗܘ̈ܕܝܐ ܒܣܝܡ̈ܐ ܒܢ̈ܝ ܡܕܝܢܬܝ ܫܠܡܐ ܘܫܝܢܐ19 Optimis civibus Judæis plurimam salutem, et bene valere, et esse felices, rex et principes Antiochus.
20 ܘܚܘܠܡܢܐ ܢܗܘܐ ܠܟܘܢ ܘܠܒܢ̈ܝܟܘܢ ܡܨܠܐ ܐܢܐ ܘܒܥܐ ܐܢܐ ܡܢ ܐܠܗܐ ܕܒܫܡܝܐ ܗܘ ܕܣܒܪܝ ܥܠܘܗܝ ܗܘ ܥܠ ܛܝܒܘܬܗ ܪܒܬܐ20 Si bene valetis, et filii vestri, et ex sententia vobis cuncta sunt, maximas agimus gratias.
21 ܕܟܕ ܐܬܟܪܗܬ ܕܝܠܟܘܢ ܥܗܝܕ ܗܘܝܬ ܕܐܥܒܕ ܠܟܘܢ ܐܝܩܪܐ ܘܢܝܚܐ ܣܓܝܐܐ ܡܛܠ ܕܪܬܚ ܗܘܐ ܪܥܝܢܝ ܒܚܘܒܐ ܕܠܘܬܟܘܢ ܡܢ ܟܕ ܣܠܩ ܐܢܐ ܡܢ ܐܪܥܐ ܕܦܪܣ ܘܟܕ ܩܪܝܒ ܐܢܐ ܕܐܡܛܐ ܢܦܠܬ ܒܟܘܪܗܢܐ ܩܫܝܐ ܘܡܪܝܪܐ ܘܫܦܪ ܩܕܡ ܥܝ̈ܢܝ ܕܝܬܝܪ ܡܢ ܟܘܠ ܡܕܡ ܕܝܠܟܘܢ ܐܨܦ21 Et ego in infirmitate constitutus, vestri autem memor benigne reversus de Persidis locis, et infirmitate gravi apprehensus, necessarium duxi pro communi utilitate curam habere :
22 ܡܛܘܠ ܕܠܐ ܝܕܥ ܐܢܐ ܡܢܐ ܓܕܫ ܠܝ ܣܒܪܐ ܕܝܢ ܐܝܬ ܠܝ ܕܐܬܦܨܐ ܡܢ ܗܢܐ ܟܘܪܗܢܐ22 non desperans memetipsum, sed spem multam habens effugiendi infirmitatem.
23 ܚܙܝܬ ܕܝܢ ܕܐܦ ܐܒܝ ܒܙܒ̈ܢܐ ܕܣܠܩ ܗܘܐ ܠܐܬܪ̈ܘܬܐ ܥ̈ܠܝܐ ܐܘܕܥ ܗܘܐ ܠܐܝܢܐ ܕܢܩܘܡ ܡܢ ܒܬܪܗ23 Respiciens autem quod et pater meus, quibus temporibus in locis superioribus ducebat exercitum, ostendit qui post se susciperet principatum :
24 ܕܐܢ ܗܘ ܕܢܓܕܫ ܡܕܡ ܕܣܢܐ ܢܕܥܘܢ ܒܢ̈ܝ ܐܬܪܐ ܠܗܘ ܕܡܩܡ ܘܠܐ ܢܗܘܘܢ ܡܬܟܬܫܝܢ ܚܕ ܥܡ ܚܕ24 ut si quid contrarium accideret, aut difficile nuntiaretur, scientes hi qui in regionibus erant, cui esset rerum summa derelicta, non turbarentur.
25 ܐܦ ܐܢܐ ܕܝܢ ܟܕ ܚܙܝܬ ܠܪ̈ܘܪܒܢܐ ܕܡܠܟܘܬܝ ܕܡܛܝܒܝܢ ܘܩܝܡܝܢ ܥܠ ܡܠܟܘܬܐ ܘܡܣܟܝܢ ܕܡܢܐ ܢܓܕܫ ܐܘܕܥܬ ܘܐܩܝܡܬ ܠܒܪܝ ܐܢܛܝܟܘܣ ܡܠܟܐ ܠܗܘ ܕܟܕ ܣܠܩ ܗܘܝܬ ܠܐܬܪ̈ܘܬܐ ܥ̈ܠܝܐ ܙܒܢ̈ܬܐ ܣܓܝܐ̈ܬܐ ܐܓܥܠܬܗ ܠܟܘܢ ܟܬܒܬ ܕܝܢ ܐܦ ܠܗ ܗܠܝܢ ܕܟܬܝ̈ܒܢ25 Ad hæc, considerans de proximo potentes quosque et vicinos temporibus insidiantes, et eventum exspectantes, designavi filium meum Antiochum regem, quem sæpe recurrens in superiora regna multis vestrum commendabam : et scripsi ad eum quæ subjecta sunt.
26 ܘܒܥܐ ܐܢܐ ܡܢܟܘܢ ܘܡܦܝܣ ܐܢܐ ܠܟܘܢ ܕܬܗܘܘܢ ܥܗܝܕܝܢ ܠܛܝܒܘܬܝ ܕܥܡܟܘܢ ܘܟܠܟܘܢ ܐܟܚܕܐ ܘܚܕ ܚܕ ܡܢܟܘܢ ܬܛܪܘܢ ܪܚܡܘܬܐ ܘܐܚܘܬܐ ܥܡ ܒܪܝ26 Ora itaque vos, et peto memores beneficiorum publice et privatim, ut unusquisque conservet fidem ad me et ad filium meum.
27 ܝܕܥ ܐܢܐ ܓܝܪ ܕܒܟܠܡܕܡ ܫܠܡ ܗܘ ܠܬܪܥܝܬܝ ܘܒܡܟܝܟܘܬܐ ܘܒܪܚܡܘܬܐ ܢܗܘܐ ܨܐܕܝܟܘܢ27 Confido enim eum modeste et humane acturum, et sequentem propositum meum, et communem vobis fore.
28 ܗܘ ܕܝܢ ܐܢܛܝܟܣ ܩܛܘܠܐ ܘܪܫܝܥܐ ܘܡܓܕܦܢܐ ܡܝܬ ܒܝܬ ܛܘܪ̈ܐ ܒܐܪܥܐ ܢܘܟܪܝܬܐ ܒܐܘܠܨ̈ܢܐ ܘܒܢ̈ܓܕܐ ܘܒܫ̈ܢܕܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܐܝܟ ܡܐ ܕܐܦ ܗܘ ܐܫܬܢܕ ܒܐܚܪ̈ܢܐ28 Igitur homicida et blasphemus pessime percussus, et ut ipse alios tractaverat, peregre in montibus miserabili obitu vita functus est.
29 ܘܢܣܒ ܗܘܐ ܦܝܠܝܦܘܣ ܒܪ ܡܪ̈ܒܝܢܘܗܝ ܦܓܪܗ ܕܢܝܬܐ ܥܡܗ ܘܟܕ ܡܛܝ ܕܢܐܬܐ ܕܚܠ ܡܢ ܒܪܗ ܐܢܛܝܟܘܣ ܘܥܪܩ ܘܐܙܠ ܠܘܬ ܦܛܠܡܘܣ ܒܪ ܦܝܠܡܛܘܪ ܠܡܨܪܝܢ29 Transferebat autem corpus Philippus collactaneus ejus : qui, metuens filium Antiochi, ad Ptolemæum Philometorem in Ægyptum abiit.