| 1 Za żądzą idzie odludek i z każdą radą wojuje. | 1 He who is estranged seeks pretexts to break out against all sound judgment. |
| 2 Głupi nie lubi się zastanawiać, lecz tylko swe zdanie przedstawić. | 2 A fool takes no pleasure in understanding, but only in expressing his opinion. |
| 3 W ślad za występnym idzie pogarda, wraz z godnym pogardy - hańba. | 3 When wickedness comes, contempt comes also; and with dishonor comes disgrace. |
| 4 Słowa ust ludzkich są wodą głęboką, potokiem obfitym jest źródło mądrości. | 4 The words of a man's mouth are deep waters; the fountain of wisdom is a gushing stream. |
| 5 Niedobrze winnego popierać, krzywdząc prawego w sądzie. | 5 It is not good to be partial to a wicked man, or to deprive a righteous man of justice. |
| 6 Wargi głupiego prowadzą do kłótni, jego usta wołają o razy. | 6 A fool's lips bring strife, and his mouth invites a flogging. |
| 7 Usta głupiego są jego zgubą, a wargi - pułapką na jego życie. | 7 A fool's mouth is his ruin, and his lips are a snare to himself. |
| 8 Słowa donosiciela są jak smaczne kąski: zapadają do głębi wnętrzności. | 8 The words of a whisperer are like delicious morsels; they go down into the inner parts of the body. |
| 9 Nawet ten, kto w pracy opieszały, jest bratem niszczyciela. | 9 He who is slack in his work is a brother to him who destroys. |
| 10 Potężną twierdzą jest imię Pana, tam prawy się schroni. | 10 The name of the LORD is a strong tower; the righteous man runs into it and is safe. |
| 11 Majętność bogacza jest mocną warownią, murem wysokim w jego mniemaniu. | 11 A rich man's wealth is his strong city, and like a high wall protecting him. |
| 12 Przed upadkiem serce ludzkie się wynosi, lecz pokora poprzedza sławę. | 12 Before destruction a man's heart is haughty, but humility goes before honor. |
| 13 Odpowiedzieć, nim się wysłucha, uchodzi za głupotę i hańbę. | 13 If one gives answer before he hears, it is his folly and shame. |
| 14 Duch ludzki zniesie chorobę, lecz złamanego ducha któż dźwignie? | 14 A man's spirit will endure sickness; but a broken spirit who can bear? |
| 15 Serce rozumne zdobywa wiedzę, a ucho mądrych dąży do wiedzy. | 15 An intelligent mind acquires knowledge, and the ear of the wise seeks knowledge. |
| 16 Dar człowieka toruje mu drogę i do możnych go prowadzi. | 16 A man's gift makes room for him and brings him before great men. |
| 17 Pierwszy ma rację w swej sprawie, lecz przyjdzie przeciwnik i poprawi go. | 17 He who states his case first seems right, until the other comes and examines him. |
| 18 Losem łagodzi się spory i rozstrzyga pomiędzy możnymi. | 18 The lot puts an end to disputes and decides between powerful contenders. |
| 19 Brat obrażony - trudniejszy do zdobycia niż miasto warowne, a kłótnie - jak zawory w twierdzy. | 19 A brother helped is like a strong city, but quarreling is like the bars of a castle. |
| 20 Owocem ust nasyci człowiek wnętrze, pożywi się plonami swych warg. | 20 From the fruit of his mouth a man is satisfied; he is satisfied by the yield of his lips. |
| 21 Życie i śmierć są w mocy języka, [jak] kto go lubi [używać], tak i spożyje zeń owoc. | 21 Death and life are in the power of the tongue, and those who love it will eat its fruits. |
| 22 Kto znalazł żonę - dobro znalazł i zyskał łaskę u Pana. | 22 He who finds a wife finds a good thing, and obtains favor from the LORD. |
| 23 Płaczliwie prosi ubogi, a bogacz twardo go zbywa. | 23 The poor use entreaties, but the rich answer roughly. |
| 24 Na bliźnich polegać - to siebie zgubić, czasem przyjaciel przylgnie nad brata. | 24 There are friends who pretend to be friends, but there is a friend who sticks closer than a brother. |
