| 1 Наближалося свято опрісноків, що зветься Пасха. | 1 Appropinquabat autem dies festus azymorum, qui dicitur Pascha : |
| 2 І первосвященики та книжники шукали, як би його вбити, боялись бо народу. | 2 et quærebant principes sacerdotum, et scribæ, quomodo Jesum interficerent : timebant vero plebem. |
| 3 Ввійшов же сатана в Юду, на прізвище Іскаріот, що був з числа дванадцятьох, | 3 Intravit autem Satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim : |
| 4 і він пішов умовитися з первосвящениками та начальниками, як би його видати. | 4 et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum, et magistratibus, quemadmodum illum traderet eis. |
| 5 Зраділи ті й згодилися дати йому гроші. | 5 Et gavisi sunt, et pacti sunt pecuniam illi dare. |
| 6 І він пристав на те й шукав нагоди, щоб видати його без відома народу. | 6 Et spopondit, et quærebat opportunitatem ut traderet illum sine turbis.
|
| 7 Настав день опрісноків, коли треба було жертвувати пасху. | 7 Venit autem dies azymorum, in qua necesse erat occidi pascha. |
| 8 Ісус послав Петра та Йоана «Ідіть», — сказав, — «та приготуйте нам пасху, щоб ми її спожили.» | 8 Et misit Petrum et Joannem, dicens : Euntes parate nobis pascha, ut manducemus. |
| 9 Вони його спитали «Де хочеш, щоб ми приготували» | 9 At illi dixerunt : Ubi vis paremus ? |
| 10 Він відповів їм «Ось, коли ввійдете в місто, стріне вас чоловік, що буде нести глечик води. Ідіть слідом за ним у господу, куди він увійде, | 10 Et dixit ad eos : Ecce introëuntibus vobis in civitatem occurret vobis homo quidam amphoram aquæ portans : sequimini eum in domum, in quam intrat, |
| 11 і скажіть господареві дому Учитель тобі каже Де світлиця, в якій я з учнями моїми міг би спожити пасху | 11 et dicetis patrifamilias domus : Dicit tibi Magister : Ubi est diversorium, ubi pascha cum discipulis meis manducem ? |
| 12 І він покаже вам горницю велику, вистелену килимами; там приготуйте.» | 12 Et ipse ostendet vobis cœnaculum magnum stratum, et ibi parate. |
| 13 Пішли вони й знайшли так, як він сказав їм, і приготували пасху. | 13 Euntes autem invenerunt sicut dixit illis, et paraverunt pascha. |
| 14 І як прийшла година, сів він до столу й апостоли з ним. | 14 Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo. |
| 15 І він до них промовив «Я сильно бажав спожити оцю пасху з вами перш, ніж мені страждати, | 15 Et ait illis : Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum, antequam patiar. |
| 16 бо кажу вам, я її більш не буду їсти, аж поки вона не звершиться в Божім Царстві.» | 16 Dico enim vobis, quia ex hoc non manducabo illud, donec impleatur in regno Dei. |
| 17 І, взявши чашу, віддав хвалу й мовив «Візьміть її і поділіться між собою, | 17 Et accepto calice gratias egit, et dixit : Accipite, et dividite inter vos. |
| 18 бо, кажу вам Віднині я не буду більше пити з плоду винограду, доки не прийде Боже Царство.» | 18 Dico enim vobis quod non bibam de generatione vitis donec regnum Dei veniat.
