| 1 ετους ενος και πεντηκοστου και εκατοστου εξηλθεν δημητριος ο του σελευκου εκ ρωμης και ανεβη συν ανδρασιν ολιγοις εις πολιν παραθαλασσιαν και εβασιλευσεν εκει | 1 Nell’anno 151 Demetrio figlio di Seluco scappò da Roma e approdò con pochi uomini in una città marittima, dove si dichiarò re. |
| 2 και εγενετο ως εισεπορευετο εις οικον βασιλειας πατερων αυτου και συνελαβον αι δυναμεις τον αντιοχον και τον λυσιαν αγαγειν αυτους αυτω | 2 Allora, mentre stava per entrare nella reggia dei suoi padri, le forze armate presero Antioco e Lisia per condurglieli. |
| 3 και εγνωσθη αυτω το πραγμα και ειπεν μη μοι δειξητε τα προσωπα αυτων | 3 Essendogli stata riferita la cosa, Demetrio disse: «Non mi Mostrate i loro volti». |
| 4 και απεκτειναν αυτους αι δυναμεις και εκαθισεν δημητριος επι θρονου βασιλειας αυτου | 4 I soldati allora li uccisero e Demetrio poté sedere sul trono del suo regno. |
| 5 και ηλθον προς αυτον παντες ανδρες ανομοι και ασεβεις εξ ισραηλ και αλκιμος ηγειτο αυτων βουλομενος ιερατευειν | 5 Tutti gli uomini iniqui ed empi di Israele si presentarono a lui. Li guidava Alcimo che voleva esercitare il sacerdozio. |
| 6 και κατηγορησαν του λαου προς τον βασιλεα λεγοντες απωλεσεν ιουδας και οι αδελφοι αυτου παντας τους φιλους σου και ημας εσκορπισεν απο της γης ημων | 6 Essi fecero presso il re questa accusa contro il popolo: «Giuda con i fratelli ha sterminato tutti i tuoi amici e ha bandito anche noi dalla nostra terra. |
| 7 νυν ουν αποστειλον ανδρα ω πιστευεις και πορευθεις ιδετω την εξολεθρευσιν πασαν ην εποιησεν ημιν και τη χωρα του βασιλεως και κολασατω αυτους και παντας τους επιβοηθουντας αυτοις | 7 Ora, perciò, manda un uomo di fiducia, perché Venga a constatare tutta la rovina, che ha compiuto a danno nostro e del paese del re, e a punire quella gente e quanti prestano loro aiuto». |
| 8 και επελεξεν ο βασιλευς τον βακχιδην των φιλων του βασιλεως κυριευοντα εν τω περαν του ποταμου και μεγαν εν τη βασιλεια και πιστον τω βασιλει | 8 Il re scelse Bacchide, uno dei suoi amici governatore al di là del fiume, personaggio insigne nel regno e fedele al re, |
| 9 και απεστειλεν αυτον και αλκιμον τον ασεβη και εστησεν αυτω την ιερωσυνην και ενετειλατο αυτω ποιησαι την εκδικησιν εν τοις υιοις ισραηλ | 9 e lo mandò insieme con l’empio Alcimo, cui conferì il sacerdozio e diede facoltà di vendicarsi dei figli di Israele, |
| 10 και απηρον και ηλθον μετα δυναμεως πολλης εις γην ιουδα και απεστειλεν αγγελους προς ιουδαν και τους αδελφους αυτου λογοις ειρηνικοις μετα δολου | 10 Partirono costoro e vennero con un esercito numeroso nella Giudea; Bacchide mandò messaggeri a Giuda e ai suoi fratelli con parole pacifiche per ingannarlo. |
| 11 και ου προσεσχον τοις λογοις αυτων ειδον γαρ οτι ηλθαν μετα δυναμεως πολλης | 11 Ma questi non si fidarono dei loro discorsi; sapevano, infatti, che erano venuti con grande esercito. |
| 12 και επισυνηχθησαν προς αλκιμον και βακχιδην συναγωγη γραμματεων εκζητησαι δικαια | 12 Si presentò ad Alcimo e a Bacchide una commissione di scribi per richiedere giusti patti: |
| 13 και πρωτοι οι ασιδαιοι ησαν εν υιοις ισραηλ και επεζητουν παρ' αυτων ειρηνην | 13 Gli Asidei furono i primi tra i figli di Israele a domandare la pace. |
