Isaiæ 37

VULGATA	Peshitta
1 Et factum est, cum audisset rex Ezechias, scidit vestimenta sua, et obvolutus est sacco, et intravit in domum Domini.	1 ܘܗܘܐ ܕܟܕ ܫܡܥ ܚܙܩܝܐ ܡܠܟܐ ܨܪܝ ܢܚ̈ܬܘܗܝ ܘܐܬܟܣܝ ܣܩܐ ܘܥܠ ܠܒܝܬܗ ܕܡܪܝܐ
2 Et misit Eliacim, qui erat super domum, et Sobnam scribam, et seniores de sacerdotibus, opertos saccis, ad Isaiam, filium Amos, prophetam,	2 ܘܫܕܪ ܠܐܠܝܩܝܡ ܪܒ ܒܝܬܐ ܘܠܫܒܢܐ ܣ̇ܦܪܐ ܘܠܣ̈ܒܐ ܕܟܗ̈ܢܐ ܟܕ ܡܟܣܝܢ ܣܩ̈ܐ ܠܘܬ ܐܫܥܝܐ ܢܒܝܐ ܒܪ ܐܡܘܨ
3 et dixerunt ad eum : Hæc dicit Ezechias : Dies tribulationis, et correptionis, et blasphemiæ, dies hæc ; quia venerunt filii usque ad partum, et virtus non est pariendi.	3 ܘܐܡܪܘ ܠܗ ܗܟܢܐ ܐܡ̇ܪ ܚܙܩܝܐ ܝܘܡܐ ܗܘ ܕܐܘܠܨܢܐ ܘܕܡܟܣܢܘܬܐ ܘܕܪܘܓܙܐ ܝܘܡܢܐ ܡܛܠ ܕܡܛܝܘ ܚܒ̈ܠܐ ܕܒܢ̈ܝܐ ܘܠܝܬ ܚܝܠܐ ܒܝܠܕܬܐ
4 Si quomodo audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum dominus suus ad blasphemandum Deum viventem et exprobrandum sermonibus quos audivit Dominus Deus tuus : leva ergo orationem pro reliquiis quæ repertæ sunt.	4 ܟܒܪ ܢܫܡܥ ܡܪܝܐ ܐܠܗܟ ܡ̈ܠܘܗܝ ܕܪܒ ܫ̈ܩܐ ܕܫܕܪܗ ܡܪܗ ܡܠܟܐ ܐܬܘܪܝܐ ܕܢܚܣܕ ܠܐܠܗܐ ܚܝܐ ܘܢܟܣܝܘܗܝ ܒܡ̈ܠܐ ܕܫܡܥ ܡܪܝܐ ܐܠܗܟ ܘܬܒܥܐ ܘܬܨܠܐ ܥܠ ܫܪܟܐ ܕܐܫܬܚܪܘ
5 Et venerunt servi regis Ezechiæ ad Isaiam.	5 ܘܐܬܘ ܥܒ̈ܕܘܗܝ ܕܚܙܩܝܐ ܡܠܟܐ ܠܘܬ ܐܫܥܝܐ
6 Et dixit ad eos Isaias : Hæc dicetis domino vestro : Hæc dicit Dominus : Ne timeas a facie verborum quæ audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me.	6 ܘܐܡܪ ܠܗܘܢ ܐܫܥܝܐ ܗܟܢܐ ܐܡܪܘ ܠܡܪܟܘܢ ܗܟܢܐ ܐܡ̇ܪ ܡܪܝܐ ܠܐ ܬܕܚܠ ܡܢ ܡ̈ܠܐ ܕܫܡܥܬ ܕܓܕܦܘ ܩܕܡܝ ܐܝ̈ܙܓܕܘܗܝ ܕܡܠܟܐ ܕܐܬܘܪ
7 Ecce ego dabo ei spiritum, et audiet nuntium, et revertetur ad terram suam, et corruere eum faciam gladio in terra sua.	7 ܗܐ ܝܗ̇ܒ ܐܢܐ ܥܠܘܗܝ ܪܘܚܐ ܘܢܫܡܥ ܛܒܐ ܘܢܗܦܘܟ ܠܐܪܥܗ ܘܐܪܡܝܘܗܝ ܒܚܪܒܐ ܒܐܪܥܗ
