| 1 Cuando supo Demetrio que Nicanor y su ejército habían caído en la guerra, envió a la tierra de Judá, en una nueva expedición, a Báquides y Alcimo con el ala derecha de su ejército. | 1 Kad je Demetrije dočuo da je u borbi poginuo Nikanor i njegova vojska, ponovno je poslao Bakida i Alkima u Judeju, na čelu desnoga krila. |
| 2 Tomaron el camino de Galilea y pusieron cerco a Mesalot en el territorio de Arbelas; se apoderaron de ella y mataron mucha gente. | 2 Oni se uputiše prema Galileji i opsjednuše Mesalot na području Arbele. Pošto su ga zauzeli, pogubili su mnogo stanovnika. |
| 3 El primer mes del año 152 acamparon frente a Jerusalén, | 3 Prvoga mjeseca godine sto pedeset i druge utaborili su se pred Jeruzalemom, |
| 4 de donde partieron con 20.000 hombres y 2.000 jinetes en dirección a Beerzet. | 4 a potom su sa dvadeset tisuća pješaka i dvije tisuće konjanika otišli u Beerzet. |
| 5 Judas tenía puesto su campamento en Eleasá y estaban con él 3.000 hombres escogidos. | 5 Juda se sa tri tisuće odabranih ratnika utaborio u Eleasi. |
| 6 Pero al ver la gran muchedumbre de los enemigos, les entró mucho miedo y muchos escaparon del campamento; no quedaron más que ochocientos hombres. | 6 Videći velik broj neprijatelja, uplašiše se. Mnogi pobjegoše iz tabora. U njem nije ostalo više od osam stotina ljudi. |
| 7 Judas vio que su ejército estaba desbandado y que la batalla le apremiaba, y se le quebrantó el corazón, pues no había tiempo de volverlos a juntar. | 7 Juda je vidio da mu se vojska raspala prije bitke. Klonulo mu srce jer više nije imao vremena da je sakupi. |
| 8 Aunque desfallecido, dijo a los que le habían quedado: «Levantémonos y subamos contra nuestros adversarios por si podemos hacerles frente». | 8 Onako zabrinut reče onima koji su preostali: »Ustanimo! Hajdemo na protivnike! Možda ćemo ih ipak suzbiti.« |
| 9 Trataban de disuadirle diciéndole: «No podemos; salvemos nuestras vidas de momento y volvamos luego con nuestros hermanos para combatir contra ellos, que ahora estamos pocos». | 9 Oni su ga odvraćali riječima: »Zasad možemo samo spasiti život, tako da se sa svojom braćom vratimo i nastavimo borbu. Sad nas je zaista premalo.« |
| 10 Judas replicó: «¡Eso nunca, obrar así y huir ante ellos! Si nuestra hora ha llegado, muramos con valor por nuestros hermanos y no dejemos tacha a nuestra gloria». | 10 Juda odvrati: »Ne, toga neću nikad učiniti da od njih bježim! Ako nam je došlo vrijeme, poginimo junački za svoju braću i ne ostavljajmo ljage na svojoj slavi!« |
| 11 Salió la tropa del campamento y se ordenó para irles al encuentro: la caballería dividida en dos escuadrones, arqueros y honderos en avanzadilla, y los más aguerridos en primera línea; | 11 Vojska je krenula iz tabora i stala prema njima. Konjanici se razdijelili na dva odreda, praćari i strijelci stupiše na čelo vojske, a tako i udarne čete, sve sami junaci. Bakid je držao desno krilo, |
| 12 Báquides ocupaba el ala derecha. La falange se acercó por los dos lados y tocaron las trompetas. Los que estaban con Judas tocaron también las suyas, | 12 bojni se red približavao uza zvuk trube s dva boka. |
| 13 y la tierra se estremeció con el estruendo de los ejércitos. Se trabó el combate y se mantuvo desde el amanecer hasta la caída de la tarde. | 13 Oni na Judinoj strani i sami zatrubiše, potresla se zemlja od bojnog tutnja. Bitka se zapodjela ujutro i trajala do večeri. |
