| 1 Ora, aconteceu que, já senhor da Grécia, Alexandre, filho de Filipe da Macedônia, oriundo da terra de Cetim, derrotou Dario, rei dos persas e dos medos, e reinou em seu lugar. | 1 Et factum est, postquam percussit Alexander Philippi Macedo, qui primus regnavit in Græcia, egressus de terra Cethim, Darium regem Persarum et Medorum : |
| 2 Empreendeu inúmeras guerras, apoderou-se de muitas cidades e matou vários reis da região. | 2 constituit prælia multa, et obtinuit omnium munitiones, et interfecit reges terræ, |
| 3 Avançou até os confins da terra e apoderou-se dos despojos de uma multidão de nações. A terra calou-se diante dele. Tornando-se altivo, seu coração ensoberbeceu-se. | 3 et pertransiit usque ad fines terræ : et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu ejus. |
| 4 Reuniu um imenso exército, | 4 Et congregavit virtutem, et exercitum fortem nimis : et exaltatum est, et elevatum cor ejus : |
| 5 impôs seu poderio aos países, às nações e reis, e todos se tornaram seus tributários. | 5 et obtinuit regiones gentium, et tyrannos : et facti sunt illi in tributum. |
| 6 Mas, em seguida, adoeceu e viu que a morte se aproximava. | 6 Et post hæc decidit in lectum, et cognovit quia moreretur. |
| 7 Convocou então os mais considerados dentre os seus cortesãos, companheiros desde sua juventude, e, ainda em vida, repartiu entre eles o império. | 7 Et vocavit pueros suos nobiles, qui secum erant nutriti a juventute : et divisit illis regnum suum, cum adhuc viveret. |
| 8 Alexandre reinou durante doze anos, e morreu. | 8 Et regnavit Alexander annis duodecim, et mortuus est. |
| 9 Seus oficiais exerceram o poder, cada qual em seu próprio reino. | 9 Et obtinuerunt pueri ejus regnum, unusquisque in loco suo : |
| 10 Puseram todos o diadema depois de sua morte e, após eles, seus filhos durante muitos anos. E males em quantidade multiplicaram-se sobre a terra. | 10 et imposuerunt omnes sibi diademata post mortem ejus, et filii eorum post eos annis multis, et multiplicata sunt mala in terra.
|
| 11 Desses reis originou-se uma raiz de pecado: Antíoco Epífanes, filho do rei Antíoco, que havia estado em Roma como refém e que reinou no ano cento e trinta e sete do reino dos gregos.* | 11 Et exiit ex eis radix peccatrix, Antiochus illustris, filius Antiochi regis, qui fuerat Romæ obses : et regnavit in anno centesimo trigesimo septimo regni Græcorum. |
| 12 Nessa época, saíram também de Israel uns filhos perversos que seduziram a muitos outros, dizendo: “Vamos e façamos uma aliança com os povos que nos cercam, porque, desde que nos separamos deles, caímos em infortúnios sem conta”. | 12 In diebus illis, exierunt ex Israël filii iniqui, et suaserunt multis, dicentes : Eamus, et disponamus testamentum cum gentibus, quæ circa nos sunt : quia ex quo recessimus ab eis, invenerunt nos multa mala. |
| 13 Semelhante linguagem pareceu-lhes boa | 13 Et bonus visus est sermo in oculis eorum. |
| 14 e houve entre o povo quem se apressasse a ir ter com o rei, o qual concedeu a licença de adotarem os costumes pagãos. | 14 Et destinaverunt aliqui de populo, et abierunt ad regem : et dedit illis potestatem ut facerent justitiam gentium. |
| 15 Edificaram em Jerusalém um ginásio, como os gentios. Dissimularam os sinais da circuncisão e afastaram-se da aliança com Deus para se unirem aos gentios. E se venderam para praticar o mal. | 15 Et ædificaverunt gymnasium in Jerosolymis secundum leges nationum : |