8 Reversus est autem Rabsaces, et invenit regem Assyriorum præliantem adversus Lobnam : audierat enim quia profectus esset de Lachis.	8 ܘܗܦܟ ܪܒ ܫ̈ܩܐ ܘܐܫܟܚ ܠܡܠܟܐ ܕܐܬܘܪ ܟܕ ܡܬܟܬܫ ܥܠ ܠܒܢܐ ܟܕ ܫܡܥ ܕܫܩܠ ܡܢ ܠܟܝܫ
9 Et audivit de Tharaca rege Æthiopiæ, dicentes : Egressus est ut pugnet contra te. Quod cum audisset, misit nuntios ad Ezechiam, dicens :	9 ܘܫܡܥ ܥܠ ܬܪܗܩ ܡܠܟܐ ܕܟܘܫ ܘܢܦܩ ܠܡܬܟܬܫܘ ܥܡܗ ܘܫܡܥ ܘܫܕܪ ܐܝ̈ܙܓܕܐ ܠܘܬ ܚܙܩܝܐ
10 Hæc dicetis Ezechiæ regi Judæ, loquentes : Non te decipiat Deus tuus in quo tu confidis, dicens : Non dabitur Jerusalem in manu regis Assyriorum.	10 ܗܟܢܐ ܐܡܪܘ ܠܚܙܩܝܐ ܡܠܟܐ ܕܝܗܘܕܐ ܠܡܐܡܪ ܠܐ ܢܛܥܝܟ ܐܠܗܟ ܕܬܟܝܠ ܐܢܬ ܥܠܘܗܝ ܘܐܡ̇ܪ ܐܢܬ ܕܠܐ ܡܫܬܠܡܐ ܐܪܫܠܡ ܒܐ̈ܝܕܘܗܝ ܕܡܠܟܐ ܕܐܬܘܪ
11 Ecce tu audisti omnia quæ fecerunt reges Assyriorum omnibus terris, quas subverterunt : et tu poteris liberari ?	11 ܗܐ ܐܢܬ ܫܡܥܬ ܟܠ ܕܥܒܕܘ ܡ̈ܠܟܐ ܕܐܬܘܪ ܠܟܠܗܝܢ ܐܪ̈ܥܬܐ ܠܡܚܪܒܘ ܐ̈ܢܝܢ ܘܐܢܬ ܡܬܦܨܐ ܐܢܬ
12 Numquid eruerunt eos dii gentium quos subverterunt patres mei, Gozam, et Haram, et Reseph, et filios Eden qui erant in Thalassar ?	12 ܕܠܡܐ ܦܨܝܘ ܐܢܘܢ ܐܠܗܝ̈ܗܘܢ ܠܥܡ̈ܡܐ ܕܚܪܒܘ ܐ̈ܒܗܝ ܠܓܘܙܢ ܘܠܚܪܢ ܘܠܪܨܦ ܘܠܒܢ̈ܝ ܥܕܢ ܕܒܕܠܣܪ
13 Ubi est rex Emath, et rex Arphad, et rex urbis Sepharvaim, Ana, et Ava ?	13 ܐܝܟܘ ܡܠܟܐ ܕܚܡܬ ܘܡܠܟܐ ܕܪܦܕ̈ ܘܡܠܟܐ ܕܩܪܝܬܐ ܣܦܪܘܝܡ ܘܕܢܥ ܘܕܥܘܐ
14 Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos, et ascendit in domum Domini, et expandit eos Ezechias coram Domino :	14 ܘܩܒܠ ܚܙܩܝܐ ܐܓܪ̈ܬܐ ܡܢ ܐܝܕܐ ܕܐܝ̈ܙܓܕܐ ܘܩܪܐ ܐܢܝ̈ܢ ܘܣܠܩ ܠܒܝܬܗ ܕܡܪܝܐ ܘܦܪܣ ܐܢܝ̈ܢ ܚܙܩܝܐ ܩܕܡ ܡܪܝܐ
15 et oravit Ezechias ad Dominum, dicens :	15 ܘܨܠܝ ܚܙܩܝܐ ܩܕܡ ܡܪܝܐ ܘܐܡܪ
16 Domine exercituum, Deus Israël, qui sedes super cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terræ : tu fecisti cælum et terram.	16 ܡܪܝܐ ܚܝܠܬܢܐ ܐܠܗܐ ܕܐܝܣܪܝܠ ܝܬ̇ܒ ܥܠ ܟܪ̈ܘܒܐ ܐܢܬ ܗܘ ܐܠܗܐ ܒܠܚܘܕܝܟ ܥܠ ܟܠܗܝܢ ܡ̈ܠܟܘܬܐ ܕܐܪܥܐ ܐܢܬ ܥܒܕܬ ܫܡܝܐ ܘܐܪܥܐ