| 14 ειπον γαρ ανθρωπος ιερευς εκ σπερματος ααρων ηλθεν εν ταις δυναμεσιν και ουκ αδικησει ημας | 14 Poiché dicevano: «Un sacerdote della stirpe di Aronne è venuto con l’esercito; egli non ci farà del male». |
| 15 και ελαλησεν μετ' αυτων λογους ειρηνικους και ωμοσεν αυτοις λεγων ουκ εκζητησομεν υμιν κακον και τοις φιλοις υμων | 15 Egli rivolse loro parole amichevoli e fece loro questo giuramento: «Non procureremo alcun male né a voi né ai vostri amici». |
| 16 και ενεπιστευσαν αυτω και συνελαβεν εξ αυτων εξηκοντα ανδρας και απεκτεινεν αυτους εν ημερα μια κατα τον λογον ον εγραψεν αυτον | 16 Quelli gli credettero. Ma egli prese sessanta uomini fra di loro e li fece uccidere in un sol giorno secondo la parola della Scrittura: |
| 17 σαρκας οσιων σου και αιμα αυτων εξεχεαν κυκλω ιερουσαλημ και ουκ ην αυτοις ο θαπτων | 17 «Le carni dei tuoi santi e il loro sangue hanno sparso intorno a Gerusalemme e non c’era chi li seppellisse». |
| 18 και επεπεσεν αυτων ο φοβος και ο τρομος εις παντα τον λαον οτι ειπον ουκ εστιν εν αυτοις αληθεια και κρισις παρεβησαν γαρ την στασιν και τον ορκον ον ωμοσαν | 18 Allora il timore e il terrore si impadronirono: di tutto il popolo, perché ognuno diceva: «Non c'è in: loro verità. né giustizia; infatti, hanno violato l’accordo e il giuramento che avevano prestato». |
| 19 και απηρεν βακχιδης απο ιερουσαλημ και παρενεβαλεν εν βηθζαιθ και απεστειλεν και συνελαβεν πολλους απο των μετ' αυτου αυτομολησαντων ανδρων και τινας του λαου και εθυσεν αυτους εις το φρεαρ το μεγα | 19 Bacchide, allora, si allontanò da Gerusalemme e pose l’accampamento- in -Bezet. Mandò ad arrestare molti di coloro che erano passati dalla sua parte e alcuni del popolo, e li fece sgozzare e gettare in un pozzo profondo. |
| 20 και κατεστησεν την χωραν τω αλκιμω και αφηκεν μετ' αυτου δυναμιν του βοηθειν αυτω και απηλθεν βακχιδης προς τον βασιλεα | 20 Affidò la regione ad Alcimo e gli lasciò un esercito che lo sostenesse; quindi Bacchide ritornò dal re. |
| 21 και ηγωνισατο αλκιμος περι της αρχιερωσυνης | 21 Alcimo, ora, lottava per il sommo sacerdozio. |
| 22 και συνηχθησαν προς αυτον παντες οι ταρασσοντες τον λαον αυτων και κατεκρατησαν γην ιουδα και εποιησαν πληγην μεγαλην εν ισραηλ | 22 A lui si unirono tutti i perturbatori del popolo, si impadronirono della Giudea e causarono gran danno in Israele. |
| 23 και ειδεν ιουδας πασαν την κακιαν ην εποιησεν αλκιμος και οι μετ' αυτου εν υιοις ισραηλ υπερ τα εθνη | 23 Giuda constatò tutto il male che facevano ai figli di Israele, Alcimo e i suoi aderenti, più che gli stessi Gentili, |
| 24 και εξηλθεν εις παντα τα ορια της ιουδαιας κυκλοθεν και εποιησεν εκδικησιν εν τοις ανδρασιν τοις αυτομολησασιν και ανεσταλησαν του εκπορευεσθαι εις την χωραν | 24 e incominciò a percorrere tutte le zone della Giudea e i dintorni, facendo vendetta dei disertori, ai quali fu tolta la possibilità di compiere scorrerie nel paese. |
| 25 ως δε ειδεν αλκιμος οτι ενισχυσεν ιουδας και οι μετ' αυτου και εγνω οτι ου δυναται υποστηναι αυτους και επεστρεψεν προς τον βασιλεα και κατηγορησεν αυτων πονηρα | 25 Appena Alcimo comprese che Giuda e i suoi riprendevano forza e vide che non poteva tenere loro fronte, andò dal re e li accusò di misfatti. |
