Proverbi ܡܬ̈ܠܐ 23

Peshitta	NOVA VULGATA
1 ܐܢ ܝܬܒ ܐܢܬ ܠܡܚܫܡܘ ܥܡ ܫܠܝܛܐ ܐܫܬܘܕܥ ܡܕܡ ܕܣܝܡ ܩܕܡܝܟ	1 Quando sederis, ut comedas cum principe, diligenter attende, quae apposita sunt ante faciem tuam,
2 ܕܠܐ ܬܣܝܡ ܣܟܝܢܐ ܒܦܘܡܟ ܐܢ ܐܝܬ ܓܒܪܐ ܕܢܦܝܫ	2 et statue cultrum in gutture tuo, si avidus es.
3 ܠܐ ܬܪܓ ܡܢ ܡܐܟܘܠܬܗ ܡܛܠ ܕܠܚܡܗ ܠܚܡܐ ܗܘ ܕܕܓܠܘܬܐ	3 Ne desideres de cibis eius, quia est panis mendacii.
4 ܠܐ ܬܬܩܪܒ ܠܥܬܝܪܐ ܐܠܐ ܒܚܟܡܬܐ ܐܬܦܪܩ ܡܢܗ	4 Noli laborare, ut diteris, sed in prudentia tua acquiesce.
5 ܐܢ ܬܨܕ ܓܝܪ ܥܝܢܟ ܒܗ ܠܐ ܡܬܚܙܐ ܠܟ ܡܛܠ ܕܥܒܕ ܠܗ ܓܦ̈ܐ ܐܝܟ ܕܢܫܪܐ ܘܦܪܚ ܠܫܡܝܐ	5 Si erigas oculos tuos ad opes, iam non sunt; quia facient sibi pennas quasi aquilae et volabunt in caelum.
6 ܠܐ ܬܚܫܡ ܥܡ ܓܒܪܐ ܚܘܪܐ ܘܠܐ ܬܪܓ ܡܢ ܡܐܟܘܠܬܗ	6 Ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius;
7 ܐܟܙܢܐ ܓܝܪ ܕܐܢܫ ܒܠܥ ܙܦܬܐ ܗܟܢܐ ܐܟܠ ܐܢܬ ܘܫܬܐ ܥܡܗ ܘܠܒܗ ܠܐ ܗܘܐ ܠܘܬܟ	7 quoniam sicut aestimavit in animo suo, ita ipse est. “ Comede et bibe ” dicet tibi, et mens eius non est tecum.
8 ܘܠܚܡܐ ܕܐܟܠ ܐܢܬ ܡܬܝܒ ܐܢܬ ܠܗ ܘܡܚܒܠ ܐܢܬ ܡ̈ܠܝܟ ܒܣ̈ܝܡܬܐ	8 Buccellam, quam comederas, evomes et perdes pulchros sermones tuos.
9 ܩܕܡ ܣܟܠܐ ܠܐ ܬܡܠܠ ܡܛܠ ܕܫܐܛ ܠܗܝܢ ܠܡ̈ܠܝܟ	9 In auribus insipientium ne loquaris, quia despicient doctrinam eloquii tui.
10 ܠܐ ܬܫܢܐ ܬܚܘܡܐ ܕܡܢ ܥܠܡ ܘܒܚܩܠܐ ܕܝܬ̈ܡܐ ܠܐ ܬܥܘܠ	10 Ne attingas terminos viduae et agrum pupillorum ne introeas:
11 ܡܛܘܠ ܕܦܪܘܩܗܘܢ ܬܩܝܦ ܗܘ ܘܗܘ ܢܕܘܢ ܕܝܢܗܘܢ ܥܡܟ	11 redemptor enim illorum fortis est, et ipse iudicabit contra te causam illorum.
12 ܐܥܠ ܠܒܟ ܠܡܪܕܘܬܐ ܘܐܕܢܟ ܠܡܐܡܪܐ ܕܝܕܥܬܐ	12 Introduc ad doctrinam cor tuum et aures tuas ad verba scientiae.
