| 1 W pewien szabat przechodził wśród zbóż, a uczniowie zrywali kłosy i, wykruszając je rękami, jedli. | 1 Or, un jour de sabbat appelé second-premier, il arriva que, comme Il passait le long des blés, Ses disciples arrachaient des épis, et les mangeaient, après les avoir froissés dans leurs mains. |
| 2 Na to niektórzy z faryzeuszów mówili: Czemu czynicie to, czego nie wolno czynić w szabat? | 2 Et quelques-uns des pharisiens leur disaient: Pourquoi faites-vous ce qui n'est pas permis aux jours de sabbat? |
| 3 Wtedy Jezus rzekł im w odpowiedzi: Nawet tegoście nie czytali, co uczynił Dawid, gdy był głodny on i jego ludzie? | 3 Et Jésus leur répondit: N'avez-vous pas lu ce que fit David, lorsqu'il eut faim lui et ceux qui l'accompagnaient; |
| 4 Jak wszedł do domu Bożego i wziąwszy chleby pokładne, sam jadł i dał swoim ludziom? Chociaż samym tylko kapłanom wolno je spożywać. | 4 comment il entra dans la maison de Dieu, et prit les pains de proposition, en mangea, et en donna à ceux qui étaient avec lui, quoiqu'il ne soit permis qu'aux seuls prêtres d'en manger? |
| 5 I dodał: Syn Człowieczy jest panem szabatu. | 5 Et Il leur disait: Le Fils de l'homme est Maître même du sabbat. |
| 6 W inny szabat wszedł do synagogi i nauczał. A był tam człowiek, który miał uschłą prawą rękę. | 6 Il arriva, un autre jour de sabbat, qu'Il entra dans la synagogue et qu'Il enseignait; et il y avait là un homme dont la main droite était desséchée. |
| 7 Uczeni zaś w Piśmie i faryzeusze śledzili Go, czy w szabat uzdrawia, żeby znaleźć powód do oskarżenia Go. | 7 Or les scribes et les pharisiens L'observaient, pour voir s'Il ferait une guérison le jour du sabbat, afin de trouver de quoi L'accuser. |
| 8 On wszakże znał ich myśli i rzekł do człowieka, który miał uschłą rękę: Podnieś się i stań na środku! Podniósł się i stanął. | 8 Mais Lui, Il connaissait leurs pensées, et Il dit à l'homme qui avait la main desséchée: Lève-toi, et tiens-toi là au milieu. Et se levant, il se tint debout. |
| 9 Wtedy Jezus rzekł do nich: Pytam was: Czy wolno w szabat dobrze czynić, czy źle, życie ocalić czy zniszczyć? | 9 Alors Jésus leur dit: Je vous demande s'il est permis, les jours de sabbat, de faire du bien ou de faire du mal, de sauver la vie ou de l'ôter? |
| 10 I spojrzawszy wkoło po wszystkich, rzekł do człowieka: Wyciągnij rękę! Uczynił to i jego ręka stała się znów zdrowa. | 10 Et ayant promené Ses regards sur eux tous, Il dit à l'homme: Etends ta main. Il l'étendit, et sa main fut guérie. |
| 11 Oni zaś wpadli w szał i naradzali się między sobą, co by uczynić Jezusowi. | 11 Mais eux, remplis de démence, s'entretenaient ensemble de ce qu'ils feraient à Jésus. |
| 12 W tym czasie Jezus wyszedł na górę, aby się modlić, i całą noc spędził na modlitwie do Boga. | 12 Or il arriva qu'en ces jours-là Il S'en alla sur une montagne pour prier, et Il passa toute la nuit à prier Dieu. |
| 13 Z nastaniem dnia przywołał swoich uczniów i wybrał spośród nich dwunastu, których też nazwał apostołami: | 13 Et quand le jour fut venu, Il appela Ses disciples; et Il en choisit douze d'entre eux, qu'Il nomma apôtres: |
