| 1 ܡܢ ܒܪܢܫܐ ܬܪܥܝܬܐ ܕܠܒܐ ܘܡܢ ܡܪܝܐ ܡܡܠܠܐ ܕܠܫܢܐ | 1 Cabe ao homem formular projetos em seu coração, mas do Senhor vem a resposta da língua. |
| 2 ܟܠܗܝܢ ܐܘܪ̈ܚܬܗ ܕܓܒܪܐ ܕܟܝ̈ܢ ܐ̈ܢܝܢ ܒܥܝܢ̈ܝ ܢܦܫܗ ܘܡܪܝܐ ܡܬܩܢ ܐܘܪܚܗ | 2 Todos os caminhos parecem puros ao homem, mas o Senhor é quem pesa os corações. |
| 3 ܓܠܝ ܠܡܪܝܐ ܥ̇ܒ̈ܕܝܟ ܘܢܬܩܢ ܡܚܫܒ̈ܬܟ | 3 Confia teus negócios ao Senhor e teus planos terão bom êxito. |
| 4 ܟܘܠܗܘܢ ܥ̇ܒ̈ܕܘܗܝ ܕܡܪܝܐ ܠܐܝܠܝܢ ܕܡܫܬܡܥܝܢ ܠܗ ܘܥܘܠܐ ܢܛܝܪ ܠܝܘܡܐ ܒܝܫܐ | 4 Tudo fez o Senhor para seu fim, até o ímpio para o dia da desgraça. |
| 5 ܛܡܐ ܗܘ ܩܕܡ ܡܪܝܐ ܟܠ ܕܪܡ ܒܠܒܗ ܘܕܡܘܫܛ ܐܝܕܗ ܥܠ ܚܒܪܗ ܠܐ ܢܬܚܣܐ ܡܢ ܒܝܫܬܐ | 5 Todo coração altivo é abominação ao Senhor: certamente não ficará impune. |
| 6 ܒܛܝܒܘܬܐ ܘܒܩܘܫܬܐ ܡܫܬܒܩ ܥܘ̣ܠܐ ܘܕܚܠܬܗ ܕܡܪܝܐ ܡܣܛܝܐ ܡܢ ܒܝܫܬܐ | 6 É pela bondade e pela verdade que se expia a iniqüidade; pelo temor do Senhor evita-se o mal. |
| 7 ܒܨܒܝܢܗ ܕܡܪܝܐ ܐܘܪ̈ܚܬܗ ܕܓܒܪܐ ܐܦ ܠܒ̈ܥܠܕܒܒܘܗܝ ܢܦܪܘܥ | 7 Quando agradam ao Senhor os caminhos de um homem, reconcilia com ele seus próprios inimigos. |
| 8 ܛܒ ܗܘ ܩܠܝܠ ܒܙܕܝܩܘܬܐ ܡܢ ܣܘܓܐܐ ܕܥ̈ܠܠܬܐ ܕܠܐ ܒܕܝܢܐ | 8 Mais vale o pouco com justiça do que grandes lucros com iniqüidade. |
| 9 ܠܒܗ ܕܒܪ ܐܢܫܐ ܡܬܚܫܒ ܐܘܪ̈ܚܬܗ ܘܡܪܝܐ ܡܬܩܢ ܗ̈ܠܟܬܗ | 9 O coração do homem dispõe o seu caminho, mas é o Senhor que dirige seus passos. |
| 10 ܩܨܡܐ ܥܠ ܣܦܘ̈ܬܗ ܕܡܠܟܐ ܘܒܕܝܢܐ ܠܐ ܢܛܥܐ ܦܘܡܗ | 10 As palavras do rei são como oráculos: quando ele julga, sua boca não erra. |
| 11 ܡܬܩܠܐ ܕܡܣܐܬܐ ܕܝܢܗ ܕܡܪܝܐ ܘܥ̇ܒ̈ܕܘܗܝ ܟܠܗܘܢ ܡܬܩ̈ܠܐ ܕܩܘܫܬܐ | 11 Balança e peso justos são do Senhor, e são obra sua todos os pesos da bolsa. |