|
| 19 І, взявши хліб, віддав хвалу, поламав, дав їм і мовив «Це — моє тіло, що за вас віддається. Чиніть це на мій спомин.» | 19 Et accepto pane gratias egit, et fregit, et dedit eis, dicens : Hoc est corpus meum, quod pro vobis datur : hoc facite in meam commemorationem. |
| 20 Так само чашу по вечері, кажучи «Ця чаша — це Новий Завіт у моїй крові, що за вас проливається. | 20 Similiter et calicem, postquam cœnavit, dicens : Hic est calix novum testamentum in sanguine meo, qui pro vobis fundetur. |
| 21 Одначе, ось рука того, що мене видасть, на столі зо мною. | 21 Verumtamen ecce manus tradentis me, mecum est in mensa. |
| 22 Бо Син Чоловічий іде, як призначено, але горе тому чоловікові, що його видає.» | 22 Et quidem Filius hominis, secundum quod definitum est, vadit : verumtamen væ homini illi per quem tradetur. |
| 23 І вони заходились один одного питати, хто б то з них міг бути, що намірявся те зробити. | 23 Et ipsi cœperunt quærere inter se quis esset ex eis qui hoc facturus esset.
|
| 24 Знялась між ними й суперечка, хто з них має вважатися за більшого. | 24 Facta est autem et contentio inter eos, quis eorum videretur esse major. |
| 25 Ісус сказав їм «Царі народів панують над ними, і ті, що владу над ними мають, доброчинцями звуться. | 25 Dixit autem eis : Reges gentium dominantur eorum : et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur. |
| 26 Не так хай буде з вами! А навпаки більший між вами нехай буде як молодший, а наставник як слуга. | 26 Vos autem non sic : sed qui major est in vobis, fiat sicut minor : et qui præcessor est, sicut ministrator. |
| 27 Хто бо більший Той, що за столом, чи той, що служить Хіба не той, що за столом Та, проте, я між вами як той, що служить. | 27 Nam quis major est, qui recumbit, an qui ministrat ? nonne qui recumbit ? Ego autem in medio vestrum sum, sicut qui ministrat : |
| 28 Ви ті, що перебували зо мною у моїх спокусах, | 28 vos autem estis, qui permansistis mecum in tentationibus meis. |
| 29 і я завіщаю вам Царство, як мені завіщав Отець мій, | 29 Et ego dispono vobis sicut disposuit mihi Pater meus regnum, |
| 30 щоб їли й пили за столом у моїм Царстві й сиділи на престолах, судячи дванадцять племен Ізраїля. | 30 ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo, et sedeatis super thronos judicantes duodecim tribus Israël.
|
| 31 О Симоне, Симоне! Ось Сатана наставав, щоб просіяти вас, як пшеницю, | 31 Ait autem Dominus : Simon, Simon, ecce Satanas expetivit vos ut cribraret sicut triticum : |
| 32 та я молився за тебе, щоб віра твоя не послабла, а ти колись, навернувшись, утверджуй своїх братів.» | 32 ego autem rogavi pro te ut non deficiat fides tua : et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. |
| 33 «Господи», — сказав Петро до нього, — «з тобою я готовий піти й у тюрму, й на смерть.» | 33 Qui dixit ei : Domine, tecum paratus sum et in carcerem et in mortem ire. |
| 34 А Ісус мовив «Кажу тобі, Петре, не заспіває нині півень, як ти тричі відречешся, мовляв, мене не знаєш.» | 34 At ille dixit : Dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec ter abneges nosse me. Et dixit eis : |
| 35 Далі сказав їм «Як я вас посилав без калитки, без торби та взуття, хіба вам чого бракувало» | 35 Quando misi vos sine sacculo, et pera, et calceamentis, numquid aliquid defuit vobis ? |
| 36 «Нічого», — відповіли. Він же до них промовив «А тепер — хто мас калитку, нехай її візьме, так само й торбу; хто ж не має, хай продасть свою одежу й купить меч. | 36 At illi dixerunt : Nihil. Dixit ergo eis : Sed nunc qui habet sacculum, tollat ; similiter et peram : et qui non habet, vendat tunicam suam et emat gladium. |
| 37 Кажу вам Має сповнитись на мені, що написане Його зараховано до злочинців, — бо те, що стосується до мене, кінця доходить.» | 37 Dico enim vobis, quoniam adhuc hoc quod scriptum est, oportet impleri in me : Et cum iniquis deputatus est. Etenim ea quæ sunt de me finem habent. |
| 38 Вони казали «Господи! Ось два мечі тут.» А він відповів їм «Досить!» | 38 At illi dixerunt : Domine, ecce duo gladii hic. At ille dixit eis : Satis est.