| 26 και απεστειλεν ο βασιλευς νικανορα ενα των αρχοντων αυτου των ενδοξων και μισουντα και εχθραινοντα τω ισραηλ και ενετειλατο αυτω εξαραι τον λαον | 26 Allora il re mandò Nicanore, uno dei suoi più illustri generali, nemico acerrimo di Israele, ordinandogli di distruggere quel popolo. |
| 27 και ηλθεν νικανωρ εις ιερουσαλημ δυναμει πολλη και απεστειλεν προς ιουδαν και τους αδελφους αυτου μετα δολου λογοις ειρηνικοις λεγων | 27 Nicanore venne a Gerusalemme con numeroso esercito e mandò a dire a Giuda e ai suoi fratelli false parole di pace: |
| 28 μη εστω μαχη ανα μεσον εμου και υμων ηξω εν ανδρασιν ολιγοις ινα ιδω υμων τα προσωπα μετ' ειρηνης | 28 «Non ci sia guerra fra me e voi. Io verrò con pochi uomini per vedere i vostri volti da amico». |
| 29 και ηλθεν προς ιουδαν και ησπασαντο αλληλους ειρηνικως και οι πολεμιοι ετοιμοι ησαν εξαρπασαι τον ιουδαν | 29 Così egli si presentò a Giuda e si salutarono lun l’altro amichevolmente; i nemici, però, erano pronti a impadronirsi di Giuda. |
| 30 και εγνωσθη ο λογος τω ιουδα οτι μετα δολου ηλθεν επ' αυτον και επτοηθη απ' αυτου και ουκ εβουληθη ετι ιδειν το προσωπον αυτου | 30 Ma, accortosi che quegli era venuto da lui con inganno, Giuda se ne ritrasse sbigottito e non volle più vederlo. |
| 31 και εγνω νικανωρ οτι απεκαλυφθη η βουλη αυτου και εξηλθεν εις συναντησιν τω ιουδα εν πολεμω κατα χαφαρσαλαμα | 31 Nicanore allora capì che era stata scoperta la sua intenzione; per questo uscì per attaccar battaglia con Giuda verso Cafarsalama. |
| 32 και επεσον των παρα νικανορος ωσει πεντακοσιοι ανδρες και εφυγον εις την πολιν δαυιδ | 32 Caddero dalla parte di Nicanore circa cinquecento uomini; gli altri fuggirono nella città di David. |
| 33 και μετα τους λογους τουτους ανεβη νικανωρ εις ορος σιων και εξηλθον απο των ιερεων εκ των αγιων και απο των πρεσβυτερων του λαου ασπασασθαι αυτον ειρηνικως και δειξαι αυτω την ολοκαυτωσιν την προσφερομενην υπερ του βασιλεως | 33 Dopo tali avvenimenti, Nicanore andò sul monte Sion. Alcuni sacerdoti uscirono dal santuario insieme con gli anziani del popolo per salutarlo amichevolmente e per mostrargli il sacrificio che offrivano per il re. |
| 34 και εμυκτηρισεν αυτους και κατεγελασεν αυτων και εμιανεν αυτους και ελαλησεν υπερηφανως | 34 Ma egli, beffeggiandoli, li derise, li rese immondi e parlò loro superbamente |
| 35 και ωμοσεν μετα θυμου λεγων εαν μη παραδοθη ιουδας και η παρεμβολη αυτου εις χειρας μου το νυν και εσται εαν επιστρεψω εν ειρηνη εμπυριω τον οικον τουτον και εξηλθεν μετα θυμου μεγαλου | 35 giurando con rabbia: «Se non sarà subito consegnato Giuda con i suoi uomini nelle mie mani, quando ritornerò vittorioso, brucerò questo edificio». E se ne andò con sdegno. |
| 36 και εισηλθον οι ιερεις και εστησαν κατα προσωπον του θυσιαστηριου και του ναου και εκλαυσαν και ειπον | 36 I sacerdoti si avvicinarono all’altare e al tempio e si misero a piangere dicendo: |
| 37 συ εξελεξω τον οικον τουτον επικληθηναι το ονομα σου επ' αυτου ειναι οικον προσευχης και δεησεως τω λαω σου | 37 «Tu hai scelto questa casa affinché vi fosse invocato il tuo nome, perché fosse casa di preghiera e di impetrazione: per il tuo popolo. |