| 14 Szymona, którego nazwał Piotrem; i brata jego, Andrzeja; Jakuba i Jana; Filipa i Bartłomieja; | 14 Simon auquel Il donna le surnom de Pierre, et André son frère, Jacques et Jean, Philippe et Barthélemy, |
| 15 Mateusza i Tomasza; Jakuba, syna Alfeusza, i Szymona z przydomkiem Gorliwy; | 15 Matthieu et Thomas, Jacques fils d'Alphée, et Simon appelé le Zélote, |
| 16 Judę, syna Jakuba, i Judasza Iskariotę, który stał się zdrajcą. | 16 Jude frère de Jacques, et Judas Iscariote, qui fut le traître. |
| 17 Zeszedł z nimi na dół i zatrzymał się na równinie. Był tam duży poczet Jego uczniów i wielkie mnóstwo ludu z całej Judei i Jerozolimy oraz z wybrzeża Tyru i Sydonu; | 17 Et descendant avec eux, Il S'arrêta dans une plaine, avec la troupe de Ses disciples et une grande multitude de peuple de toute la Judée, et de Jérusalem, et de la contrée maritime, et de Tyr, et de Sidon; |
| 18 przyszli oni, aby Go słuchać i znaleźć uzdrowienie ze swych chorób. Także i ci, których dręczyły duchy nieczyste, doznawali uzdrowienia. | 18 ils étaient venus pour L'entendre et pour être guéris de leurs maladies. Et ceux qui étaient tourmentés par des esprits impurs étaient guéris. |
| 19 A cały tłum starał się Go dotknąć, ponieważ moc wychodziła od Niego i uzdrawiała wszystkich. | 19 Et toute la foule cherchait à Le toucher, parce qu'une vertu sortait de Lui et les guérissait tous. |
| 20 A On podniósł oczy na swoich uczniów i mówił: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy, albowiem do was należy królestwo Boże. | 20 Et Lui, levant les yeux sur Ses disciples, disait: Bienheureux, vous qui êtes pauvres, parce que le royaume de Dieu est à vous. |
| 21 Błogosławieni wy, którzy teraz głodujecie, albowiem będziecie nasyceni. Błogosławieni wy, którzy teraz płaczecie, albowiem śmiać się będziecie. | 21 Bienheureux, vous qui avez faim maintenant, parce que vous serez rassasiés. Bienheureux, vous qui pleurez maintenant, parce que vous rirez. |
| 22 Błogosławieni będziecie, gdy ludzie was znienawidzą, i gdy was wyłączą spośród siebie, gdy zelżą was i z powodu Syna Człowieczego podadzą w pogardę wasze imię jako niecne: | 22 Bienheurex serez-vous lorsque les hommes vous haïront, et vous repousseront, et vous outrageront, et lorsqu'ils rejetteront votre nom comme infâme, à cause du Fils de l'homme. |
| 23 cieszcie się i radujcie w owym dniu, bo wielka jest wasza nagroda w niebie. Tak samo bowiem przodkowie ich czynili prorokom. | 23 Réjouissez-vous en ce jour-là et soyez dans l'allégresse, parce que votre récompense est grande dans le Ciel; car c'est ainsi que leurs pères traitaient les prophètes. |
| 24 Natomiast biada wam, bogaczom, bo odebraliście już pociechę waszą. | 24 Mais malheur à vous, riches, parce que vous avez votre consolation. |
| 25 Biada wam, którzy teraz jesteście syci, albowiem głód cierpieć będziecie. Biada wam, którzy się teraz śmiejecie, albowiem smucić się i płakać będziecie. | 25 Malheur à vous qui êtes rassasiés, parce que vous aurez faim. Malheur à vous qui riez maintenant, parce que vous serez dans le deuil et dans les larmes. |
| 26 Biada wam, gdy wszyscy ludzie chwalić was będą. Tak samo bowiem przodkowie ich czynili fałszywym prorokom. | 26 Malheur à vous lorsque les hommes diront du bien de vous, car c'est ainsi que leurs pères traitaient les faux prophètes. |