|
| 39 Тоді вийшов він і пішов, як звичайно, на Оливну гору. Слідом за ним пішли і його учні. | 39 Et egressus ibat secundum consuetudinem in monte Olivarum. Secuti sunt autem illum et discipuli. |
| 40 Якже прибув на місце, він сказав їм «Моліться, щоб не ввійти в спокусу.» | 40 Et cum pervenisset ad locum, dixit illis : Orate ne intretis in tentationem. |
| 41 І сам відійшов від них так, як кинути каменем і, ставши на коліна, почав молитися | 41 Et ipse avulsus est ab eis quantum jactus est lapidis : et positis genibus orabat, |
| 42 «Отче, коли ти хочеш, віддали від мене цю чашу, тільки хай не моя, а твоя буде воля!» | 42 dicens : Pater, si vis, transfer calicem istum a me : verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. |
| 43 Тоді з’явився йому ангел з неба, що підкріплював його. | 43 Apparuit autem illi angelus de cælo, confortans eum. Et factus in agonia, prolixius orabat. |
| 44 Повний скорботи та тривоги, ще пильніш молився, а піт його став, мов каплі крови, що падали на землю. | 44 Et factus est sudor ejus sicut guttæ sanguinis decurrentis in terram. |
| 45 Підвівшись від молитви, він підійшов до учнів і застав їх сплячими від смутку. | 45 Et cum surrexisset ab oratione et venisset ad discipulos suos, invenit eos dormientes præ tristitia. |
| 46 І сказав їм «Чого спите Вставайте та моліться, щоб не ввійти в спокусу!» | 46 Et ait illis : Quid dormitis ? surgite, orate, ne intretis in tentationem.
|
| 47 Коли ще говорив, аж ось надходить юрба, і на чолі її йде один з дванадцятьох, званий Юда; і підійшов він до Ісуса, щоб його поцілувати. | 47 Adhuc eo loquente, ecce turba : et qui vocabatur Judas, unus de duodecim, antecedebat eos, et appropinquavit Jesu ut oscularetur eum. |
| 48 А Ісус сказав до нього «Юдо, поцілунком видаєш Чоловічого Сина» | 48 Jesus autem dixit illi : Juda, osculo Filium hominis tradis ? |
| 49 Побачивши, до чого доходить, сказали ті, що були з Ісусом «Господи, чи не вдарити нам мечем» | 49 Videntes autem hi qui circa ipsum erant, quod futurum erat, dixerunt ei : Domine, si percutimus in gladio ? |
| 50 І вдарив один із них слугу первосвященика й відтяв йому праве вухо. | 50 Et percussit unus ex illis servum principis sacerdotum, et amputavit auriculam ejus dexteram. |
| 51 Ісус озвався «Лишіть но!» І доторкнувшися до вуха, він зцілив його. | 51 Respondens autem Jesus, ait : Sinite usque huc. Et cum tetigisset auriculam ejus, sanavit eum. |
| 52 Тоді Ісус сказав до первосвящеників, начальників сторожі святині і старших, що були вийшли проти нього «Як на розбійника ви вийшли з мечами та киями! | 52 Dixit autem Jesus ad eos qui venerant ad se principes sacerdotum, et magistratus templi, et seniores : Quasi ad latronem existis cum gladiis et fustibus ? |
| 53 Як я щодня був з вами в храмі, не простягнули ви рук на мене; та це ваша година, і влада темряви.» | 53 Cum quotidie vobiscum fuerim in templo, non extendistis manus in me : sed hæc est hora vestra, et potestas tenebrarum. |
| 54 Схопивши Ісуса, вони повели його й привели в дім первосвященика. Петро ж ішов слідом за ним здалека. | 54 Comprehendentes autem eum, duxerunt ad domum principis sacerdotum : Petrus vero sequebatur a longe.