| 38 ποιησον εκδικησιν εν τω ανθρωπω τουτω και εν τη παρεμβολη αυτου και πεσετωσαν εν ρομφαια μνησθητι των δυσφημιων αυτων και μη δως αυτοις μονην | 38 Compi la tua vendetta su quest’uomo e sul suo esercito: essi periscano di spada. Ricordati delle loro bestemmie e non permettere che vivano ancora». |
| 39 και εξηλθεν νικανωρ εξ ιερουσαλημ και παρενεβαλεν εν βαιθωρων και συνηντησεν αυτω δυναμις συριας | 39 Nicanore, uscito da Gerusalemme, pose l’accampamento a Bethoron, dove gli andò incontro l’esercito di Siria, |
| 40 και ιουδας παρενεβαλεν εν αδασα εν τρισχιλιοις ανδρασιν και προσηυξατο ιουδας και ειπεν | 40 mentre Giuda si accampò con tremila uomini in Adasa. Giuda pregò, dicendo: |
| 41 οι παρα του βασιλεως οτε εδυσφημησαν εξηλθεν ο αγγελος σου και επαταξεν εν αυτοις εκατον ογδοηκοντα πεντε χιλιαδας | 41 «Quando i messaggeri del re lanciavano bestemmie, venne il tuo angelo e ne colpì centottantacinquemila. |
| 42 ουτως συντριψον την παρεμβολην ταυτην ενωπιον ημων σημερον και γνωτωσαν οι επιλοιποι οτι κακως ελαλησεν επι τα αγια σου και κρινον αυτον κατα την κακιαν αυτου | 42 Nello stesso modo oggi abbatti quest’esercito che ci sta di fronte così che sappiano i superstiti che egli ha tenuto un linguaggio empio contro il tuo santuario. Giudicalo secondo la sua malizia». |
| 43 και συνηψαν αι παρεμβολαι εις πολεμον τη τρισκαιδεκατη του μηνος αδαρ και συνετριβη η παρεμβολη νικανορος και επεσεν αυτος πρωτος εν τω πολεμω | 43 Il 13 del mese di Adar i due eserciti vennero a battaglia, Quello di Nicanore fu sconfitto, anzi egli cadde per primo nella mischia. |
| 44 ως δε ειδεν η παρεμβολη αυτου οτι επεσεν νικανωρ ριψαντες τα οπλα εφυγον | 44 Appena l’esercito vide che Nicanore era morto, gettando a terra le armi, si diede alla fuga. |
| 45 και κατεδιωκον αυτους οδον ημερας μιας απο αδασα εως του ελθειν εις γαζηρα και εσαλπιζον οπισω αυτων ταις σαλπιγξιν των σημασιων | 45 I Giudei li inseguirono per il cammino di un giorno da Adasa fino a Gezer e diedero l’allarme dietro a essi con le trombe. |
| 46 και εξηλθον εκ πασων των κωμων της ιουδαιας κυκλοθεν και υπερεκερων αυτους και απεστρεφον ουτοι προς τουτους και επεσον παντες ρομφαια και ου κατελειφθη εξ αυτων ουδε εις | 46 Da tutti i villaggi della Giudea uscirono armati, i quali aggiravano i fuggiaschi così da farli volgere contro questi e contro quelli; tutti caddero a fil di spada; neppure uno scampò alla strage. |
| 47 και ελαβον τα σκυλα και την προνομην και την κεφαλην νικανορος αφειλον και την δεξιαν αυτου ην εξετεινεν υπερηφανως και ηνεγκαν και εξετειναν παρα τη ιερουσαλημ | 47 I vincitori presero le spoglie e il bottino di guerra, tagliarono la testa di Nicanore insieme con la destra, che superbamente aveva steso contro il tempio, e le portarono a Gerusalemme, dove le appesero. |
| 48 και ηυφρανθη ο λαος σφοδρα και ηγαγον την ημεραν εκεινην ημεραν ευφροσυνης μεγαλην | 48 Il popolo si rallegrò grandemente e passò quel giorno come un solenne giorno di letizia. |
| 49 και εστησαν του αγειν κατ' ενιαυτον την ημεραν ταυτην τη τρισκαιδεκατη του αδαρ | 49 Si stabilì di celebrare ogni anno quel giorno il 13 di Adar. so Per un po’ di tempo la regione di Giuda godette la pace. |
| 50 και ησυχασεν η γη ιουδα ημερας ολιγας | |