| 1 ܥܫܝܢ ܗܘ ܚܡܪܐ ܘܪܘܝܘܬܐ ܡܨܥܪܢܝܐ ܘܟܠ ܕܡܫܬܪܚ ܒܗ ܠܐ ܗܘ̣ܐ ܚܟܝܡ | 1 Szydercą jest wino, swarliwą - sycera, każdy, kto tutaj błądzi, niemądry. |
| 2 ܢܗܡ ܐܝܟ ܐܪܝܐ ܪܘܓܙܗ ܕܡܠܟܐ ܘܕܡܚܡܬ ܠܗ ܚܛܐ ܥܠ ܢܦܫܗ | 2 Jak ryk lwa - tak zapalczywość króla, kto go rozgniewa, życie naraża. |
| 3 ܬܫܒܘܚܬܗ ܕܓܒܪܐ ܡܐ ܕܡܦܪܩ ܚܪܝܢܐ ܘܟܠ ܕܣܟܠ ܡܡܝܩ | 3 Zaprzestać sporu - zaszczytem dla męża, bo każdy, kto głupi, wybucha. |
| 4 ܡܬܚܣܕ ܚܒܢܢܐ ܘܠܐ ܫܬܩ ܘܫܐܠ ܒܚܨܕܐ ܘܠܝܬ ܡ̈ܝܐ | 4 Nie pracuje leniwy w jesieni, więc w żniwa darmo szuka plonu. |
| 5 ܥܡܝܩܐ ܡܠܬܐ ܒܠܒܗ ܕܡܠܟܐ ܘܓܒܪܐ ܚܟܝܡܐ ܢܕܠܝܗ̇ | 5 Głęboką wodą plan w sercu człowieka, czerpie z niej człowiek przemyślny. |
| 6 ܣܘܓܐܐ ܕܒ̈ܢܝ ܐܢܫܐ ܡܬܩܪ̈ܝܢ ܓܒܪ̈ܐ ܡܪ̈ܚܡܢܐ ܓܒܪܐ ܕܝܢ ܡܗܝܡܢܐ ܡܢܘ ܡܫܟܚ | 6 Dobrocią swą chełpi się wielu, lecz męża pewnego któż znajdzie? |
| 7 ܙܕܝܩܐ ܕܡܗܠܟ ܒܬܡܝܡܘܬܐ ܛܘܒܝܗܘܢ ܠܒܢ̈ܘܗܝ ܡܢ ܒܬܪܗ | 7 Sprawiedliwy w prawości swej żyje, szczęśliwe po nim są dzieci. |
| 8 ܡܠܟܐ ܝܬܒ ܥܠ ܟܘܪܣܝܐ ܕܕܝܢܐ ܘܡܬܒܕܪ̈ܢ ܡܢ ܩܕܡܘܗܝ ܟܠܗܝܢ ܒܝܫܬ̈ܐ | 8 Gdy król zasiada na tronie sędziowskim - wszelkie zło rozprasza spojrzeniem. |
| 9 ܡ̇ܢ ܢܐܡܪ ܕܙ̇ܟܝ ܐܢܬ ܠܒܝ ܘܐܬܕܟܝܬ ܡܢ ܚ̈ܛܗܐ | 9 Kto powie: Ustrzegłem czystości serca, wolny jestem od grzechu? |
| 10 ܡܬܩܠܐ ܘܡܬܩܠܐ ܟܝܠܐ ܘܟܝܠܬܐ ܡܣܠܝܢ ܐܢܘܢ ܩܕܡ ܡܪܝܐ ܬܪ̈ܝܗܘܢ | 10 Dwojakie ciężarki i miara podwójna - obydwu Pan nie znosi. |
| 11 ܐܦ ܒܥ̇ܒ̈ܕܘܗܝ ܡܬܝܕܥ ܛܠܝܐ ܐܢ ܕܟܐ ܗܘ ܘܐܢ ܬܪ̈ܝܨܝܢ ܥ̇ܒ̈ܕܘܗܝ | 11 Już chłopca można poznać po zachowaniu, czy prawe i czyste będą jego czyny. |
| 12 ܐܕܢܐ ܕܫܡܥܐ ܘܥܝܢܐ ܕܚܙܝܐ ܡܪܝܐ ܥܒ̣ܕ ܐܢܝ̈ܢ | 12 I ucho, co słyszy, i oko, co widzi, oba są dziełem Pana. |
| 13 ܠܐ ܬܪܚܡ ܫܢܬܐ ܕܠܐ ܬܬܡܣܟܢ ܐܠܐ ܦܬܚ ܥܝܢ̈ܝܟ ܘܣܒܥ ܠܚܡܐ | 13 Nie kochaj spania, byś nie zubożał, miej oczy otwarte - nasycisz się chlebem. |
| 14 ܪܚܡܐ ܢܐܡܪ ܠܚܒܪܗ ܕܩܢܝܬ ܘܗܝܕܝܢ ܢܫܬܒܚ | 14 Marne, marne, krzyczy nabywca, lecz po odejściu [z nabytku] się chwali. |
| 15 ܘܢܐܡܪ ܕܐܝܬ ܕܗܒܐ ܘܣܘܓܐܐ ܕܟܐ̈ܦܐ ܛܒ̈ܬܐ ܘܡܐ̈ܢܐ ܝܩܝܪ̈ܐ ܘܣ̈ܦܘܬܐ ܕܝܕܥܬܐ | 15 Jest złoto i obfitość pereł, lecz wargi rozumne - to rzecz drogocenna. |
