| 1 Ten, co żyje wiecznie, stworzył wszystko bez wyjątku, | 1 cf2Celui qui vit éternellement a créé toutes choses à la fois. Le Seigneur sera seul trouvé juste, et il demeure à jamais le roi invincible. |
| 2 Sam tylko Pan uznany będzie za sprawiedliwego (2p) i prócz Niego nie ma innego. | 2 Qui est capable de raconter ses œuvres ? |
| 3 Dłonią swej ręki rządzi On światem i wszystko słucha Jego woli, bo On sam przez swą potęgę jest królem wszystkich rzeczy, oddzielając w nich rzeczy święte od nieświętych. | 3 (Car) Qui pourra pénétrer ses merveilles ? |
| 4 Nikt nie potrafi opisać Jego czynów, a któż będzie mógł zbadać Jego wspaniałe dzieła? | 4 Qui exprimera la puissance de sa grandeur, ou qui entreprendra d'expliquer sa miséricorde ? |
| 5 Któż zdoła zmierzyć potęgę Jego wielkości i któż potrafi dokładnie opowiedzieć dzieła Jego miłosierdzia? | 5 On ne peut rien diminuer, ni rien ajouter aux merveilles de Dieu, et elles sont incompréhensibles (n'y a pas à découvrir). |
| 6 Nie ma tu nic do zmniejszenia ani do dodania, ani nie można zbadać cudownych dzieł Pańskich. | 6 Lorsque l'homme aura fini ses recherches, il ne fera que commencer ; et lorsqu'il s'arrêtera, il sera saisi d'étonnement (dans la perplexité). |
| 7 Kiedy człowiek myśli, że skończył, to nawet nie rozpoczął, a kiedy się zatrzyma, nie wie, co robić dalej. | 7 Qu'est-ce que l'homme ? et quel est son mérite ? Quel bien ou quel mal y a-t-il en lui ? |
| 8 Kimże jest człowiek i jakież jest jego znaczenie? Cóż jest jego dobrem i cóż złem jego? | 8 Le nombre des jours de l'homme est tout au plus de cent ans. Ces courtes années, comparées à l'éternité, seront réputées comme une goutte d'eau dans la mer, ou (et) un grain de sable. |
| 9 Liczba dni człowieka - jeśli wiek jego jest długi - dosięga stu lat. | 9 C'est pourquoi Dieu est patient à leur égard, et il répand sur eux sa miséricorde. |
| 10 Jak kropla wody zaczerpnięta z morza lub ziarnko piasku, tak jest [tych] trochę lat wobec dnia wieczności. | 10 Il a vu que la présomption de leur cœur est mauvaise, et il sait que leur perversion (fin) est fâcheuse (mauvaise). |
| 11 Dlatego Pan cierpliwy jest dla ludzi i wylał na nich swoje miłosierdzie. | 11 C'est pourquoi il les traite dans la plénitude de sa douceur, et leur montre le chemin de sa justice (voie de l'équité). |
| 12 Zobaczył On i wie, że koniec ich godny litości i dlatego pomnożył swoje przebaczenie. | 12 La miséricorde (commisération) de l'homme s'exerce envers le prochain ; mais la miséricorde de Dieu s'étend sur toute chair. |
| 13 Miłosierdzie człowieka - nad jego bliźnim, a miłosierdzie Pana - nad całą ludzkością: On karci, wychowuje, poucza i zawraca jak pasterz swoją trzodę. | 13 Rempli de compassion, il (Dieu) enseigne et châtie (les hommes), comme un pasteur fait de son troupeau. |
| 14 Lituje się nad tymi, którzy przyjmują Jego pouczenie i którzy się spieszą do Jego przykazań. | 14 Il a pitié de celui qui reçoit les instructions de sa miséricorde, et qui se hâte d'accomplir ses commandements (se soumettre à ses jugements). |
| 15 Synu, do dobrych uczynków nie dodawaj przygany ani przykrego słowa do każdego daru. | 15 Mon fils, ne mêle pas tes reproches à tes bonnes œuvres, et à tes divers dons ne joins pas l'affliction d'une parole méchante (mauvaise). |
| 16 Czyż upału nie łagodzi rosa? Tak lepsze jest słowo niż podarunek. | 16 La rosée ne rafraîchit-elle pas la chaleur brûlante ? Ainsi la parole vaut mieux que le don. |
| 17 Oto, czy nie jest lepsze słowo niż dobry datek? A jedno z drugim [łączy się] u człowieka życzliwego. | 17 La parole ne vaut-elle pas mieux que le don le plus excellent ? Mais l'une et l'autre se trouvent dans l'homme (reconnu pour) juste. |