| 12 ܛܡܐܝܢ ܐܢܘܢ ܡ̈ܠܟܐ ܕܥܒܕܝܢ ܥܘ̣ܠܐ ܡܛܘܠ ܕܒܙܕܝܩܘܬܐ ܡܬܩܢ ܟܘܪܣܝܐ | 12 Fazer o mal, para um rei, é coisa abominável, porque pela justiça firma-se o trono. |
| 13 ܨܒܝܢܗ ܕܡܠܟܐ ܣ̈ܦܘܬܗ ܕܙܕܝܩܐ ܘܡܠܬܐ ܕܬܪ̈ܝܨܐ ܪܚܡ | 13 Os lábios justos são agradáveis ao rei; ele ama o que fala com retidão. |
| 14 ܚܡܬܗ ܕܡܠܟܐ ܡܠܐ̈ܟܐ ܐܢܘܢ ܕܡܘܬܐ ܘܓܒܪܐ ܚܟܝܡܐ ܢܕܥܟܝܗ̇ | 14 A indignação do rei é prenúncio de morte, só o sábio sabe aplacá-la. |
| 15 ܒܢܘܗܪܐ ܕܦܪܨܘܦܗ ܕܡܠܟܐ ܚ̈ܝܐ ܘܨܒܝܢܗ ܐܝܟ ܥܢܢܐ ܒܟܝܪܝܬܐ | 15 Na serenidade do semblante do rei está a vida: sua clemência é como uma chuva de primavera. |
| 16 ܕܩܢܐ ܚܟܡܬܐ ܛܒܐ ܗܝ ܠܗ ܡܢ ܕܗܒܐ ܘܕܩܢܐ ܣܘܟܠܐ ܡܝܬܪ ܗܘ ܠܗ ܡܢ ܣܐܡܐ | 16 Adquirir a sabedoria vale mais que o ouro; antes adquirir a inteligência que a prata. |
| 17 ܫܒܝܠܐ ܕܬܪ̈ܝܨܐ ܡܣܛܐ ܡܢ ܒܝܫܬܐ ܘܕܙܗܝܪ ܒܢܦܫܗ ܢܛܪ ܐܘܪܚܗ | 17 O caminho dos corretos consiste em evitar o mal; o que vigia seu procedimento conserva sua vida. |
| 18 ܩܕܡ ܬܒܪܐ ܨܥܪܐ ܘܩܕܡ ܟܘܪܗܢܐ ܪܡܘܬ ܪܘܚܐ | 18 A soberba precede à ruína; e o orgulho, à queda. |
| 19 ܛܒ ܗܘ ܡܟܝܟ ܪܘܚܐ ܘܡܟܝܟ ܥܝ̈ܢܐ ܡܢ ܗ̇ܘ ܕܡܦܠܓ ܒܙܬܐ ܥܡ ܥܫܝ̈ܢܐ | 19 Mais vale ser modesto com os humildes que repartir o despojo com os soberbos. |
| 20 ܕܡܣܬܟܠ ܡܠܬܐ ܡܫܟܚ ܛܒܬܐ ܘܕܬܟܝܠ ܥܠ ܡܪܝܐ ܛܘܒܘܗܝ | 20 Quem ouve a palavra com atenção encontra a felicidade; ditoso quem confia no Senhor. |
| 21 ܚܟܝܡ ܠܒܐ ܝܕܥ ܣܘܟܠܐ ܘܕܚ̈ܠܝܢ ܣ̈ܦܘܬܗ ܡܘܣܦ ܝܘܠܦܢܐ | 21 Inteligente é o que possui o coração sábio; a doçura da linguagem aumenta o saber. |
| 22 ܡܒܘܥܐ ܕܚ̈ܝܐ ܣܘܟܠܐ ܗܘ ܠܐܝܠܝܢ ܕܝܕܥܝܢ ܠܗ ܘܡܪܕܘܬܐ ܕܣ̈ܟܠܐ ܫܝܛܘܬܐ ܗܝ | 22 A inteligência é fonte de vida para quem a possui; o castigo dos insensatos é a loucura. |