| 27 Lecz powiadam wam, którzy słuchacie: Miłujcie waszych nieprzyjaciół; dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą; | 27 Mais à vous qui M'écoutez, Je dis: Aimez vos ennemis, faites du bien à ceux qui vous haïssent. |
| 28 błogosławcie tym, którzy was przeklinają, i módlcie się za tych, którzy was oczerniają. | 28 Bénissez ceux qui vous maudissent, et priez pour ceux qui vous calomnient. |
| 29 Jeśli cię kto uderzy w [jeden] policzek, nadstaw mu i drugi. Jeśli bierze ci płaszcz, nie broń mu i szaty. | 29 Et à celui qui te frappe sur une joue, présente encore l'autre; et celui qui te prend ton manteau, ne l'empêche pas de prendre aussi ta tunique. |
| 30 Daj każdemu, kto cię prosi, a nie dopominaj się zwrotu od tego, który bierze twoje. | 30 Donne à quiconque te demande, et ne redemande pas ton bien à celui qui s'en empare. |
| 31 Jak chcecie, żeby ludzie wam czynili, podobnie wy im czyńcie! | 31 Et ce que vous voulez que les hommes vous fassent, faites-le-leur vous aussi, pareillement. |
| 32 Jeśli bowiem miłujecie tych tylko, którzy was miłują, jakaż za to dla was wdzięczność? Przecież i grzesznicy miłość okazują tym, którzy ich miłują. | 32 Si vous aimez ceux qui vous aiment, quel gré vous en saura-t-on? car les pécheurs aussi aiment ceux qui les aiment. |
| 33 I jeśli dobrze czynicie tym tylko, którzy wam dobrze czynią, jaka za to dla was wdzięczność? I grzesznicy to samo czynią. | 33 Et si vous faites du bien à ceux qui vous en font, quel gré vous en saura-t-on? car les pécheurs aussi font cela. |
| 34 Jeśli pożyczek udzielacie tym, od których spodziewacie się zwrotu, jakaż za to dla was wdzięczność? I grzesznicy grzesznikom pożyczają, żeby tyleż samo otrzymać. | 34 Et si vous prêtez à ceux de qui vous espérez recevoir, quel gré vous en saura-t-on? car les pécheurs aussi prêtent aux pécheurs, afin de recevoir la pareille. |
| 35 Wy natomiast miłujcie waszych nieprzyjaciół, czyńcie dobrze i pożyczajcie, niczego się za to nie spodziewając. A wasza nagroda będzie wielka, i będziecie synami Najwyższego; ponieważ On jest dobry dla niewdzięcznych i złych. | 35 Mais vous, aimez vos ennemis, faites du bien, et donnez beaucoup sans en rien esperer, et votre récompense sera grande, et vous serez les fils du Très-Haut, car Il est bon pour les ingrats et les méchants. |
| 36 Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny. | 36 Soyez donc miséricordieux, comme votre Père est miséricordieux. |
| 37 Nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni; nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni; odpuszczajcie, a będzie wam odpuszczone. | 37 Ne jugez point, et vous ne serez pas jugés; ne condamnez point, et vous ne serez pas condamnés; pardonnez, et on vous pardonnera. |
| 38 Dawajcie, a będzie wam dane; miarę dobrą, natłoczoną, utrzęsioną i opływającą wsypią w zanadrza wasze. Odmierzą wam bowiem taką miarą, jaką wy mierzycie. | 38 Donnez, et on vous donnera: on versera dans votre sein une bonne mesure, pressée, et secouée, et qui débordera. Car la même mesure avec laquelle vous aurez mesuré servira de mesure pour vous. |