| 16 Quando seu reino lhe pareceu bem consolidado, concebeu Antíoco o desejo de conquistar também o Egito, a fim de reinar sobre dois reinos. | 16 et fecerunt sibi præputia, et recesserunt a testamento sancto, et juncti sunt nationibus, et venundati sunt ut facerent malum. |
| 17 Invadiu, pois, o Egito com um poderoso exército, com carros, elefantes, cavaleiros e uma numerosa esquadra. | 17 Et paratum est regnum in conspectu Antiochi, et cœpit regnare in terra Ægypti ut regnaret super duo regna. |
| 18 Investiu contra Ptolomeu, rei do Egito, o qual, tomado de pânico, fugiu. Foram muitos os que sucumbiram sob seus golpes. | 18 Et intravit in Ægyptum in multitudine gravi, in curribus, et elephantis, et equitibus, et copiosa navium multitudine : |
| 19 Tornou-se ele senhor das fortalezas do Egito e apoderou-se das riquezas do país. | 19 et constituit bellum adversus Ptolemæum regem Ægypti, et veritus est Ptolemæus a facie ejus, et fugit, et ceciderunt vulnerati multi. |
| 20 Após ter derrotado o Egito, pelo ano cento e quarenta e três, regressou Antíoco e atacou Israel, subindo a Jerusalém com um enorme exército. | 20 Et comprehendit civitates munitas in terra Ægypti, et accepit spolia terræ Ægypti.
|
| 21 Entrou com arrogância no santuário, tomou o altar de ouro, o candelabro da luz com todos os seus acessórios, | 21 Et convertit Antiochus, postquam percussit Ægyptum in centesimo et quadragesimo tertio anno : et ascendit ad Israël, |
| 22 a mesa da proposição, os vasos, as alfaias, os turíbulos de ouro, o véu, as coroas, os ornamentos de ouro da fachada e arrancou todo o revestimento. | 22 et ascendit Jerosolymam in multitudine gravi. |
| 23 Tomou a prata, o ouro, os vasos preciosos e os tesouros ocultos que encontrou. | 23 Et intravit in sanctificationem cum superbia, et accepit altare aureum, et candelabrum luminis, et universa vasa ejus, et mensam propositionis, et libatoria, et phialas, et mortariola aurea, et velum, et coronas, et ornamentum aureum, quod in facie templi erat : et comminuit omnia. |
| 24 Arrebatando tudo consigo, regressou à sua terra, após massacrar muitos judeus e pronunciar palavras injuriosas. | 24 Et accepit argentum, et aurum, et vasa concupiscibilia : et accepit thesauros occultos, quos invenit : et sublatis omnibus, abiit in terram suam. |
| 25 Foi isso um motivo de desolação em extremo para todo o Israel. | 25 Et fecit cædem hominum, et locutus est in superbia magna. |
| 26 Príncipes e anciãos gemeram, jovens e moças perderam sua alegria e murchou a beleza das mulheres. | 26 Et factus est planctus magnus in Israël, et in omni loco eorum : |
| 27 O recém-casado lamentava-se e a esposa chorava no leito nupcial. | 27 et ingemuerunt principes et seniores ; virgines et juvenes infirmati sunt : et speciositas mulierum immutata est. |
| 28 A própria terra tremia por todos os seus habitantes e a casa de Jacó cobriu-se de vergonha. | 28 Omnis maritus sumpsit lamentum, et quæ sedebant in thoro maritali, lugebant : |
| 29 Dois anos após, Antíoco enviou um oficial a cobrar o tributo nas cidades de Judá. Chegou ele a Jerusalém com uma numerosa tropa.* | 29 et commota est terra super habitantes in ea, et universa domus Jacob induit confusionem.
