| 1 Za żądzą idzie odludek i z każdą radą wojuje. | 1 Quien quiere desunir busca pretextos, | por todos los medios provoca peleas. |
| 2 Głupi nie lubi się zastanawiać, lecz tylko swe zdanie przedstawić. | 2 Al necio no le gusta la prudencia, | sino airear lo que lleva dentro. |
| 3 W ślad za występnym idzie pogarda, wraz z godnym pogardy - hańba. | 3 Cuando llega el impío, viene el desprecio, | y con la ignominia llega el oprobio. |
| 4 Słowa ust ludzkich są wodą głęboką, potokiem obfitym jest źródło mądrości. | 4 Las palabras del hombre son agua profunda, | torrente desbordado, fuente de sabiduría. |
| 5 Niedobrze winnego popierać, krzywdząc prawego w sądzie. | 5 No está bien favorecer al culpable | ni declarar culpable al inocente. |
| 6 Wargi głupiego prowadzą do kłótni, jego usta wołają o razy. | 6 Los labios del necio promueven peleas, | su boca llama a los golpes. |
| 7 Usta głupiego są jego zgubą, a wargi - pułapką na jego życie. | 7 La boca del necio es su ruina; | sus labios, trampa para su vida. |
| 8 Słowa donosiciela są jak smaczne kąski: zapadają do głębi wnętrzności. | 8 Las palabras del chismoso son dulces, | bajan hasta el fondo de las entrañas. |
| 9 Nawet ten, kto w pracy opieszały, jest bratem niszczyciela. | 9 El hombre negligente en su trabajo | es hermano del hombre destructor. |
| 10 Potężną twierdzą jest imię Pana, tam prawy się schroni. | 10 Torre firme es el nombre del Señor, | donde el justo se refugia seguro. |
| 11 Majętność bogacza jest mocną warownią, murem wysokim w jego mniemaniu. | 11 El rico se atrinchera en su fortuna, | la considera muralla imbatible. |
| 12 Przed upadkiem serce ludzkie się wynosi, lecz pokora poprzedza sławę. | 12 La soberbia lleva a la ruina, | la humildad conduce al triunfo. |
| 13 Odpowiedzieć, nim się wysłucha, uchodzi za głupotę i hańbę. | 13 Quien responde antes de escuchar | queda avergonzado como un necio. |
| 14 Duch ludzki zniesie chorobę, lecz złamanego ducha któż dźwignie? | 14 El animoso soporta los males; | si se deprime, ¿quién lo sostendrá? |
| 15 Serce rozumne zdobywa wiedzę, a ucho mądrych dąży do wiedzy. | 15 Mente perspicaz adquiere el saber, | el oído de los sabios busca conocer. |
| 16 Dar człowieka toruje mu drogę i do możnych go prowadzi. | 16 Un obsequio abre al hombre caminos, | le permite llegar hasta los grandes. |
| 17 Pierwszy ma rację w swej sprawie, lecz przyjdzie przeciwnik i poprawi go. | 17 El primero en declarar parece justo, | hasta que llega la otra parte y lo desmiente. |
| 18 Losem łagodzi się spory i rozstrzyga pomiędzy możnymi. | 18 Las suertes ponen fin a los litigios | y deciden entre gente poderosa. |
| 19 Brat obrażony - trudniejszy do zdobycia niż miasto warowne, a kłótnie - jak zawory w twierdzy. | 19 Un hermano ofendido es peor que plaza fuerte, | las querellas entre hermanos son cerrojos del castillo. |
| 20 Owocem ust nasyci człowiek wnętrze, pożywi się plonami swych warg. | 20 Del fruto de la boca se harta el vientre, | del producto de sus labios se saciará. |
| 21 Życie i śmierć są w mocy języka, [jak] kto go lubi [używać], tak i spożyje zeń owoc. | 21 Muerte y vida dependen de la lengua; | conforme se elija, eso se comerá. |
| 22 Kto znalazł żonę - dobro znalazł i zyskał łaskę u Pana. | 22 Quien encuentra mujer encuentra la dicha, | un favor que le hace el Señor. |
| 23 Płaczliwie prosi ubogi, a bogacz twardo go zbywa. | 23 El pobre habla suplicando, | el rico responde con dureza. |
| 24 Na bliźnich polegać - to siebie zgubić, czasem przyjaciel przylgnie nad brata. | 24 Hay compañeros que llevan a la ruina | y amigos más queridos que un hermano. |