| 16 ܢܣܒܘ ܡܪܛܘܛܗ ܕܡ̇ܢ ܕܥܪܒ ܠܢܘܟܪܝܐ ܘܥܠ ܐ̈ܦܝ ܢܘܟܪ̈ܝܐ ܢܣܒܘ ܡܫܟܢܗ | 16 Zabierz mu suknię, bo ręczy za obcych, za nieznajomego - weź zastaw! |
| 17 ܥܪܒ ܠܓܒܪܐ ܒܠܚܡܐ ܕܓܠܐ ܘܒܬܪ ܗܝܕܝܢ ܢܬܡܠܐ ܦܘܡܗ ܚ̈ܨܨܐ | 17 Chleb oszustwa miły jest człowiekowi, lecz potem usta napełni kamieniem. |
| 18 ܡܚܫܒܬܐ ܒܬܪܥܝܬܐ ܡܬܩܢܐ ܘܒܓܘܪܓܐ ܡܬܥܒܕ ܩܪܒܐ | 18 Na radzie ustalisz plany, wojnę prowadź roztropnie. |
| 19 ܕܓܠܐ ܐܪܙܐ ܐܟܠܩܪܨܐ ܘܕܡܗܝܡܢ ܒܪܘܚܗ ܟܣܐ ܡܠܬܐ ܘܥܡ ܡ̇ܢ ܕܡܣܪ̈ܗܒܢ ܣ̈ܦܘܬܗ ܠܐ ܬܬܚܠܛ | 19 Obmówca wyjawia sekrety, zatem nie obcuj z gadułą! |
| 20 ܕܠܐܛ ܠܐܒܘܗܝ ܘܠܐܡܗ ܢܕܥܟ ܫܪܓܗ ܐܝܟ ܒܒܬܐ ܚܫܘܟܬܐ | 20 Temu, kto ojcu i matce złorzeczy, w noc ciemną lampa zagaśnie. |
| 21 ܝܪܬܘܬܐ ܕܡܣܪܗܒܐ ܒܩܕܡܝܬܗ̇ ܒܐܚܪܝܬܗ̇ ܠܐ ܬܬܒܪܟ | 21 Dziedzictwo w początku pospiesznie zgarnięte na końcu jest bez błogosławieństwa. |
| 22 ܠܐ ܬܐܡܪ ܕܐܦܪܘܥ ܒܝܫܬܐ ܐܠܐ ܣܟܐ ܠܡܪܝܐ ܕܢܦܪܩܟ | 22 Nie mów: Za zło się odpłacę. Zdaj się na Pana: On cię wybawi. |
| 23 ܛܡܐܝܢ ܐܢܘܢ ܩܕܡ ܡܪܝܐ ܡܬܩ̈ܠܐ ܘܡܬ̈ܩܠܐ ܘܡܣܐ̈ܬܐ ܕܢܟܠܐ ܠܐ ܫܦܝܪ̈ܢ | 23 Wstrętne dla Pana dwojakie ciężarki, i waga fałszywa - niedobra. |
| 24 ܡܢ ܡܪܝܐ ܗ̈ܠܟܬܗ ܕܓܒܪܐ ܘܐܝܢܘ ܒܪܢܫܐ ܕܢܬܩܢ ܐܘܪܚܗ | 24 Pan kieruje krokami człowieka, jakżeby człowiek pojął własną drogę? |
| 25 ܦܚܐ ܗܘ ܠܒܪܢܫܐ ܕܢܕܪ ܠܩܘܕܫܐ ܘܡܢ ܒܬܪ ܕܢܕܪ ܬܘܝܐ ܠܗ ܢܦܫܗ | 25 Pułapką ludzi - pochopne: Dar [Bogu], a namyślają się dopiero po ślubach. |
| 26 ܡܒܕܪ ܠܥܘ̈ܠܐ ܡܠܟܐ ܚܟܝܡܐ ܘܡܗܦܟ ܥܠܝܗܘܢ ܓܝܓܠܐ | 26 Król mądry rozpędza zbrodniarzy i koło na nich sporządza. |
| 27 ܫܪܓܗ ܕܡܪܝܐ ܢܫܡܬܐ ܗܝ ܕܒܢ̈ܝ ܐܢܫܐ ܘܒܨܝܐ ܟܠܗܘܢ ܬܘ̈ܢܐ ܕܟܪܣܐ | 27 Lampą Pańską jest duch człowieka: on głębię wnętrza przenika. |
| 28 ܛܝܒܘܬܐ ܘܩܘܫܬܐ ܢܛܪܝܢ ܠܡܠܟܐ ܘܡܬܩܢ ܟܘܪܣܝܗ ܒܛܝܒܘܬܐ | 28 Łaskawość i stałość są strażą króla, tron oparty jest na łaskawości. |
| 29 ܬܫܒܘܚܬܐ ܕܓܕܘ̈ܕܐ ܚܝܠܗܘܢ ܘܗܕܪܐ ܕܩܫܝ̈ܫܐ ܣܝܒܘܬܐ | 29 Rozmach jest chlubą młodzieży, ozdobą starców - siwizna. |
| 30 ܫܚܩܐ ܘܫܘܢܩܐ ܦܓܥ ܒܒܝܫ̈ܐ ܘܡܚܘܬܐ ܠܬܘ̈ܢܐ ܕܟܪܣܗܘܢ | 30 Pręgi, rany leczą zło, a razy - głębie wnętrzności. |