|
| 30 Dirigiu-se aos habitantes com palavras pacíficas, mas astuciosas, nas quais acreditaram. Em seguida, lançou-se de improviso sobre a cidade, pilhou-a seriamente e matou muita gente de Israel. | 30 Et post duos annos dierum, misit rex principem tributorum in civitates Juda, et venit Jerusalem cum turba magna. |
| 31 Saqueou-a, incendiou-a, destruiu as casas e os muros em derredor. | 31 Et locutus est ad eos verba pacifica in dolo : et crediderunt ei. |
| 32 Seus soldados conduziram ao cativeiro as mulheres e as crianças e apoderaram-se do gado. | 32 Et irruit super civitatem repente, et percussit eam plaga magna, et perdidit populum multum ex Israël. |
| 33 Cercaram a Cidade de Davi com uma extensa e sólida muralha, com possantes torres, tornando-a sua fortaleza.* | 33 Et accepit spolia civitatis : et succendit eam igni, et destruxit domos ejus, et muros ejus in circuitu : |
| 34 Instalaram ali uma guarnição brutal de gente sem leis, e se fortificaram. | 34 et captivas duxerunt mulieres, et natos et pecora possederunt. |
| 35 Ajuntaram armas e provisões. Reunindo todos os espólios do saque de Jerusalém, ali os acumularam. Constituíram-se desse modo em grande ameaça. | 35 Et ædificaverunt civitatem David muro magno et firmo, et turribus firmis, et facta est illis in arcem : |
| 36 Serviram de cilada para o templo, um inimigo constantemente incitado contra o povo de Israel, | 36 et posuerunt illic gentem peccatricem viros iniquos, et convaluerunt in ea : et posuerunt arma, et escas, et congregaverunt spolia Jerusalem : |
| 37 derramando sangue inocente ao redor do templo e profanando o santuário. | 37 et reposuerunt illic : et facti sunt in laqueum magnum. |
| 38 Por causa deles, os habitantes de Jerusalém fugiram, e só ficaram lá os estrangeiros. Jerusalém tornou-se estranha a seus próprios filhos e estes a abandonaram. | 38 Et factum est hoc ad insidias sanctificationi, et in diabolum malum in Israël : |
| 39 Seu templo ficou desolado como um deserto, seus dias de festa se transformaram em dias de luto, seus sábados, em dias de vergonha e sua glória em desonra. | 39 et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis, et contaminaverunt sanctificationem. |
| 40 Quanto fora ela honrada, agora foi desprezada e sua exaltação converteu-se em tormento. | 40 Et fugerunt habitatores Jerusalem propter eos, et facta est habitatio exterorum, et facta est extera semini suo, et nati ejus reliquerunt eam. |
| 41 Então, o rei Antíoco publicou para todo o reino um edito, prescrevendo que todos os povos formassem um único povo. | 41 Sanctificatio ejus desolata est sicut solitudo ; dies festi ejus conversi sunt in luctum, sabbata ejus in opprobrium, honores ejus in nihilum. |
| 42 Cada um devia renunciar a seus costumes particulares. Todos os gentios se conformaram a essa ordem do rei, e | 42 Secundum gloriam ejus multiplicata est ignominia ejus, et sublimitas ejus conversa est in luctum.