17 Inclina, Domine, aurem tuam, et audi ; aperi, Domine, oculos tuos, et vide : et audi omnia verba Sennacherib, quæ misit ad blasphemandum Deum viventem.	17 ܨܠܝ ܡܪܝܐ ܐܕܢܟ ܘܫܡܥ ܦܬܚ ܡܪܝܐ ܥܝܢ̈ܝܟ ܘܚܙܝ ܘܫܡܥ ܡ̈ܠܘܗܝ ܕܣܢܚܪܝܒ ܕܫܠܚ ܠܡܚܣܕܘ ܠܐܠܗܐ ܚܝܐ
18 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras, et regiones earum,	18 ܫܪܝܪܐܝܬ ܡܪܝܐ ܚܪܒܘ ܡ̈ܠܟܐ ܕܐܬܘܪ ܠܟܠܗܝܢ ܐܪ̈ܥܬܐ ܘܐܪܥܗܘܢ
19 et dederunt deos earum igni : non enim erant dii, sed opera manuum hominum, lignum et lapis, et comminuerunt eos.	19 ܘܐ̈ܠܗܝܗܘܢ ܐܘܩܕܘ ܒܢܘܪܐ ܡܛܠ ܕܠܐ ܗܘܘ ܐ̈ܠܗܐ ܐܠܐ ܥ̇ܒܕ ܐܝ̈ܕܝܐ ܕܐܢܫܐ ܕܩܝܣܐ ܘܕܟܣܦܐ ܘܕܟܐܦܐ ܘܐܘܒܕܘ ܐܢܘܢ
20 Et nunc, Domine Deus noster, salva nos de manu ejus, et cognoscant omnia regna terræ quia tu es Dominus solus.	20 ܘܗܫܐ ܡܪܝܐ ܐܠܗܢ ܦܪܘܩܝܢ ܡܢ ܐܝ̈ܕܘܗܝ ܕܢܕܥ̈ܢ ܟܠܗܝܢ ܡ̈ܠܟܘܬܐ ܕܐܪܥܐ ܕܐܢܬ ܗܘ ܐܠܗܐ ܒܠܚܘܕܝܟ
21 Et misit Isaias, filius Amos, ad Ezechiam, dicens : Hæc dicit Dominus Deus Israël : Pro quibus rogasti me de Sennacherib, rege Assyriorum,	21 ܘܐܫܬܠܚ ܐܫܥܝܐ ܒܪ ܐܡܘܨ ܠܘܬ ܚܙܩܝܐ ܘܐܡܪ ܠܗ ܗܟܢܐ ܐܡ̇ܪ ܡܪܝܐ ܚܝܠܬܢܐ ܐܠܗܐ ܕܐܝܣܪܝܠ ܟܠ ܕܨܠܝܬ ܩܕܡܝ ܥܠ ܣܢܚܪܝܒ ܡܠܟܐ ܕܐܬܘܪ ܫܡ̇ܥܬ
22 hoc est verbum quod locutus est Dominus super eum : Despexit te et subsannavit te, virgo filia Sion ; post te caput movit, filia Jerusalem.	22 ܗܢܐ ܦܬܓܡܐ ܕܐܡܪ ܥܠܘܗܝ ܡܪܝܐ ܫܝ̇ܛܐ ܠܟ ܘܡܡܝܩܐ ܒܟ ܒܬܘܠܬܐ ܒܪܬ ܨܗܝܘܢ ܘܡܢܝܕܐ ܪܝܫܗ̇ ܒܬܪܟ ܒܪܬ ܐܘܪܫܠܡ
23 Cui exprobrasti ? et quem blasphemasti ? et super quem exaltasti vocem, et levasti altitudinem oculorum tuorum ? ad Sanctum Israël.	23 ܠܡ̇ܢ ܚܣܕܬ ܘܓܕܦܬ ܘܥܠ ܡ̇ܢ ܐܪܝܡܬ ܩܠܟ ܐܪܝܡܬ ܥܝܢ̈ܝܟ ܠܡܪܘܡܐ ܥܠ ܩܕܝܫܐ ܕܐܝܣܪܝܠ