| 23 ܠܒܐ ܚܟܝܡܐ ܝܕܥ ܡܐܡܪܐ ܕܦܘܡܗ ܘܥܠ ܣ̈ܦܘܬܗ ܡܘܣܦ ܝܘܠܦܢܐ | 23 O coração do sábio torna sua boca instruída, e acrescenta-lhes aos lábios o saber. |
| 24 ܟܟܪܝܬܐ ܕܕܒܫܐ ܡܐܡܪܗ ܕܚܟܝܡܐ ܘܚܠܝܘܬܐ ܗܝ ܠܢܦܫܗ ܘܐܣܝܘܬܐ ܗܝ ܠܓܪ̈ܡܘܗܝ | 24 As palavras agradáveis são como um favo de mel; doçura para a alma e saúde para os ossos. |
| 25 ܐܝܬ ܐܘܪܚܐ ܕܡܬܚܙܝܐ ܒܥܝܢ̈ܝ ܒܢ̈ܝ ܐܢܫܐ ܕܬܪܝܨܐ ܗܝ ܘܫܒ̈ܝܠܝܗ̇ ܫܒ̈ܝܠܐ ܐܢܘܢ ܕܡܘܬܐ | 25 Há caminhos que parecem retos ao homem e, contudo, o seu termo é a morte. |
| 26 ܢܦܫܐ ܡܟܐܒܬܐ ܟܐ̈ܒܝܗ̇ ܠܗ̇ ܘܡܢ ܦܘܡܐ ܕܢܦܫܗ̇ ܐܬܐ ܠܗ̇ ܐܒܕܢܐ | 26 A fome do trabalhador trabalha por ele, porque sua boca o constrange a isso. |
| 27 ܓܒܪܐ ܥܘܠܐ ܚܫܠ ܒܝܫܬܐ ܘܡܢ ܦܘܡܗ ܝ̇ܩܕܐ ܢܘܪܐ | 27 O perverso cava o mal, há em seus lábios como que fogo devorador. |
| 28 ܓܒܪܐ ܥܘܠܐ ܡܓܪܓ ܕܝܢܐ ܘܣܪܝܩܐ ܪܕܦ ܪ̈ܚ̇ܡܘܗܝ | 28 O perverso excita questões, o detrator separa os amigos. |
| 29 ܓܒܪܐ ܥܘܠܐ ܡܫܕܠ ܚܒܪܗ ܘܡܘܒܠ ܠܗ ܒܐܘܪܚܐ ܕܠܐ ܫܦܝܪܐ | 29 O violento seduz seu próximo e o arrasta pelo mau caminho. |
| 30 ܘܡܪܡܙ ܒ̈ܥܝܢܘܗܝ ܘܡܬܚܫܒ ܗܦܝ̈ܟܬܐ ܘܡܬܪܥܐ ܒܣ̈ܦܘܬܗ ܘܓܡܪ ܒܝܫܬܐ | 30 Quem fecha os olhos e planeja intriga, ao morder os lábios, já praticou o mal. |
| 31 ܟܠܝܠܐ ܕܬܫܒܘܚܬܐ ܣܝܒܘܬܐ ܘܒܐܘܪܚܐ ܕܙܕܝܩܘܬܐ ܡܫܬܒܚܐ | 31 Os cabelos brancos são uma coroa de glória a quem se encontra no caminho da justiça. |
| 32 ܛܒ ܗܘ ܢܓܝܪ ܪܘܚܐ ܡܢ ܓܢܒܪܐ ܘܕܡܟܒܫ ܢܦܫܗ ܡܢ ܗ̇ܘ ܕܐܚܝܕ ܡܕܝܢܬܐ | 32 Mais vale a paciência que o heroísmo, mais vale quem domina o coração do que aquele que conquista uma cidade. |
| 33 ܒܥܘܒܗ ܕܥܢܬܐ ܢܦܠܐ ܦܨܬܗ ܘܡܢ ܩܕܡ ܡܪܝܐ ܢܦܩ ܕܝܢܗ | 33 As sortes lançam-se nas dobras do manto, mas do Senhor depende toda a decisão. |