|
| 43 muitos de Israel adotaram a sua religião, sacrificando aos ídolos e violando o sábado. | 43 Et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus : et relinqueret unusquisque legem suam. |
| 44 Por intermédio de mensageiros, o rei enviou, a Jerusalém e às cidades de Judá, cartas prescrevendo que aceitassem os costumes dos outros povos da terra. | 44 Et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi : |
| 45 Deviam suprimir holocaustos, sacrifícios e libações no templo; violar os sábados e as festas; | 45 et multi ex Israël consenserunt servituti ejus, et sacrificaverunt idolis, et coinquinaverunt sabbatum. |
| 46 profanar o santuário e os santos; | 46 Et misit rex libros per manus nuntiorum in Jerusalem, et in omnes civitates Juda, ut sequerentur leges gentium terræ, |
| 47 erigir altares, templos e ídolos; sacrificar porcos e outros animais impuros. | 47 et prohiberent holocausta et sacrificia, et placationes fieri in templo Dei, |
| 48 Deviam também deixar seus filhos incircuncidados e macular suas almas com toda sorte de impurezas e abominações, de maneira | 48 et prohiberent celebrari sabbatum, et dies solemnes : |
| 49 a obrigarem-nos a esquecer a Lei e a transgredir as prescrições. | 49 et jussit coinquinari sancta, et sanctum populum Israël. |
| 50 Todo aquele que não obedecesse à ordem do rei seria morto. | 50 Et jussit ædificari aras, et templa, et idola, et immolari carnes suillas, et pecora communia, |
| 51 Foi nesse teor que o rei escreveu a todo o seu reino e nomeou comissários para vigiar o cumprimento de sua vontade pelo povo. Ordenou às cidades de Judá que oferecessem sacrifícios, cada uma por sua vez. | 51 et relinquere filios suos incircumcisos, et coinquinari animas eorum in omnibus immundis, et abominationibus, ita ut obliviscerentur legem, et immutarent omnes justificationes Dei : |
| 52 Houve muitos dentre o povo que colaboraram com eles e abandonaram a Lei. Fizeram muito mal no país e | 52 et quicumque non fecissent secundum verbum regis Antiochi, morerentur. |
| 53 constrangeram os israelitas a se refugiarem em asilos e refúgios ocultos. | 53 Secundum omnia verba hæc scripsit omni regno suo : et præposuit principes populo, qui hæc fieri cogerent. |
| 54 No dia quinze do mês de Casleu, no ano cento e quarenta e cinco, Antíoco fez erigir a Abominação da desolação sobre o altar. Também construíram altares em todas as cidades vizinhas de Judá.* | 54 Et jusserunt civitatibus Juda sacrificare. |
| 55 Ofereciam sacrifícios diante das portas das casas e nas praças públicas. | 55 Et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem Domini, et fecerunt mala super terram : |
| 56 Rasgavam e queimavam todos os livros da Lei que achavam. | 56 et effugaverunt populum Israël in abditis, et in absconditis fugitivorum locis.
|
| 57 Em toda parte, todo aquele em poder do qual fosse encontrado um livro do testamento, ou todo aquele que mostrasse gosto pela Lei, morreria por ordem do rei. | 57 Die quintadecima mensis Casleu, quinto et quadragesimo et centesimo anno, ædificavit rex Antiochus abominandum idolum desolationis super altare Dei, et per universas civitates Juda in circuitu ædificaverunt aras : |
| 58 Com esse poder que tinham, tratavam assim, cada mês, os judeus que eles encontravam nas cidades. | 58 et ante januas domorum et in plateis incendebant thura, et sacrificabant : |
| 59 No dia vinte e cinco de cada mês, sacrificavam no altar, que sobressaía ao altar do templo. | 59 et libros legis Dei combusserunt igni, scindentes eos : |
| 60 As mulheres, que levavam seus filhos a circuncidar eram mortas conforme a ordem do rei, | 60 et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini, et quicumque observabat legem Domini, secundum edictum regis trucidabant eum. |
| 61 com os filhos suspensos ao pescoço. Massacravam-se também seus próximos e os que tinham feito a circuncisão. | 61 In virtute sua faciebant hæc populo Israël, qui inveniebatur in omni mense et mense in civitatibus. |
| 62 Numerosos foram os israelitas que tomaram a firme resolução de não comer nada que fosse impuro. Preferiram a morte antes que se manchar com alimentos impuros; | 62 Et quinta et vigesima die mensis sacrificabant super aram, quæ erat contra altare. |
| 63 não quiseram violar a santa lei e foram trucidados. | 63 Et mulieres, quæ circumcidebant filios suos, trucidabantur secundum jussum regis Antiochi, |
| 64 Caiu assim sobre Israel uma imensa cólera. | 64 et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum : et eos, qui circumciderant illos, trucidabant. |
| 65 Et multi de populo Israël definierunt apud se, ut non manducarent immunda : et elegerunt magis mori, quam cibis coinquinari immundis : |
| 66 et noluerunt infringere legem Dei sanctam, et trucidati sunt : |
| 67 et facta est ira magna super populum valde. |