| 14 Vio Judas que Báquides y sus mejores tropas se encontraban en la parte derecha; se unieron a él los más esforzados, | 14 Juda je opazio da je Bakid s jezgrom svoje vojske nadesno: oko njega se okupili svi srčani ljudi |
| 15 y derrotaron al ala derecha y la persiguieron hasta los montes de Azara. | 15 i razbili su desno krilo i gonili ga do gore Azara. |
| 16 Pero el ala izquierda, al ver derrotada el ala derecha, se volvió sobre los pasos de Judas y los suyos, por detrás. | 16 Ali kad su Sirijci s lijevoga krila opazili da im je desno krilo provaljeno, nagnuše za Judom i njegovim ljudima i napadoše ih s leđa. |
| 17 La lucha se encarnizó y cayeron muchos de uno y otro bando. | 17 Zametnula se ogorčena borba i ranjeni su mnogi s jedne i druge strane. |
| 18 Judas cayó y los demás huyeron. | 18 I Juda je pao, a ostali se razbjegli. |
| 19 Jonatán y Simón tomaron a su hermano Judas y le dieron sepultura en el sepulcro de sus padres en Modín. | 19 Jonatan i Šimun podigli su svog brata Judu i pokopali ga u grobu svojih otaca u Modinu. |
| 20 Todo Israel le lloró, hizo gran duelo por él y muchos días estuvieron repitiendo esta lamentación: | 20 Oplakivao ga je sav Izrael i ljuto tužio za njim, naričući više dana ovako: |
| 21 «¡Cómo ha caído el héroe que salvaba a Israel!» | 21 »O, kako pade junak, Izraelov spas!« |
| 22 Las demás empresas de Judas, sus guerras, proezas que realizó, ocasiones en que alcanzó gloria, fueron demasiado numerosas para ser escritas. | 22 Ostala Judina djela, njegovi ratovi, junaštva koja je izvršio i dokazi njegove slave nisu zapisani jer ih bijaše u obilju. |
| 23 Con la muerte de Judas asomaron los sin ley por todo el territorio de Israel y levantaron cabeza todos los que obraban la iniquidad. | 23 Kad je poginuo Juda, podigli su glave svi bezakonici na svem izraelskom području i ponovno se pojavili svi zlotvori. |
| 24 Hubo entonces un hambre extrema y el país se pasó a ellos. | 24 Kako je u to vrijeme pritisnula veoma velika glad, zemlja je prešla na njihovu stranu. |
| 25 Báquides escogió hombres impíos y los puso al frente del país. | 25 Bakid je namjerno izabirao bezbožne ljude da upravljaju zemljom. |
| 26 Se dieron éstos a buscar con toda su suerte de pesquisas a los amigos de Judas y los llevaban a Báquides, que les castigaba y escarnecía. | 26 Ti su kod Judinih prijatelja vršili premetačine i istrage i dovodili ih Bakidu, koji ih je kažnjavao i izvrgavao ruglu. |
| 27 Tribulación tan grande no sufrió Israel desde los tiempos en que dejaron de aparecer profetas. | 27 Tada se u Izraelu razbjesnilo takvo ugnjetavanje kakva nije bilo u sve vrijeme otkad se više nije pojavljivao prorok. |
| 28 Entonces todos los amigos de Judas se reunieron y dijeron a Jonatán: | 28 Onda se okupiše svi Judini prijatelji i rekoše Jonatanu: |
| 29 «Desde la muerte de tu hermano Judas no tenemos un hombre semejante a él que salga y vaya contra los enemigos, contra Báquides y contra los que odian a nuestra nación. | 29 »Otkako je umro tvoj brat Juda, nema više čovjeka slična njemu da se opre našim neprijateljima, Bakidu i mrziteljima našega naroda. |
| 30 Por eso, te elegimos hoy a ti para que, ocupando el lugar de tu hermano, seas nuestro jefe y guía en la lucha que sostenemos». | 30 Zato te, dakle, danas biramo na njegovo mjesto da nam budeš poglavar i vođa u borbi koju smo poduzeli.« |
| 31 En aquel momento Jonatán tomó el mando como sucesor de su hermano Judas. | 31 Tako je Jonatan prihvatio vodstvo i naslijedio svoga brata Judu. |