| 39 Opowiedział im też przypowieść: Czy może niewidomy prowadzić niewidomego? Czy nie wpadną w dół obydwaj? | 39 Il leur proposait aussi cette comparaison: Est-ce qu'un aveugle peut conduire un aveugle? Ne tomberont-ils pas tous deux dans la fosse? |
| 40 Uczeń nie przewyższa nauczyciela. Lecz każdy, dopiero w pełni wykształcony, będzie jak jego nauczyciel. | 40 Le disciple n'est pas au-dessus du maître; mais tout disciple sera parfait, s'il est comme son maître. |
| 41 Czemu to widzisz drzazgę w oku swego brata, a belki we własnym oku nie dostrzegasz? | 41 Pourquoi vois-tu le fétu dans l'oeil de ton frère, sans apercevoir la poutre qui est dans ton oeil? |
| 42 Jak możesz mówić swemu bratu: Bracie, pozwól, że usunę drzazgę, która jest w twoim oku, gdy sam belki w swoim oku nie widzisz? Obłudniku, wyrzuć najpierw belkę ze swego oka, a wtedy przejrzysz, ażeby usunąć drzazgę z oka swego brata. | 42 Ou comment peux-tu dire à ton frère: Frère, laisse-moi ôter le fétu qui est dans ton oeil, toi qui ne vois pas la poutre qui est dans le tien? Hypocrite, ôte d'abord la poutre qui est dans ton oeil, et ensuite tu verras comment tu pourras ôter le fétu de l'oeil de ton frère. |
| 43 Nie jest dobrym drzewem to, które wydaje zły owoc, ani złym drzewem to, które wydaje dobry owoc. | 43 Car un arbre n'est pas bon, s'il produit de mauvais fruits, et un arbre n'est pas mauvais, s'il produit de bons fruits. |
| 44 Po owocu bowiem poznaje się każde drzewo; nie zrywa się fig z ciernia ani z krzaka jeżyny nie zbiera się winogron. | 44 Car chaque arbre se connaît à son fruit. On ne cueille point de figues sur les épines, et on ne vendange pas le raisin sur des ronces. |
| 45 Dobry człowiek z dobrego skarbca swego serca wydobywa dobro, a zły człowiek ze złego skarbca wydobywa zło. Bo z obfitości serca mówią jego usta. | 45 L'homme bon tire de bonnes choses du bon trésor de son coeur, et l'homme mauvais tire de mauvaises choses de son mauvais trésor; car la bouche parle de l'abondance du coeur. |
| 46 Czemu to wzywacie Mnie: Panie, Panie, a nie czynicie tego, co mówię? | 46 Pourquoi M'appelez-vous Seigneur! Seigneur! et ne faites-vous pas ce que Je vous dis? |
| 47 Pokażę wam, do kogo podobny jest każdy, kto przychodzi do Mnie, słucha słów moich i wypełnia je. | 47 Quiconque vient à Moi, et écoute Mes paroles, et les met en pratique, Je vous montrerai à qui il ressemble. |
| 48 Podobny jest do człowieka, który buduje dom: wkopał się głęboko i fundament założył na skale. Gdy przyszła powódź, potok wezbrany uderzył w ten dom, ale nie zdołał go naruszyć, ponieważ był dobrze zbudowany. | 48 Il ressemble à un homme qui, bâtissant une maison, a creusé bien avant, et a posé le fondement sur la pierre; l'inondation étant survenue, le torrent s'est précipité sur cette maison et n'a pu l'ébranler, parce qu'elle était fondée sur la pierre. |
| 49 Lecz ten, kto słucha, a nie wypełnia, podobny jest do człowieka, który zbudował dom na ziemi bez fundamentu. [Gdy] potok uderzył w niego, od razu runął, a upadek jego był wielki. | 49 Mais celui qui écoute et ne met pas en pratique, ressemble à un homme qui a bâti sa maison sur la terre, sans fondement; le torrent s'est précipité sur elle, et aussitôt elle est tombée, et la ruine de cette maison a été grande. |