24 In manu servorum tuorum exprobrasti Domino, et dixisti : In multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium juga Libani ; et succidam excelsa cedrorum ejus, et electas abietes illius, et introibo altitudinem summitatis ejus, saltum Carmeli ejus.	24 ܘܒܐܝܕܐ ܕܐܝ̈ܙܓܕܝܟ ܚܣܕܬ ܠܡܪܝܐ ܘܐܡܪܬ ܕܒܣܘܓܐܐ ܕܡܪ̈ܟܒܬܝ ܐܢܐ ܐܣܩ ܠܪܘܡܐ ܕܛܘܪ̈ܐ ܘܠܫ̈ܦܘܠܘܗܝ ܕܠܒܢܢ ܘܐܦܣܘܩ ܩܘܡ̈ܬܐ ܕܐܪ̈ܙܘܗܝ ܘܓܒ̈ܝܐ ܕܫܪ̈ܘܝܢܘܗܝ ܘܐܥܘܠ ܠܪܘܡܐ ܕܣܟܗ ܕܥܒܐ ܕܟܪܡܠܐ
25 Ego fodi, et bibi aquam, et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum.	25 ܐܢܐ ܐܚܦܘܪ ܘܐܫܬܐ ܡ̈ܝܐ ܘܐܘܒܫ ܒܦܪ̈ܣܬܐ ܕܪ̈ܟܫܝ ܟܠܗܘܢ ܢܗܪ̈ܘܬܐ ܥܫܝ̈ܢܐ
26 Numquid non audisti quæ olim fecerim ei ? Ex diebus antiquis ego plasmavi illud ; et nunc adduxi, et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum.	26 ܠܐ ܫܡܥܬ ܕܡܢ ܪܘܚܩܐ ܠܗ̇ ܥܒ̇ܕܬ ܘܡܢ ܝܘܡ̈ܬܐ ܩܕܡ̈ܝܐ ܠܗ̇ ܥܬ̇ܕܬ ܘܗܫܐ ܐܝܬܝ̇ܬܗ̇ ܕܬܗܘܐ ܠܚܘܪܒܐ ܘܠܨܕܝܐ ܐܝܟ ܡܕܝܢ̈ܬܐ ܥܫܝܢ̈ܬܐ
27 Habitatores earum breviata manu contremuerunt, et confusi sunt. Facti sunt sicut fœnum agri, et gramen pascuæ, et herba tectorum, quæ exaruit antequam maturesceret.	27 ܕܥܡܘܪ̈ܝܗܝܢ ܐܪܦܝܘ ܒܗܝܢ ܐ̈ܝܕܝܐ ܐܬܬܒܪܘ ܘܒܗܬܘ ܘܗܘܘ ܐܝܟ ܥܣܒܐ ܕܚܩܠܐ ܘܐܝܟ ܝܘܪܩܐ ܕܬܕܐܐ ܘܐܝܟ ܫܒܠܐ ܕܐܓܪܐ ܘܐܝܟ ܒܘܚܫܝܢܐ ܩܕܡ ܩܝܡܬܐ
28 Habitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam tuam contra me.	28 ܡܘܬܒܟ ܘܡܥܠܟ ܘܡܦܩܟ ܝ̇ܕܥ ܐܢܐ ܘܕܐܡܪܚܬ ܩܕܡܝ
29 Cum fureres adversum me, superbia tua ascendit in aures meas. Ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum in labiis tuis, et reducam te in viam per quem venisti.	29 ܥܠ ܕܐܡܪܚܬ ܩܕܡܝ ܘܓܘܕܦܟ ܣܠܩ ܒܐ̈ܕܢܝ ܐܪܡܐ ܩܠܕܐ ܒܢܚܝܪܟ ܘܒܠܡܐ ܒܣ̈ܦܘܬܟ ܘܐܗܦܟܟ ܒܐܘܪܚܐ ܕܐܬܝܬ ܒܗ̇
30 Tibi autem hoc erit signum : comede hoc anno quæ sponte nascuntur, et in anno secundo pomis vescere ; in anno autem tertio seminate et metite, et plantate vineas, et comedite fructum earum.	30 ܘܗܕܐ ܠܟ ܐܬܐ ܐܟ̇ܠ ܐܢܬ ܫܢܬܐ ܗܕܐ ܟܬܐ ܘܫܢܬܐ ܕܬܪ̈ܬܝܢ ܟܬܟܬܐ ܘܫܢܬܐ ܬܠܝܬܝܬܐ ܙܪܥ̇ܝܢ ܐܢܬܘܢ ܘܚܨ̇ܕܝܢ ܘܢܨ̇ܒܝܢ ܐܢܬܘܢ ܟܪ̈ܡܐ ܘܐ̇ܟܠܝܢ ܐܢܬܘܢ ܦܐܪ̈ܝܗܘܢ