| 32 Al enterarse Báquides trataba de hacer morir a Jonatán. | 32 Kad je Bakid za to doznao, samo je gledao da ubije Jonatana. |
| 33 Pero Jonatán lo supo y su hermano Simón y todos sus partidarios y huyeron al desierto de Técoa, donde establecieron su campamento junto a las aguas de la cisterna de Asfar. | 33 Čim je za to dočuo, Jonatan je sa svojim bratom Šimunom i sa svima onima koji su ih pratili pobjegao u pustinju Tekou i utaborio se kraj vode Asfara. |
| 34 (Báquides se enteró un día de sábado y pasó con todas las tropas al lado de allá del Jordán.) | 34 Bakid je to saznao u subotnji dan, pa je i on sa svim svojim vojnicima prešao preko Jordana. |
| 35 Jonatán envió a su hermano, jefe de la tropa, a pedir a sus amigos los nabateos autorización para dejar con ellos su impedimenta, que era mucha. | 35 Jonatan je poslao svoga brata, kao vođu pratnje, da zamoli prijatelje Nabatejce kako bi kod njih ostavili obilnu opremu. |
| 36 Pero los hijos de Amrai, los de Medabá, hicieron una salida, se apoderaron de Juan y de cuanto llevaba y se alejaron con su presa. | 36 Ali Amrajevi sinovi, oni iz Medabe, iziđoše i uhvatiše Ivana sa svim što je imao i otiđoše s tim plijenom. |
| 37 Después de esto, Jonatán y su hermano Simón, recibieron la noticia de que los hijos de Amrai celebraban una espléndida boda y traían de Nabatá, en medio de gran pompa, a la novia, hija de uno de los principales de Canaán. | 37 Poslije tih događaja javili su Jonatanu i njegovu bratu Šimunu da Amrajevi sinovi slave veliku svadbu i da vrlo svečano iz Nadabata vode nevjestu, kćer jednoga od uglednih ljudi u Kanaanu. |
| 38 Recordaron entonces el sangriento fin de su hermano Juan y subieron a ocultarse al abrigo de la montaña. | 38 Tada se oni sjetiše krvavog svršetka svoga brata Ivana. Popeše se i sakriše u gori. |
| 39 Al alzar los ojos, vieron que avanzaba en medio de confusa algazara una numerosa caravana, y que a su encuentro venía el novio, acompañado de sus amigos y hermanos, con tambores, música y gran aparato. | 39 Podigoše oči i vidješe gdje se usred nejasna žagora pomalja velika povorka, kako za njom slijedi ženik sa svojim prijateljima i braćom, a prate ih bubnjevima, glazbalima i bogatom opremom. |
| 40 Salieron entonces de su emboscada y cayeron sobre ellos para matarlos. Muchos cayeron muertos y los demás huyeron a la montaña. Se hicieron con todos sus despojos. | 40 Židovi su nasrnuli na njih iz zasjede i stali ih ubijati. Mnogi su stradali, a ostali utekoše u goru. Odneseno im je sve što su imali. |
| 41 La boda acabó en duelo y la música en lamentación. | 41 Tako im se svadba okrenula u žalost, a zvuk glazbe u plač. |
| 42 Una vez tomada venganza de la sangre de su hermano, se volvieron a las orillas pantanosas del Jordán. | 42 Pošto su ljuto osvetili krv svoga brata, vratiše se na muljevite obale Jordana. |
| 43 Al enterarse Báquides, vino el día de sábado con numerosa tropa a las riberas del Jordán. | 43 Kad je to čuo Bakid, došao je u subotnji dan s mnogom vojskom na obalu Jordana. |
| 44 Jonatán dijo a su gente: «Levantémonos y luchemos por nuestras vidas, que hoy no es como ayer y anteayer. | 44 Tada Jonatan reče svojim ljudima: »Na noge! Borimo se za svoje živote, jer danas nije kao što je bilo jučer i prekjučer. |
| 45 Delante de nosotros y detrás, la guerra; por un lado y por otro, las aguas del Jordán, las marismas, las malezas: no hay lugar a donde retirarse. | 45 Eto, rat je pred nama i za nama. Posvuda je voda Jordana, mulj i šikarje: nema uzmaka. |
