Księga Przysłów 6

Biblia Tysiąclecia	VULGATA
1 Gdy za bliźniego ręczyłeś, mój synu, gdy za obcego ręką świadczyłeś -	1 Fili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam :
2 słowami swych ust się związałeś, mową warg własnych jesteś schwytany.	2 illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus.
3 Uwolnij się, uczyń to, synu, boś dostał się w ręce bliźniego: idź, biegnij i na bliźniego nalegaj;	3 Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manum proximi tui. Discurre, festina, suscita amicum tuum.
4 oczom swym zamknąć się nie daj, powiekom nie dozwól odpocząć;	4 Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebræ tuæ.
5 jak gazela wyrwij się z ręki, jak ptaszek z potrzasku ptasznika.	5 Eruere quasi damula de manu, et quasi avis de manu aucupis.
6 Do mrówki się udaj, leniwcze, patrz na jej drogi - bądź mądry:	6 Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam.
7 nie znajdziesz u niej zwierzchnika ni stróża żadnego, ni pana,	7 Quæ cum non habeat ducem, nec præceptorem, nec principem,
8 a w lecie gromadzi swą żywność i zbiera swój pokarm we żniwa.	8 parat in æstate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat.
9 Jak długo, leniwcze, chcesz leżeć? A kiedyż ze snu powstaniesz?	9 Usquequo, piger, dormies ? quando consurges e somno tuo ?
10 Trochę snu i trochę drzemania, trochę założenia rąk, aby zasnąć:	10 Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias ;
11 a przyjdzie na ciebie nędza jak włóczęga i niedostatek - jak biedak żebrzący.	11 et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua, et egestas longe fugiet a te.
12 Człowiekiem nikczemnym jest i nicponiem: kto chodzi z kłamstwem na ustach,	12 Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso ;
13 oczyma strzela, szurga nogami, palcami swymi wskazuje;	13 annuit oculis, terit pede, digito loquitur,
14 a w sercu podstęp ukrywa, stale przemyśliwa zło, jest podnietą do kłótni.	14 pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat.
15 Dlatego nagle zagłada nań przyjdzie: w mgnieniu oka zniszczony - i nieodwracalnie.	15 Huic extemplo veniet perditio sua, et subito conteretur, nec habebit ultra medicinam.
16 Tych sześć rzeczy w nienawiści ma Pan, a siedem budzi u Niego odrazę:	16 Sex sunt quæ odit Dominus, et septimum detestatur anima ejus :
17 wyniosłe oczy, kłamliwy język, ręce, co krew niewinną wylały,	17 oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem,
18 serce knujące złe plany, nogi, co biegną prędko do zbrodni,	18 cor machinans cogitationes pessimas, pedes veloces ad currendum in malum,
19 świadek fałszywy, co kłamie, i ten, kto wznieca kłótnie wśród braci.	19 proferentem mendacia testem fallacem, et eum qui seminat inter fratres discordias.
20 Strzeż, synu, nakazów ojca, nie gardź nauką matki,	20 Conserva, fili mi, præcepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuæ.
21 w sercu je wyryj na zawsze i zawieś sobie na szyi!	21 Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo.
22 Gdy idziesz, niech one cię wiodą, czuwają nad tobą, gdy zaśniesz; gdy budzisz się - mówią do ciebie:	22 Cum ambulaveris, gradiantur tecum ; cum dormieris, custodiant te : et evigilans loquere cum eis.
23 bo lampą jest nakaz, a światłem Prawo, drogą do życia - upomnienie, nagana.	23 Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitæ increpatio disciplinæ :
24 One cię strzegą przed złą kobietą, przed obcą, choć język ma gładki:	24 ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneæ.
25 jej wdzięków niech serce twoje nie pragnie, powiekami jej nie daj się złowić,	25 Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius :
26 bo nierządnicy wystarczy kęs chleba, zamężna zaś czyha na cenne życie.	26 pretium enim scorti vix est unius panis, mulier autem viri pretiosam animam capit.
27 Czy schowa kto ogień w zanadrzu, by nie zajęły się jego szaty?	27 Numquid potest homo abscondere ignem in sinu suo, ut vestimenta illius non ardeant ?
28 Czy kto pójdzie po węglach ognistych, a stóp nie poparzy?	28 aut ambulare super prunas, ut non comburantur plantæ ejus ?
29 Tak ten, kto idzie do żony bliźniego, kto jej dotknie, nie ujdzie karania.	29 sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum tetigerit eam.
30 Nie ma hańby dla tego, kto kradnie, by wnętrze napełnić, gdy głodny;	30 Non grandis est culpa cum quis furatus fuerit : furatur enim ut esurientem impleat animam ;
31 a siedmiokrotnie zwróci złapany , wszystko, co w domu ma, odda.	31 deprehensus quoque reddet septuplum, et omnem substantiam domus suæ tradet.
32 Lecz kto cudzołoży, ten jest niemądry: na własną zgubę to czyni.	32 Qui autem adulter est, propter cordis inopiam perdet animam suam ;
33 Chłostę i wstyd on tu znajdzie, a jego hańba się nie zmaże:	33 turpitudinem et ignominiam congregat sibi, et opprobrium illius non delebitur :
34 bo zazdrość pobudza gniew męża, nie okaże litości w dniu pomsty,	34 quia zelus et furor viri non parcet in die vindictæ,
35 na okup za winę nie spojrzy, dary odrzuci, choćbyś je mnożył.	35 nec acquiescet cujusquam precibus, nec suscipiet pro redemptione dona plurima.