|
| 55 І коли вони розклали вогонь посеред двору та посідали вкупі, сів і Петро між ними. | 55 Accenso autem igne in medio atrii et circumsedentibus illis, erat Petrus in medio eorum. |
| 56 Побачила його одна слугиня, як він сидів біля багаття і, приглянувшись до нього пильно, каже «І цей з ним був!» | 56 Quem cum vidisset ancilla quædam sedentem ad lumen, et eum fuisset intuita, dixit : Et hic cum illo erat. |
| 57 А він відрікся, кажучи «Не знаю його, жінко!» | 57 At ille negavit eum, dicens : Mulier, non novi illum. |
| 58 Та трохи згодом другий, побачивши його «І ти з них», — каже. Але Петро відповів «Ні, чоловіче!» | 58 Et post pusillum alius videns eum, dixit : Et tu de illis es. Petrus vero ait : O homo, non sum. |
| 59 А по якійсь годині хтось інший почав наполегливо казати «Справді, і цей з ним був! До того він і з Галилеї!» | 59 Et intervallo facto quasi horæ unius, alius quidam affirmabat, dicens : Vere et hic cum illo erat : nam et Galilæus est. |
| 60 Петро озвавсь «Не знаю, чоловіче, що ти кажеш.» І зараз, як він говорив ще, заспівав півень. | 60 Et ait Petrus : Homo, nescio quid dicis. Et continuo, adhuc illo loquente, cantavit gallus. |
| 61 І Господь, обернувшись, глянув на Петра, і згадав Петро Господнє слово, коли Господь йому сказав «Петре, перше, ніж півень заспіває, ти мене відречешся тричі.» | 61 Et conversus Dominus respexit Petrum, et recordatus est Petrus verbi Domini, sicut dixerat : Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis. |
| 62 І, вийшовши звідти, заплакав гірко. | 62 Et egressus foras Petrus flevit amare.
|
| 63 Тим часом люди, що держали його, б’ючи його, над ним знущалися | 63 Et viri qui tenebant illum, illudebant ei, cædentes. |
| 64 і, накривши, питали його «Пророкуй, хто той, що вдарив тебе» | 64 Et velaverunt eum, et percutiebant faciem ejus : et interrogabant eum, dicentes : Prophetiza, quis est, qui te percussit ? |
| 65 І багато іншого, глузуючи, говорили на нього. | 65 Et alia multa blasphemantes dicebant in eum.
|
| 66 Якже настав день, зібралася рада старших народу, первосвященики та книжники; і привели його на суд свій | 66 Et ut factus est dies, convenerunt seniores plebis, et principes sacerdotum, et scribæ, et duxerunt illum in concilium suum, dicentes : Si tu es Christus, dic nobis. |
| 67 і казали «Коли ти — Христос, скажи нам.» Він відповів їм «Коли скажу вам, ви не повірите; | 67 Et ait illis : Si vobis dixero, non credetis mihi : |
| 68 а якщо вас спитаю, ви не відповісте. | 68 si autem et interrogavero, non respondebitis mihi, neque dimittetis. |
| 69 Віднині Син Чоловічий сидітиме по правиці Божої Сили.» | 69 Ex hoc autem erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei. |
| 70 А всі сказали «То, значить, ти Син Божий» Він сказав до них «Самі ж кажете, що я.» | 70 Dixerunt autem omnes : Tu ergo es Filius Dei ? Qui ait : Vos dicitis, quia ego sum. |
| 71 «Навіщо нам ще свідки», — сказали ті, — «самі ми чули з уст його.» | 71 At illi dixerunt : Quid adhuc desideramus testimonium ? ipsi enim audivimus de ore ejus. |