| 46 Levantad, pues, ahora la voz al Cielo para salvaros de las manos de vuestros enemigos». | 46 Zato sad zavapite k Nebu da izbjegnete sili svojih neprijatelja!« |
| 47 Entablado el combate, Jonatán tendió su mano para herir a Báquides y éste le esquivó echándose atrás, | 47 Boj se zametnuo. Jonatan je pružio ruku da udari Bakida, ali mu je ovaj izmakao: skočio je unazad. |
| 48 con lo que Jonatán y los suyos pudieron lanzarse al Jordán y ganar a nado la orilla opuesta. Sus enemigos no atravesaron el río en su persecución. | 48 Onda se Jonatan sa svojim ljudima baci u Jordan i prepliva na drugu stranu, ali protivnici nisu za njima prelazili preko Jordana. |
| 49 Unos mil hombres del ejército de Báquides sucumbieron aquel día. | 49 Taj je dan na Bakidovoj strani palo oko tisuću ljudi. |
| 50 Vuelto a Jerusalén, hizo Báquides levantar ciudades fortificadas en Judea: la fortaleza de Jericó, Emaús, Bet Jorón, Betel, Tamnatá, Faratón y Tefón, con altas murallas, puertas y cerrojos | 50 Vrativši se u Jeruzalem, Bakid poče u Judeji graditi tvrde gradove, tvrđavu u Jerihonu, Emausu, Bet Horonu, Betelu, Tamnati, Faratonu, Tefonu, s visokim zidovima, vratima i prijevornicama. |
| 51 y puso en ellas guarniciones que hostilizaran a Israel. | 51 U svakoj je ostavio posadu da divlja protiv Izraela. |
| 52 Fortificó también la ciudad de Bet Sur, Gázara y la Ciudadela, y puso en ellas tropas y depósitos de víveres. | 52 Utvrdio je Betsur, Gezer i Tvrđu. Po njima je razmjestio vojnike i zalihe hrane. |
| 53 Tomó como rehenes a los hijos de los principales de la región y los dejó bajo guardia en la Ciudadela de Jerusalén. | 53 Pokupio je za taoce sinove zemaljskih starješina i stavio ih pod stražu u jeruzalemskoj Tvrđi. |
| 54 El segundo mes del año 153, ordenó Alcimo demoler el muro del atrio interior del Lugar Santo. Destruía con ello la obra de los profetas. Había comenzado la demolición, | 54 Godine stotinu pedeset i treće, drugoga mjeseca, zapovjedio je Alkim da sruše zid unutarnjeg dvorišta Svetišta. Tako je uništio djela prorokâ i počeo razaranje. |
| 55 cuando en aquel tiempo sufrió Alcimo un ataque y su obra quedó parada. Se le obstruyó la boca y se le quedó paralizada, de suerte que no le fue posible ya pronunciar palabra ni dar disposiciones en la tocante a su casa. | 55 U to je vrijeme Alkima udarila kap i spriječila njegove pothvate. Usta mu zamuknuše: onako uzet, nije više mogao istisnuti ni riječi niti je mogao svojoj kući davati naloge. |
| 56 Alcimo murió entonces en medio de grandes sufrimientos. | 56 I Alkim tako umrije u živim mukama. |
| 57 Cuando Báquides vio que había muerto Alcimo, se volvió adonde el rey y hubo tranquilidad en el país de Judá por espacio de dos años. | 57 Kad je Bakid vidio da je Alkim umro, vratio se kralju i judejska je zemlja počinula dvije godine. |
| 58 Todos los sin ley se confabularon diciendo: «Jonatán y los suyos viven tranquilos y confiados. Hagamos, pues, venir ahora a Báquides y los prenderá a todos ellos en una sola noche». | 58 Svi su se bezakonici savjetovali ovim riječima: »Gle, Jonatan i njegovi žive mirno i bezbrižno. Hajde da sad dovedemo Bakida neka ih u jednoj noći pohvata sve.« |
| 59 Fueron a comunicar el plan con él, | 59 Potom su otišli i posavjetovali se s njim. |
