Первая книга Маккавейская 9
Libro non riconosciuto. Prova con un'abbreviazione valida (es. Gen, Es, Gv, Sal).
Versetti esaminati
| Библия Синодальный перевод | Nova Vulgata |
|---|---|
| 1 Когда Димитрий услышал, что Никанор и воины его пали в сражении, послал Вакхида и Алкима во второй раз в землю Иудейскую и правое крыло с ними. | 1 Et audivit Demetrius quia ce cidit Nicanor et exercitus eius in proelioet apposuit Bacchidem et Alcimum rursum mittere in terram Iudaeae et dextrumcornu cum illis. |
| 2 И отправились они по дороге в Галгалы и расположились станом при Месалофе, что в Арвилах, и, овладев им, погубили множество людей. | 2 Et abierunt viam, quae ducit in Galgala, et castra posueruntin Masaloth, quae est in Arbelis, et occupaverunt eam et peremerunt animashominum multas. |
| 3 В первом месяце сто пятьдесят второго года расположились они станом у Иерусалима, | 3 Et mense primo anni centesimi et quinquagesimi secundiapplicuerunt ad Ierusalem; |
| 4 но снялись и пошли к Верее с двадцатью тысячами мужей и двумя тысячами конницы. | 4 et surrexerunt et abierunt in Bereth in vigintimilibus virorum et duobus milibus equitum. |
| 5 А Иуда расположился станом при Елеасе, и три тысячи избранных мужей с ним. | 5 Et Iudas posuerat castra in Elasa,et tria milia viri electi cum eo; |
| 6 Но, увидев множество войска, как оно многочисленно, они весьма устрашились, и многие из стана его разбежались, и осталось из них не более восьмисот мужей. | 6 et viderunt multitudinem exercitus quiamulti sunt et timuerunt valde; et multi subtraxerunt se de castris, et nonremanserunt ex eis nisi octingenti viri. |
| 7 Когда увидел Иуда, что разбежалось ополчение его, а война тревожила его, он смутился сердцем, потому что не имел времени собрать их. | 7 Et vidit Iudas quod defluxitexercitus suus, et bellum perurgebat eum; et confractus est corde, quia nonhabebat tempus congregandi eos, |
| 8 Он опечалился и сказал оставшимся: встанем и пойдем на противников наших; может быть, мы в силах будем сражаться с ними. | 8 et dissolutus est. Et dixit his, qui residuierant: “ Surgamus et ascendamus ad adversarios nostros, si poterimus pugnareadversus eos ”. |
| 9 Но они отклоняли его и говорили: мы не в силах, но будем теперь спасать жизнь нашу, и потом возвратимся с братьями нашими, и тогда будем сражаться против них, а теперь нас мало. | 9 Et avertebant eum dicentes: “ Non poterimus, sed liberemusanimas nostras modo et revertamur nos et fratres nostri et pugnabimus adversuseos; nos autem pauci sumus ”. |
| 10 Но Иуда сказал: нет, да не будет этого со мною, чтобы бежать от них; а если пришел час наш, то умрем мужественно за братьев наших и не оставим нарекания на славу нашу. | 10 Et ait Iudas: “ Absit istam rem facere, utfugiamus ab eis; et si appropiavit tempus nostrum, et moriamur in virtutepropter fratres nostros et non inferamus crimen gloriae nostrae ”. |
| 11 И двинулось войско из стана и стало против них; и разделилась конница на две части, а впереди войска шли пращники и стрельцы и все сильные передовые воины. | 11 Et movitexercitus de castris, et steterunt illis obviam; et divisi sunt equites in duaspartes, et fundibularii et sagittarii praeibant exercitum, et primi certaminisomnes potentes. |
| 12 Вакхид же находился на правом крыле, и приближались отряды с обеих сторон и трубили трубами. | 12 Bacchides autem erat in dextro cornu; et proximavit legio exduabus partibus, et clamabant tubis; et clamaverunt hi, qui erant ex parteIudae, etiam ipsi in tubis; |