13 ܠܐ ܬܟܠܐ ܡܪܕܘܬܐ ܡܢ ܛܠܝܐ ܡܛܠ ܕܐܢ ܡܚܐ ܐܢܬ ܠܗ ܠܐ ܡܐܬ	13 Noli subtrahere a puero disciplinam; si enim percusseris eum virga, non morietur:
14 ܐܢܬ ܓܝܪ ܡܚܐ ܐܢܬ ܠܗ ܒܫܒܛܐ ܘܢܦܫܗ ܡܢ ܫܝܘܠ ܡܦܨܐ ܐܢܬ	14 tu virga percuties eum et animam eius de inferno liberabis.
15 ܒܪܝ ܐܢ ܚܟܝܡ ܠܒܟ ܐܦ ܠܒܝ ܕܝܠܝ ܢܚܕܐ	15 Fili mi, si sapiens fuerit cor tuum, gaudebit tecum et cor meum,
16 ܘܢܕܘ̈ܨܢ ܟ̈ܘܠܝܬܝ ܡܐ ܕܡܡ̈ܠܠܢ ܣ̈ܦܘܬܟ ܬܪܝܨܘܬܐ	16 et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua.
17 ܠܐ ܢܛܢ ܠܒܟ ܒܚ̈ܛܝܐ ܐܠܐ ܒܕܚܠܬܗ ܕܡܪܝܐ ܟܠ ܝܘܡ	17 Non aemuletur cor tuum peccatores, sed in timore Domini esto tota die,
18 ܕܬܗܘܐ ܠܟ ܚܪܬܐ ܘܣܒܪܟ ܠܐ ܢܓܡܪ	18 quia est tibi posteritas, et praestolatio tua non auferetur.
19 ܫܡܥ ܒܪܝ ܘܗܘܝ ܚܟܝܡ ܘܬܕܘܨ ܬܪܥܝܬܝ ܒܠܒܟ	19 Audi, fili mi, et esto sapiens et dirige in via animum tuum.
20 ܠܐ ܬܗܘܐ ܪܘܝ ܒܚܡܪܐ ܘܠܐ ܬܗܘܐ ܐܣܘܛ ܒܒܣܪܐ	20 Noli esse in conviviis potatorum nec in comissationibus carnis,
21 ܡܛܠ ܕܕܪܘܝ ܒܚܡܪܐ ܘܐܣܘܛ ܒܒܣܪܐ ܢܐܒܕ ܘܕܕܡܟ ܢܠܒܫ ܒܪܕܥܬܐ	21 quia vacantes potibus et comissatores consumentur, et vestietur pannis dormitatio.
22 ܫܡܥ ܠܐܒܘܟ ܕܐܘܠܕܟ ܘܠܐ ܬܫܘܛ ܣܝܒܘܬܗ̇ ܕܐܡܟ	22 Audi patrem tuum, qui genuit te, et ne contemnas, cum senuerit mater tua.
23 ܩܘܫܬܐ ܩܢܝ ܘܠܐ ܬܙܒܢ ܚܟܡܬܐ ܘܡܪܕܘܬܐ ܘܣܘܟܠܐ	23 Veritatem eme et noli vendere; sapientiam eme et doctrinam et intellegentiam.
24 ܢܪܘܙ ܘܢܕܘܨ ܐܒܘܗܝ ܕܙܕܝܩܐ ܘܢܘܠܕ ܚܟܝܡܐ ܘܢܚܕܐ ܒܗ ܐܒܘܗܝ	24 Exsultat gaudio pater iusti; qui sapientem genuit, laetabitur in eo;
25 ܘܢܚܕܘܢ ܒܟ ܐܒܘܟ ܘܐܡܟ ܘܬܕܘܨ ܝܠܕܬܟ	25 gaudeat pater tuus et mater tua, et exsultet, quae genuit te.