| 60 y Báquides se puso en marcha con un fuerte ejército. Envió cartas secretas a sus alidados de Judea ordenándoles prender a Jonatán y a los suyos. Pero no pudieron, porque fueron conocidas sus intenciones, | 60 Bakid se podigao s velikom vojskom i tajno pisao svim svojim pristalicama u Judeji da pohvataju Jonatana i njegove ljude. Ali ne mogoše tako, jer su oni doznali za njihovu namjeru. |
| 61 antes bien ellos prendieron a unos cincuenta hombres de la región, cabecillas de esta maldad, y les dieron muerte. | 61 Štoviše, uhvatili su pedesetak ljudi u zemlji, počinitelje te opačine, pa su ih pogubili. |
| 62 A continuación, Jonatán, Simón y los suyos se retiraron a Bet Basí, en el desierto, repararon lo que en aquella plaza estaba derruido y la fortificaron. | 62 Potom se Jonatan i Šimun sa svojim ljudima skloniše u Betbasi u pustinji. Tu su popravili ono što je ondje bilo opustošeno i mjesto utvrdiše. |
| 63 En sabiéndolo Báquides, juntó a toda su gente y convocó a sus partidarios de Judea. | 63 Kad je za to doznao Bakid, skupio je sve svoje ljude i pozvao svoje pristaše u Judeji. |
| 64 Llegó y puso cerco a Bet Basí, la atacó durante muchos días y construyó ingenios de guerra. | 64 Otišao se utaboriti kod Betbasija, opsjedao ga više dana i izradio bojne naprave. |
| 65 Jonatán, dejando a su hermano Simón en la ciudad, salió por la región y fue con una pequeña tropa, | 65 Jonatan je u gradu ostavio svoga brata Šimuna, a sam je sa šakom ljudi izišao na obilazak po okolini. |
| 66 con la que derrotó en su campamento a Odomerá y a sus hermanos, así como a los hijos de Fasirón. Estos empezaron a herir y a subir con las tropas. | 66 Tukao je Odomeru i njegovu braću i Fasironove sinove u njihovu taborištu. Počeli su vojevati i uzlažahu s vojskom. |
| 67 Simón y sus hombres, por su parte, salieron de la ciudad y dieron fuego a los ingenios. | 67 Šimun je sa svojim ljudima provalio iz grada i spalio bojne naprave. |
| 68 Trabaron combate con Báquides, le derrotaron y le dejaron sumido en profunda amargura, porque habían fracasado su plan y su ataque. | 68 Udarivši na Bakida, razbiše ga i teško ga ojadiše, pomrsiše mu namjeru i vojni pohod. |
| 69 Montó en cólera contra los hombres sin ley que le habían aconsejado venir a la región, mató a muchos de ellos y decidió volverse a su tierra. | 69 Razgnjevi se on protiv odmetnika koji su mu savjetovali da dođe u tu zemlju, pobi mnoge te sa svojim ljudima odluči da se vrati kući. |
| 70 Al saberlo, le envió Jonatán legados para concertar con él la paz y conseguir que les devolviera los prisioneros. | 70 Na tu vijest posla Jonatan k njemu poslanike da s njim uglave mir i povratak zarobljenika. |
| 71 Báquides aceptó y accedió a las peticiones de Jonatán. Se comprometió con juramento a no hacerle mal en todos los días de su vida, | 71 On na to pristade i ostade vjeran svojim obvezama. Zakle mu se da više nikad, dok god živi, neće protiv njega ništa poduzimati. |
| 72 y le devolvió los prisioneros que anteriormente había capturado en el país de Judá. Partió luego para su tierra y no volvió más a territorio judío. | 72 Pošto mu je predao roblje što ga je prije u judejskoj zemlji zarobio, Bakid se vratio u svoju zemlju i više nije dolazio na židovsko područje. |
| 73 Así descansó la espada en Israel. Jonatán se estableció en Mikmas, comenzó a juzgar al pueblo e hizo desaparecer de Israel a los impíos. | 73 Mač je otpočinuo u Izraelu. Jonatan se nastani u Mikmasu, gdje je počeo suditi narodu. Iz Izraela je istrijebio bezbožnike. |