| 13 Затрубили трубами и бывшие с Иудою, и поколебалась земля от шума войск, и было упорное сражение от утра до вечера. | 13 et commota est terra a voce exercituum; etcommissum est proelium a mane usque ad vesperam. |
| 14 Когда увидел Иуда, что Вакхид и крепчайшая часть его войска находится на правой стороне, то собрались к нему все храбрые сердцем - | 14 Et vidit Iudas quod Bacchides et firmior pars exercitus erat in dextris, etconvenerunt cum ipso omnes constantes corde; |
| 15 и разбито ими правое крыло, и они преследовали их до горы Азота. | 15 et contrita est dextera pars abeis, et persecutus est eos usque ad montem Azoti. |
| 16 Когда находившиеся на левом крыле увидели, что правое крыло разбито, то обратились вслед за Иудою и бывшими с ним, с тыла. | 16 Et, qui in sinistro cornuerant, viderunt quod contritum est dextrum cornu, et secuti sunt post Iudam eteos, qui cum ipso erant, a tergo. |
| 17 И сражение было жестокое, и много пало пораженных с той и другой стороны, | 17 Et ingravatum est proelium, et cecideruntvulnerati multi ex his et ex illis; |
| 18 пал и Иуда, а прочие обратились в бегство. | 18 et Iudas cecidit, et ceteri fugerunt. |
| 19 И взяли Ионафан и Симон Иуду, брата своего, и похоронили его во гробе отцов его в Модине. | 19 Et Ionathas et Simon tulerunt Iudam fratrem suum et sepelierunt eum in sepulcropatrum suorum in Modin. |
| 20 И оплакивали его и рыдали о нем сильно все Израильтяне, и печалились много дней и говорили: | 20 Et fleverunt eum et planxerunt omnis populus Israelplanctu magno et lugebant dies multos |
| 21 как пал сильный, спасавший Израиля? | 21 et dixerunt: “ Quomodo ceciditpotens, qui salvum faciebat populum Israel! ”. |
| 22 Прочие же дела Иуды, и сражения, и мужественные подвиги, которые совершил он, и величие его не описаны, ибо их было весьма много. | 22 Et cetera verborum Iudae et bellorum et virtutum, quas fecit, et magnitudiniseius non sunt descripta; multa enim erant valde. |
| 23 По смерти же Иуды во всех пределах Израильских явились люди беззаконные, и поднялись все делатели неправды. | 23 Et factum est, post obitum Iudae emerserunt iniqui in omnibus finibus Israel,et exorti sunt omnes, qui operabantur iniquitatem. |
| 24 В те самые дни был очень сильный голод, и страна пристала к ним. | 24 In diebus illis facta estfames magna valde, et tradidit se regio cum ipsis. |
| 25 И выбрал Вакхид нечестивых мужей и поставил их начальниками страны. | 25 Et elegit Bacchides virosimpios et constituit eos dominos regionis; |
| 26 Они разведывали и разыскивали друзей Иуды и приводили их к Вакхиду, а он мстил им и издевался над ними. | 26 et exquirebant et perscrutabanturamicos Iudae et adducebant eos ad Bacchidem, et vindicabat in illos etilludebat. |
| 27 И была великая скорбь в Израиле, какой не бывало с того дня, как не видно стало у них пророка. | 27 Et facta est tribulatio magna in Israel, qualis non fuit ex die,qua non est visus propheta illis. |
| 28 Тогда собрались все друзья Иуды и сказали Ионафану: | 28 Et congregati sunt omnes amici Iudae et dixerunt Ionathae: |
| 29 с того времени, как скончался брат твой Иуда, нет подобного ему мужа, чтобы выйти против врагов и Вакхида и против ненавистников нашего народа. | 29 “ Ex quofrater tuus Iudas defunctus est, et vir similis ei non est, qui exeat contrainimicos et Bacchidem et eos, qui inimici sunt gentis nostrae; |
