| 1 Mnie, ojca, posłuchajcie, dzieci, i tak postępujcie, abyście były zbawione. | 1 Listen to me your father, O children; and act accordingly, that you may be kept in safety. |
| 2 Albowiem Pan uczcił ojca przez dzieci, a prawa matki nad synami utwierdził. | 2 For the Lord honored the father above the children, and he confirmed the right of the mother over her sons. |
| 3 Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów, | 3 Whoever honors his father atones for sins, |
| 4 a kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził. | 4 and whoever glorifies his mother is like one who lays up treasure. |
| 5 Kto czci ojca, radość mieć będzie z dzieci, a w czasie modlitwy swej będzie wysłuchany. | 5 Whoever honors his father will be gladdened by his own children, and when he prays he will be heard. |
| 6 Kto szanuje ojca, długo żyć będzie, a kto posłuszny jest Panu, da wytchnienie swej matce: | 6 Whoever glorifies his father will have long life, and whoever obeys the Lord will refresh his mother; |
| 7 jak panom służy tym, co go zrodzili. | 7 he will serve his parents as his masters. |
| 8 Czynem i słowem czcij ojca swego, aby spoczęło na tobie jego błogosławieństwo. | 8 Honor your father by word and deed, that a blessing from him may come upon you. |
| 9 Albowiem błogosławieństwo ojca podpiera domy dzieci, a przekleństwo matki wywraca fundamenty. | 9 For a father's blessing strengthens the houses of the children, but a mother's curse uproots their foundations. |
| 10 Nie przechwalaj się niesławą ojca, albowiem hańba ojca nie jest dla ciebie chwałą. | 10 Do not glorify yourself by dishonoring your father, for your father's dishonor is no glory to you. |
| 11 Chwała dla każdego człowieka płynie ze czci ojca, a matka w niesławie jest ujmą dla dzieci. | 11 For a man's glory comes from honoring his father, and it is a disgrace for children not to respect their mother. |
| 12 Synu, wspomagaj swego ojca w starości, nie zasmucaj go w jego życiu. | 12 O son, help your father in his old age, and do not grieve him as long as he lives; |
| 13 A jeśliby nawet rozum stracił, miej wyrozumiałość, nie pogardzaj nim, choć jesteś w pełni sił. | 13 even if he is lacking in understanding, show forbearance; in all your strength do not despise him. |
| 14 Miłosierdzie względem ojca nie pójdzie w zapomnienie, w miejsce grzechów zamieszka u ciebie. | 14 For kindness to a father will not be forgotten, and against your sins it will be credited to you; |
| 15 W dzień utrapienia wspomni się o tobie, jak szron w piękną pogodę, tak rozpłyną się twoje grzechy. | 15 in the day of your affliction it will be remembered in your favor; as frost in fair weather, your sins will melt away. |
| 16 Kto porzuca ojca swego, jest jak bluźnierca, a przeklęty przez Pana, kto pobudza do gniewu swą matkę. | 16 Whoever forsakes his father is like a blasphemer, and whoever angers his mother is cursed by the Lord. |
| 17 Synu, w sposób łagodny prowadź swe sprawy, a każdy, kto jest prawy, będzie cię miłował. | 17 My son, perform your tasks in meekness; then you will be loved by those whom God accepts. |
| 18 O ile wielki jesteś, o tyle się uniżaj, a znajdziesz łaskę u Pana. | 18 The greater you are, the more you must humble yourself; so you will find favor in the sight of the Lord. |
| 19 Wielu jest wyniosłych i pysznych, lecz On objawia swe tajemnice cichym. | 19 . |
| 20 Wielka jest bowiem potęga Pana i przez pokornych bywa chwalony. | 20 For great is the might of the Lord; he is glorified by the humble. |
| 21 Nie szukaj tego, co jest zbyt ciężkie, ani nie badaj tego, co jest zbyt trudne dla ciebie. | 21 Seek not what is too difficult for you, nor investigate what is beyond your power. |
| 22 O tym rozmyślaj, co ci nakazane, bo rzeczy zakryte nie są ci potrzebne. | 22 Reflect upon what has been assigned to you, for you do not need what is hidden. |
| 23 Nie trudź się niepotrzebnie nad tym, co siły twoje przechodzi - więcej, niż zniesie rozum ludzki, zostało ci objawione. | 23 Do not meddle in what is beyond your tasks, for matters too great for human understanding have been shown you. |
| 24 Wielu bowiem domysły ich w błąd wprowadziły i o złe przypuszczenia potknęły się ich rozumy. | 24 For their hasty judgment has led many astray, and wrong opinion has caused their thoughts to slip. |
| 25 Nie mając źrenic, będziesz pozbawiony światła, nie mając udziału w mądrości nie chwal się nią. | 25 . |
| 26 Serce twarde na końcu dozna klęski, a miłujący niebezpieczeństwo w nim zginie. | 26 A stubborn mind will be afflicted at the end, and whoever loves danger will perish by it. |
| 27 Serce twarde obciąży się utrapieniami, a zuchwalec będzie dodawał grzech do grzechu. | 27 A stubborn mind will be burdened by troubles, and the sinner will heap sin upon sin. |
| 28 Na chorobę pyszałka nie ma lekarstwa, albowiem nasienie zła w nim zapuściło korzenie. | 28 The affliction of the proud has no healing, for a plant of wickedness has taken root in him. |
| 29 Serce rozumnego rozważa przypowieści, a ucho słuchacza jest pragnieniem mędrca. | 29 The mind of the intelligent man will ponder a parable, and an attentive ear is the wise man's desire. |
| 30 Woda gasi płonący ogień, a jałmużna gładzi grzechy. | 30 Water extinguishes a blazing fire: so almsgiving atones for sin. |
| 31 Kto dobrodziejstwami za dobrodziejstwa odpłaca, pamięta o przyszłości, a w chwili potknięcia się znajdzie podporę. | 31 Whoever requites favors gives thought to the future; at the moment of his falling he will find support. |