31 Et mittet id quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, radicem deorsum, et faciet fructum sursum :	31 ܘܢܬܗܦܟܘܢ ܫܪܟܐ ܕܒܝܬ ܝܗܘܕܐ ܕܐܫܬܚܪܘ ܐܝܟ ܥܩܪܐ ܕܪܡܐ ܠܬܚܬ ܘܥܒ̇ܕ ܦܐܪ̈ܐ ܠܥܠ
32 quia de Jerusalem exibunt reliquiæ, et salvatio de monte Sion : zelus Domini exercituum faciet istud.	32 ܡܛܠ ܕܡܢ ܐܪܫܠܡ ܢܦ̇ܩ ܫܪܟܢܐ ܘܢܫܬܘܙܒ ܡܢ ܛܘܪܐ ܕܨܗܝܘܢ ܛܢܢܗ ܕܡܪܝܐ ܚܝܠܬܢܐ ܥܒ̇ܕ ܗܕܐ
33 Propterea hæc dicit Dominus de rege Assyriorum : Non intrabit civitatem hanc, et non jaciet ibi sagittam, et non occupabit eam clypeus, et non mittet in circuitu ejus aggerem.	33 ܡܛܠ ܗܢܐ ܗܟܢܐ ܐܡ̇ܪ ܡܪܝܐ ܥܠ ܡܠܟܐ ܕܐܬܘܪ ܠܐ ܢܥܘܠ ܠܩܪܝܬܐ ܗܕܐ ܘܠܐ ܢܫܕܐ ܬܡܢ ܓܐܪܐ ܘܠܐ ܢܐܪܥܝܗ̇ ܒܣܟܪ̈ܐ ܘܠܐ ܢܟܡܢ ܥܠܝܗ̇ ܟܡܐ̈ܢܐ
34 In via qua venit, per eam revertetur, et civitatem hanc non ingredietur, dicit Dominus.	34 ܐܠܐ ܒܐܘܪܚܐ ܕܐܬܐ ܒܗ̇ ܢܗܦܘܟ ܘܠܩܪܝܬܐ ܗܕܐ ܠܐ ܢܥܘܠ ܐܡ̇ܪ ܡܪܝܐ
35 Et protegam civitatem istam, ut salvem eam propter me, et propter David, servum meum.	35 ܘܐܓܢ ܥܠ ܩܪܝܬܐ ܗܕܐ ܘܐܦܪܩܝܗ̇ ܡܛܠܬܝ ܘܡܛܠ ܕܘܝܕ ܥܒܕܝ
36 Egressus est autem angelus Domini, et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Et surrexerunt mane, et ecce omnes cadavera mortuorum.	36 ܘܢܦܩ ܡܠܐܟܗ ܕܡܪܝܐ ܘܚܪܒ ܒܡܫܪܝܬܗ ܕܐܬܘܪܝܐ ܡܐܐ ܘܬܡܢܐܝܢ ܘܚܡܫܐ ܐ̈ܠܦܝܢ ܘܩܕܡܘ ܒܫܦܪܐ ܘܗܐ ܟܠܗܘܢ ܫ̈ܠܕܐ ܡܝ̈ܬܬܐ
37 Et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib, rex Assyriorum, et habitavit in Ninive.	37 ܘܫܩܠ ܣܢܚܪܝܒ ܘܗܦܟ ܐܙܠ ܝܬܒ ܒܢܝܢܘܐ
38 Et factum est, cum adoraret in templo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar, filii ejus, percusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Ararat ; et regnavit Asarhaddon, filius ejus, pro eo.	38 ܘܟܕ ܣ̇ܓܕ ܗܘܐ ܒܝܬ ܢܣܪܟ ܐܠܗܗ ܐܕܪܡܠܟ ܘܫܪܐܨܪ ܒܢ̈ܘܗܝ ܩܛܠܘܗܝ ܒܚܪܒܐ ܘܗܢܘܢ ܥܪܩܘ ܠܐܪܥܐ ܕܩܪ̈ܕܘܝܐ ܘܐܡܠܟ ܣܪܚܕܘܡ ܒܪܗ ܒܬܪܗ