| 30 Итак, теперь мы тебя избрали - быть нам вместо него начальником и вождем, чтобы вести войну нашу. | 30 nunc itaque tehodie elegimus esse pro eo nobis in principem et ducem ad bellandum bellumnostrum ”. |
| 31 И принял Ионафан в то время предводительство и стал на место Иуды, брата своего. | 31 Et suscepit Ionathas tempore illo principatum et surrexit locoIudae fratris sui. |
| 32 И узнал о том Вакхид и искал убить его. | 32 Et cognovit Bacchides et quaerebat eum occidere; |
| 33 Об этом узнали Ионафан и Симон, брат его, и все бывшие с ним и убежали в пустыню Фекое и расположились станом при водах озера Асфар. | 33 et cognovit Ionathas etSimon frater eius et omnes, qui cum eo erant, et fugerunt in desertum Thecue etconsederunt ad aquam lacus Asphar. |
| 34 Вакхид, узнав о том в день субботний, переправился сам и все войско его за Иордан. | 34 Et cognovit Bacchides die sabbatorum etvenit ipse et omnis exercitus eius trans Iordanem. |
| 35 А Ионафан отправил брата своего - предводителя народа - и просил друзей своих, Наватеев, чтобы сложить у них большой запас свой. | 35 Et Ionathas misit fratremsuum ducem populi et rogavit Nabathaeos amicos suos, ut commodarent illisapparatum suum, qui erat copiosus. |
| 36 Но вышли из Мидавы сыны Иамври и схватили Иоанна и все, что он имел, и ушли. | 36 Et exierunt filii Iambri ex Medaba etcomprehenderunt Ioannem et omnia, quae habebat, et abierunt habentes ea. |
| 37 После сих происшествий сказали Ионафану и Симону, брату его, что сыны Иамври торжественно совершают знатный брак и провожают из Надавафа с великою пышностью невесту, дочь одного из знатных вельмож Хананейских. | 37 Posthaec verba renuntiatum est Ionathae et Simoni fratri eius quia filii Iambrifaciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex Nadabath filiam unius de magnisprincipibus Chanaan cum ambitione magna. |
| 38 Тогда вспомнили они об Иоанне, брате своем, и вышли, и скрылись под кровом горы. | 38 Et recordati sunt sanguinis Ioannisfratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis; |
| 39 Подняв глаза свои, они увидели: вот восклицания и большое приданое; навстречу вышел жених и друзья его и братья его с тимпанами и музыкою и со многими оружиями. | 39 etelevaverunt oculos suos et viderunt: et ecce tumultus et apparatus multus, etsponsus processit et amici eius et fratres eius obviam illis cum tympanis etmusicis et armis multis. |
| 40 Тогда бывшие с Ионафаном поднялись на них из засады и побили их, и много пало пораженных, а остальные убежали на гору; и взяли они всю добычу их. | 40 Et surrexerunt ad eos ex insidiis et occiderunt eos,et ceciderunt vulnerati multi; et residui fugerunt in montes, et acceperuntomnia spolia eorum. |
| 41 И обратилось брачное торжество в печаль, и звук музыки их - в плач. | 41 Et conversae sunt nuptiae in luctum, et vox musicorumipsorum in lamentum. |
| 42 Так отмстили они за кровь брата своего и возвратились к болотистому месту у Иордана. | 42 Et vindicaverunt vindictam sanguinis fratris sui etreversi sunt ad ripam Iordanis. |
| 43 И услышал об этом Вакхид - и в день субботний пришел к берегам Иордана с большим войском. | 43 Et audivit Bacchides et venit die sabbatorum usque ad oram Iordanis invirtute magna. |
| 44 Тогда сказал Ионафан бывшим с ним: встанем теперь и сразимся за жизнь нашу, ибо ныне - не то, что вчера и третьего дня. | 44 Et dixit ad suos Ionathas: “ Surgamus et pugnemus proanimabus nostris; non est enim hodie sicut heri et nudiustertius: |
