| 1 Nie spadnie zło na bojącego się Pana, a jeśli będzie doświadczany, dozna wybawienia. | 1 A celui qui craint le Seigneur il n'arrivera aucun mal; mais Dieu le conservera dans la tentation, et le délivrera des maux. |
| 2 Człowiek mądry nie będzie nienawidził Prawa, ale kto obłudnie wobec niego postępuje, jest jak okręt w czasie burzy. | 2 Le sage ne hait point les commandements et les lois, et il ne sera pas brisé comme un vaisseau dans la tempête. |
| 3 Człowiek mądry zawierzy Prawu, ono będzie dlań niezawodne jak wyrocznia urim i tummim. | 3 L'homme de sens croit à la loi de Dieu, et la loi lui est fidèle. |
| 4 Przygotuj mowę, a słuchać cię będą, zbierz swą wiedzę i odpowiadaj! | 4 Celui qui doit poser une question préparera ses paroles, et alors sa demande sera exaucée; il conservera les règles, et ensuite il répondra. |
| 5 Wnętrze głupiego jest jak koło u ciężkiego wozu i jak oś obracająca się - jego myślenie. | 5 Le coeur de l'insensé est comme la roue d'un char, et sa pensée est comme un essieu qui tourne. |
| 6 Przyjaciel niestały podobny jest do ogiera, który rży pod każdym jeźdźcem. | 6 L'ami moqueur est comme l'étalon, qui hennit sous tous ceux qui le montent. |
| 7 Dlaczego jeden dzień góruje nad drugim, chociaż światło wszystkich dni roku pochodzi od słońca? | 7 Pourquoi un jour est-il préféré à un autre jour, une lumière à une lumière, et une année à une année, puisqu'ils viennent du soleil? |
| 8 W myśli swej Pan je wyodrębnił i On rozróżnił czasy i święta. | 8 La sagesse du Seigneur les a distingués, lorsqu'il eut créé le soleil qui obéit à Ses ordres. |
| 9 Jedne z nich wywyższył i uświęcił, a inne zaliczył do dni zwyczajnych. | 9 Il a varié les temps et leurs jours de fête, et dans ces temps on a célébré des jours de fête à l'heure qui leur a été marquée. |
| 10 Wszyscy ludzie są z mułu, i z ziemi Adam został stworzony. | 10 Parmi eux il en est que Dieu a élevés et consacrés, et Il a mis les autres au rang des jours ordinaires; de même tous les hommes viennent du limon et de la terre dont Adam a été formé. |
| 11 Pan rozdzielił ich w pełni swej mądrości i różne wyznaczył im drogi. | 11 Le Seigneur, par la grandeur de Sa sagesse, les a distingués et a diversifié leurs voies. |
| 12 Jednych pobłogosławił i wywyższył, uświęcił i do siebie zbliżył, innych przeklął, poniżył i wygnał ich z miejsc pobytu. | 12 Il a béni les uns et les a élevés; il en a sanctifié d'autres et Se les est attachés; il en a maudit et humilié quelques autres, et les a laissé aller après les avoir séparés. |
| 13 Jak glina w ręce garncarza, który ją kształtuje według swego upodobania, tak ludzie są w ręku Tego, który ich stworzył, i odda im według swego sądu. | 13 Comme l'argile est dans la main du potier, qui la manie et la forme à son gré, |
| 14 Jak obok zła - dobro, a obok śmierci - życie, tak obok bogobojnego - grzesznik. | 14 et l'emploie à tous les usages qu'il lui plaît, ainsi l'homme est dans la main de Celui qui l'a créé, et qui lui rendra selon Son jugement. |
| 15 Patrz na wszystkie dzieła Najwyższego, jak występują parami, jedno obok drugiego. | 15 En face du mal est le bien, et la vie en face de la mort; ainsi le pécheur est en face de l'homme juste. Considère de même toutes les oeuvres du Très-Haut; elles sont deux à deux et opposées l'une à l'autre. |
| 16 I ja, ostatni, dołożyłem starania jak ten, kto zbiera resztki po dokonujących winobrania. | 16 Et moi, je me suis éveillé le dernier, et j'ai été comme celui qui ramasse les raisins derrière les vendangeurs. |