| 18 Nierozumny zaś robi wymówki niezgodnie z miłością, a dar zazdrosnego wyciska łzy z oczu. | 18 L'insensé fait d'aigres reproches, et le don de l'indiscret dessèche les yeux. |
| 19 Uczy się, zanim ci przyjdzie przemawiać, i miej staranie o siebie, zanim zasłabniesz. | 19 Avant de juger acquiers la justice, et avant de parler apprends. |
| 20 Zanim sąd wydasz, zbadaj siebie samego, a w godzinę obrachunku znajdziesz przebaczenie. | 20 Avant la maladie emploie le remède, et avant le jugement interroge-toi toi-même, et tu trouveras grâce (propitiation) devant Dieu. |
| 21 Nim wpadniesz w chorobę, upokórz się, a gdy zgrzeszysz, daj dowód nawrócenia! | 21 Avant la maladie humilie-toi, et au temps de l'infirmité manifeste ta conduite. |
| 22 Niech ci nic nie stanie na przeszkodzie, by wykonać ślub w należnym czasie, ani nie czekaj aż do śmierci, by z długów się uiścić. | 22 Que rien ne t'empêche de prier toujours, et ne cesse (crains) pas de pratiquer la justice (devenir de plus en plus juste) jusqu'à la mort, car la récompense de Dieu demeure éternellement. |
| 23 Zanim złożysz ślub, przygotuj siebie, a nie bądź jak człowiek, który Pana wystawia na próbę. | 23 Avant la prière prépare ton âme, et ne sois pas comme un homme qui tente Dieu. |
| 24 Pamiętaj o gniewie Jego w dniach ostatnich, o chwili pomsty, gdy odwróci oblicze. | 24 Souviens-toi de la colère du dernier jour (au jour de la consommation), et du temps (de la rétribution) où Dieu (châtiera en) détournant (détournera) sa face. |
| 25 Pamiętaj o chwili głodu, gdy jesteś w obfitości, o biedzie i niedostatku - w dniach pomyślności. | 25 Souviens-toi de la pauvreté au temps de l'abondance, et des besoins de l'indigence au jour des richesses. |
| 26 Od rana do wieczora okoliczności się zmieniają i wszystko prędko biegnie przed Panem. | 26 Du matin au soir le temps peut changer (sera changé), et toutes ces choses sont bien rapides aux yeux de Dieu. |
| 27 Człowiek mądry we wszystkim zachowa ostrożność, a w dniach, kiedy grzechy panują, powstrzyma się od błędu. | 27 L'homme sage sera toujours dans la crainte, et aux jours du péché il se gardera de la paresse (l'inertie). |
| 28 Każdy rozumny uzna mądrość, a temu, kto ją znalazł, wyrazi uznanie. | 28 Tout homme habile reconnaît la sagesse, et il rend honneur à celui qui l'a trouvée. |
| 29 Rozumni w mowach sami jako mędrcy wystąpią i niby deszcz wyleją przysłowia doskonałe. | 29 Ceux qui sont sages dans leurs paroles agissent aussi avec sagesse ; ils comprennent (ont compris) la vérité et la justice, et ils répandent comme une pluie les sentences et les paraboles. |
| 30 Nie idź za twymi namiętnościami: powstrzymaj się od pożądań! | 30 Ne te laisse pas aller à tes convoitises, et détourne-toi de ta propre volonté. |
| 31 Jeżeli pozwolisz duszy swej na upodobanie w namiętnościach, uczynisz z siebie pośmiewisko dla twych nieprzyjaciół. | 31 Si tu contentes les désirs de ton âme, elle fera de toi la joie de tes ennemis. |
| 32 Nie miej upodobania w życiu wystawnym, abyś się nie uwikłał w jego wydatki. | 32 Ne te plais pas dans les assemblées (foules), même les plus petites, parce qu'on y commet sans cesse le mal (les conflits y sont continuels). |
| 33 Nie czyń się biednym, urządzając uczty za pożyczone pieniądze, gdy nie masz nic w kieszeni. | 33 Ne t'appauvris pas en empruntant pour rivaliser en dépenses avec d'autres (par l'usure pour ta cote dans les festins, note), alors que tu n'as rien dans ta bourse ; ce serait être envieux de ta propre vie. |