| 45 Вот, неприятель и спереди нас и сзади нас, вода Иордана с той и с другой стороны, и болото и лес, и нет места, куда уклониться. | 45 ecce enimbellum ex adverso nostrum, aqua vero Iordanis hinc et inde, et paludes etsaltus, et non est locus divertendi. |
| 46 Итак, теперь воззовите на небо, чтобы избавиться вам от руки врагов ваших. | 46 Nunc ergo clamate in caelum, utliberemini de manu inimicorum vestrorum ”. Et commissum est bellum. |
| 47 И началось сражение. И простер Ионафан руку свою, чтобы поразить Вакхида, но тот уклонился от него назад. | 47 Etextendit Ionathas manum suam percutere Bacchidem, et divertit ab eo retro. |
| 48 И бросился Ионафан и бывшие с ним в Иордан и переплыли на другой берег, а те не перешли за ними Иордана. | 48 Etdissiliit Ionathas et, qui cum eo erant, in Iordanem et transnataverunt inulteriora; et non transierunt ad eos Iordanem. |
| 49 И пало у Вакхида в тот день до тысячи мужей. | 49 Et ceciderunt de parteBacchidis die illa mille viri. Et reversi sunt in Ierusalem. |
| 50 И возвратился он в Иерусалим и построил в Иудее крепкие города: крепость в Иерихоне, и Еммаум и Вефорон, и Вефиль и Фамнафу в Фарафоне, и Тефон с высокими стенами, воротами и запорами, | 50 Etaedificaverunt civitates munitas in Iudaea: munitionem, quae erat in Iericho, etEmmaus et Bethoron et Bethel et Thamnata et Pharathon et Tephon muris excelsiset portis et seris; |
| 51 и поставил в них стражу, чтобы враждебно действовать против Израиля. | 51 et posuit custodiam in eis, ut inimicitias exercerent inIsrael. |
| 52 Укрепил также город в Вефсуре и Газару и крепость и оставил в них войско со съестными запасами, | 52 Et munivit civitatem Bethsuram et Gazaram et arcem et posuit in eisauxilia et apparatum escarum. |
| 53 и взял в заложники сыновей вождей страны и поместил их в Иерусалимской крепости под стражею. | 53 Et accepit filios principum regionis obsides etposuit eos in arce in Ierusalem in custodia. |
| 54 В сто пятьдесят третьем году, во втором месяце, Алким велел разорить стену внутреннего двора храма и разрушить дело пророков, и уже начал разрушение. | 54 Et anno centesimo quinquagesimo tertio, mense secundo, praecepit Alcimusdestrui murum atrii sanctorum interioris et destruxit opera prophetarum. Etcoepit destruere. |
| 55 Но в то самое время Алким поражен был ударом, и остановились предприятия его; уста его сомкнулись, он онемел и не мог более вымолвить ни одного слова и завещать о доме своем. | 55 In tempore illo percussus est Alcimus, et impedita suntopera illius; et occlusum est os eius, et dissolutus est nec ultra poterat loquiverbum et mandare de domo sua; |
| 56 И умер Алким в то же время в тяжких мучениях. | 56 et mortuus est Alcimus in tempore illo cumtormento magno. |
| 57 Когда Вакхид узнал, что Алким умер, возвратился к царю; и земля Иудейская два года оставалась в покое. | 57 Et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alcimus et reversusest ad regem; et siluit terra Iudae annis duobus. |
| 58 Тогда все беззаконники совещались и говорили: вот, Ионафан и находящиеся с ним живут безопасно в покое; приведем теперь Вакхида, и он схватит всех их в одну ночь. | 58 Et cogitaverunt omnes iniqui dicentes: “ Ecce Ionathas et, qui cum eo sunt,in silentio habitant confidentes; nunc ergo adducamus Bacchidem, et comprehendeteos omnes una nocte ”. |
| 59 Пошли и предложили ему такой совет. | 59 Et abierunt et consilium ei dederunt. |