26 ܗܒ ܠܝ ܒܪܝ ܠܒܟ ܘܥܝܢ̈ܝܟ ܐܘܪ̈ܚܬܝ ܢܛܪ̈ܢ	26 Praebe, fili mi, cor tuum mihi, et oculi tui vias meas custodiant.
27 ܓܘܡܨܐ ܗܝ ܓܝܪ ܥܡܝܩܐ ܙܢܝܬܐ ܘܒܪܐ ܕܐܘܠܨܢܐ ܢܘܟܪܝܬܐ	27 Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus aliena,
28 ܘܡܢ ܫܠܝܐ ܡܘܒܕܐ ܘܒܢܝܢ̈ܫܐ ܣ̈ܓܝܐܐ ܥܘ̣ܠܐ ܡܣܓܝܢ	28 nam insidiatur ipsa in via quasi latro et iniquos in hominibus addet.
29 ܠܡ̇ܢ ܘܝܐ ܘܠܡ̇ܢ ܕܘܘܕܐ ܘܠܡ̇ܢ ܕܝܢܐ ܘܠܡ̇ܢ ܒܝܫܬ̈ܐ ܘܠܡ̇ܢ ܨܘ̈ܠܦܬܐ ܕܡܓܢ ܘܕܡ̇ܢ ܡܩ̈ܢܐܢ ܥܝ̈ܢܘܗܝ	29 Cui “ Vae ”? Cui “ Eheu ”? Cui rixae? Cui querela? Cui sine causa vulnera? Cui suffusio oculorum?
30 ܐܠܐ ܕܐܝܠܝܢ ܕܡܘܚܪܝܢ ܒܚܡܪܐ ܘܡܥܩܒܝܢ ܐܝܟܐ ܕܐܝܬ ܒܝܬ ܡܫܬܝܐ ܠܐ ܬܗܘܐ ܪܘܝ ܒܚܡܪܐ ܐܠܐ ܡܠܠ ܥܡ ܐܢܫܐ ܙܕܝܩ̈ܐ ܘܗܘܝܬ ܡܗܠܟ ܥܡܗܘܢ ܘܡܡܠܠ	30 His, qui commorantur in vino et eunt, ut scrutentur mixtum.
31 ܠܐ ܬܨܕ ܥܝܢܟ ܒܚܡܪܐ ܕܙܪܓܐ ܥܝܢܗ ܒܟܣܐ ܐܠܐ ܪܢܝ ܒܙܕܝܩܘܬܐ	31 Ne intuearis vinum, quando flavescit, cum splenduerit in calice color eius: ingreditur blande,
32 ܡܛܠ ܕܚܪܬܗ ܕܚܡܪܐ ܐܝܟ ܡܚܘܬܐ ܗܝ ܕܚܘܝܐ ܘܐܝܟ ܚܪܡܢܐ ܕܦܪܚ	32 sed in novissimo mordebit ut coluber et sicut regulus vulnerat.
33 ܥܝܢ̈ܝܟ ܡܐ ܕܚܪ ܒܢܘܟܪܝܬܐ ܗܝܕܝܢ ܠܒܟ ܡܡܠܠ ܗ̈ܦܝܟܬܐ	33 Oculi tui videbunt extranea, et cor tuum loquetur perversa;
34 ܘܗܘܐ ܐܢܬ ܠܟ ܐܝܟ ܗ̇ܘ ܕܫܟܝܒ ܒܠܒܗ ܕܝܡܐ ܘܐܝܟ ܡ̇ܠܚܐ ܒܡܚܫܘܠܐ ܪܒܐ	34 et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus ad malum navis:
35 ܘܬܐܡܪ ܕܡܚܐܘܢܝ ܘܠܐ ܚܫܬ ܘܡܒܙܚܝܢ ܗܘܘ ܒܝ ܘܠܐ ܝܕܥ ܗܘܝܬ ܐܡܬܝ ܐܬܬܥܝܪ ܘܐܙܠ ܐܒܥܝܗ̇	35 “ Verberaverunt me, sed non dolui, percusserunt me, et ego non sensi; quando evigilabo et rursus illud requiram? ”.