| 17 Dzięki błogosławieństwu Pana postąpiłem, i jak ten, co zbiera winogrona, napełniłem tłocznię. | 17 J'ai espéré moi aussi en la bénédiction de Dieu, et j'ai rempli le pressoir comme celui qui vendange. |
| 18 Zważcie, że nie dla siebie samego się trudziłem, ale dla tych wszystkich, którzy szukają umiejętności w działaniu. | 18 Considérez que je n'ai pas travaillé pour moi seul, mais pour tous ceux qui recherchent la science. |
| 19 Słuchajcie mnie, naczelnicy ludu, i nadstawcie uszu, przewodniczący zgromadzeniu! | 19 Grands et peuples, écoutez-moi tous; et vous, gouverneurs de l'assemblée, prêtez l'oreille. |
| 20 Ani synowi, ani żonie, ani bratu, ani przyjacielowi nie dawaj władzy nad sobą za życia, nie oddawaj też twoich dostatków komu innemu, abyś pożałowawszy tego, nie musiał o nie prosić. | 20 Ne donne pas pouvoir sur toi pendant ta vie à ton fils, à ta femme, à ton frère ou à ton ami, et ne donne pas tes biens à un autre, de peur que tu ne t'en repentes et que tu ne les redemandes. |
| 21 Póki żyjesz i tchnienie jest w tobie, nikomu nie dawaj nad sobą władzy. | 21 Tant que tu vis et que tu respires, que personne ne te fasse changer sur ce point; |
| 22 Lepszą jest bowiem rzeczą, żeby dzieci ciebie prosiły, niż żebyś ty patrzył na ręce swych synów. | 22 car il vaut mieux que tes fils te demandent, plutôt que d'être réduit toi-même à regarder les mains de tes enfants. |
| 23 W każdym czynie bądź tym, który góruje, i nie przynoś ujmy swej sławie! | 23 Dans toutes tes oeuvres, sois le maître. |
| 24 W dniu kończącym dni twego życia i w chwili śmierci rozdaj [swoje] dziedzictwo! | 24 Ne fais pas de tache à ta gloire. Au jour où finira le cours de ta vie et au moment de ta mort, distribue ta sucession. |
| 25 Dla osła - pasza, kij i ciężary; chleb, ćwiczenie i praca - dla niewolnika. | 25 A l'âne le fourrage, le bâton et la charge; à l'esclave le pain, la correction et le travail. |
| 26 Spraw, by sługa pracował, a znajdziesz odpoczynek, zostaw mu ręce bez zajęcia, a szukać będzie wolności. | 26 Il travaille quand on le châtie, et il ne pense qu'à se reposer; lâche-lui les mains, et il tâchera de se rendre libre. |
| 27 Jarzmo i rzemień zginają kark, a słudze krnąbrnemu wałek i dochodzenia. | 27 Le joug et les cordes font courber le cou le plus dur, et le travail continuel rend l'esclave souple. |
| 28 Wyślij go do pracy, by nie był bez zajęcia, lenistwo bowiem nauczyło wiele złego. | 28 A l'esclave méchant la torture et les fers; envoie-le au travail, de peur qu'il ne soit oisif; |
| 29 Daj go do pracy jemu odpowiedniej, a jeśliby cię nie słuchał, zakuj go w cięższe kajdany, | 29 car l'oisiveté enseigne beaucoup de mal. |
| 30 ale nie przebieraj miary względem żadnego człowieka i nie czyń nic bez zastanowienia! | 30 Tiens-le dans le travail, car c'est ce qui lui convient. S'il n'obéit pas, dompte-le par les entraves; mais ne commets pas d'excès envers qui que ce soit, et ne fais rien d'important sans y avoir réfléchi. |
| 31 Jeśli masz sługę, niech ci będzie jak ty sam sobie, ponieważ za krew go nabyłeś. | 31 Si tu as un esclave fidèle, qu'il te soit cher comme ton âme; traite-le comme un frère, car tu l'as acquis au prix de ton sang. |
| 32 Jeśli masz sługę, postępuj z nim jak z bratem, ponieważ potrzebować go będziesz jak siebie samego. | 32 Si tu le maltraites injustement, il s'enfuira; |
| 33 Jeśli go skrzywdzisz, a on ucieknie, na jakiej drodze szukać go będziesz? | 33 et s'il se dérobe à toi et s'éloigne, tu ne sauras où l'aller chercher pour le trouver. |