| 60 Он решился идти с большим войском и послал тайно письма всем союзникам своим, которые находились в Иудее, чтобы они схватили Ионафана и находящихся с ним, но они не могли, потому что замысел их сделался известен им. | 60 Etsurrexit, ut veniret cum exercitu multo, et misit occulte epistulas sociis suis,qui erant in Iudaea, ut comprehenderent Ionathan et eos, qui cum eo erant; etnon potuerunt, quia innotuit eis consilium eorum. |
| 61 И поймали они из мужей страны виновников этого злодейства до пятидесяти человек и убили их. | 61 Et apprehenderunt de virisregionis, qui principes erant malitiae, quinquaginta viros et occiderunt eos. |
| 62 После сего удалились Ионафан и Симон и бывшие с ними в Вефваси, что в пустыне, и возобновили разрушенное там и укрепили город. | 62 Et secessit Ionathas et Simon et, qui cum eo erant, in Bethbasi, quae est indeserto; et exstruxit diruta eius, et firmaverunt eam. |
| 63 Узнав об этом, Вакхид собрал все войско свое, известив и тех, которые находились в Иудее, | 63 Et cognovit Bacchideset congregavit universam multitudinem suam et his, qui de Iudaea erant,denuntiavit; |
| 64 пришел и осадил Вефваси, и сражался против него много дней и устроил машины. | 64 et venit et castra posuit ad Bethbasi et oppugnavit eam diesmultos et fecit machinas. |
| 65 Ионафан же оставил в городе Симона, брата своего, а сам вышел в страну, и вышел с небольшим числом, | 65 Et reliquit Ionathas Simonem fratrem suum incivitate et exiit in regionem et venit cum numero; |
| 66 и поразил Одоааррина и братьев его и сыновей Фасирона в шатрах их и начал поражать и наступать с силою. | 66 et percussit Odomera etfratres eius et filios Phasiron in tabernaculo ipsorum et coepit caedere etcrescere in virtutibus. |
| 67 Тогда и Симон и бывшие с ним выступили из города и сожгли машины, | 67 Simon vero et, qui cum ipso erant, exierunt decivitate et succenderunt machinas |
| 68 и сражались против Вакхида, и он был разбит ими; этим они сильно опечалили его, потому что замысел его и поход остался тщетным. | 68 et pugnaverunt contra Bacchidem, etcontritus est ab eis, et afflixerunt eum valde, quoniam consilium eius etadventus eius erat inanis. |
| 69 Сильно разгневался он на мужей беззаконных, которые присоветовали ему идти в эту страну, и многих из них умертвил, и решился возвратиться в землю свою. | 69 Et iratus est animo contra viros iniquos, qui eiconsilium dederant, ut veniret in regionem, et multos ex eis occiderunt; etcogitaverunt abire in regionem eius. |
| 70 Узнав об этом, Ионафан послал к нему старейшин, чтобы заключить с ним мир и чтобы он отдал пленных. | 70 Et cognovit Ionathas et misit ad eumlegatos componere pacem cum ipso et reddere ei captivitatem. |
| 71 Он принял это и сделал по словам его, и поклялся не причинять ему никакого зла во все дни жизни своей, | 71 Et accepit etfecit secundum verba eius et iuravit se nihil facturum ei mali omnibus diebusvitae eius; |
| 72 и отдал ему пленных, которых прежде взял в плен в земле Иудейской, и возвратился в землю свою и не приходил более в пределы их. | 72 et reddidit ei captivitatem, quam prius erat praedatus de terraIudae, et conversus abiit in terram suam et non apposuit amplius venire in fineseius. |
| 73 И унялся меч в Израиле, и поселился Ионафан в Махмасе; и начал Ионафан судить народ и истребил нечестивых из среды Израиля. | 73 Et cessavit gladius ex Israel, et habitavit Ionathas in Machmas; etcoepit Ionathas ibi iudicare populum et exterminabat impios ex Israel. |