Genesis 29

Revised Standard Version Catholic Edition	Biblia Tysiąclecia
1 Then Jacob went on his journey, and came to the land of the people of the east.	1 Jakub, wyruszywszy w dalszą drogę, powędrował do ziemi synów Wschodu.
2 As he looked, he saw a well in the field, and lo, three flocks of sheep lying beside it; for out of that well the flocks were watered. The stone on the well's mouth was large,	2 Tam ujrzał studnię w polu i trzy stada owiec wylegujących się wokół niej; z tej bowiem studni pojono stada. Wielki zaś kamień przykrywał jej otwór.
3 and when all the flocks were gathered there, the shepherds would roll the stone from the mouth of the well, and water the sheep, and put the stone back in its place upon the mouth of the well.	3 Toteż gromadzono tu wszystkie stada i wtedy dopiero odsuwano kamień znad otworu studni, a po napojeniu owiec przesuwano go znów na dawne miejsce nad otwór studni.
4 Jacob said to them, "My brothers, where do you come from?" They said, "We are from Haran."	4 Jakub rzekł do czekających tam pasterzy: Bracia moi, skąd jesteście? Odpowiedzieli mu: Jesteśmy z Charanu.
5 He said to them, "Do you know Laban the son of Nahor?" They said, "We know him."	5 On zaś pytał ich: Czy znacie Labana, syna Nachora? Oni na to: Znamy.
6 He said to them, "Is it well with him?" They said, "It is well; and see, Rachel his daughter is coming with the sheep!"	6 I jeszcze zapytał ich: Czy dobrze się miewa? Odpowiedzieli: Dobrze. Ale oto jego córka, Rachela, nadchodzi z trzodą.
7 He said, "Behold, it is still high day, it is not time for the animals to be gathered together; water the sheep, and go, pasture them."	7 Wtedy [Jakub] rzekł: Ponieważ jeszcze jest jasny dzień i nie czas zapędzać trzody, napójcie trzodę i idźcie ją paść.
8 But they said, "We cannot until all the flocks are gathered together, and the stone is rolled from the mouth of the well; then we water the sheep."	8 Oni zaś powiedzieli: Nie możemy poić, dopóki nie spędzą wszystkich stad i nie odsuną kamienia znad otworu studni, wtedy będziemy poić owce.
9 While he was still speaking with them, Rachel came with her father's sheep; for she kept them.	9 Gdy Jakub tak z nimi rozmawiał, Rachela, która była pasterką, nadeszła ze stadem owiec swego ojca.
10 Now when Jacob saw Rachel the daughter of Laban his mother's brother, and the sheep of Laban his mother's brother, Jacob went up and rolled the stone from the well's mouth, and watered the flock of Laban his mother's brother.	10 A gdy Jakub ujrzał Rachelę, córkę Labana, brata swej matki, i trzodę tegoż Labana, zbliżył się, odsunął kamień znad otworu studni i napoił trzodę Labana.
11 Then Jacob kissed Rachel, and wept aloud.	11 A potem ucałował Rachelę i rozpłakał się w głos.
12 And Jacob told Rachel that he was her father's kinsman, and that he was Rebekah's son; and she ran and told her father.	12 Kiedy zaś powiedział Racheli, że jest siostrzeńcem jej ojca, synem Rebeki, pobiegła i opowiedziała o tym swemu ojcu.
13 When Laban heard the tidings of Jacob his sister's son, he ran to meet him, and embraced him and kissed him, and brought him to his house. Jacob told Laban all these things,	13 Gdy Laban usłyszał nowinę, że to jest Jakub, jego siostrzeniec, wybiegł mu na spotkanie, uściskał go i ucałował, i wprowadził go do swego domu. Wtedy to Jakub opowiedział Labanowi o wszystkim.
14 and Laban said to him, "Surely you are my bone and my flesh!" And he stayed with him a month.	14 Laban rzekł do Jakuba: Przecież jesteś moją kością i ciałem. A gdy Jakub przebywał u Labana miesiąc,
15 Then Laban said to Jacob, "Because you are my kinsman, should you therefore serve me for nothing? Tell me, what shall your wages be?"	15 rzekł do niego Laban: Czyż dlatego, że jesteś moim krewnym, masz mi służyć za darmo? Powiedz mi więc, jaką mam ci dać zapłatę?
16 Now Laban had two daughters; the name of the older was Leah, and the name of the younger was Rachel.	16 Miał zaś Laban dwie córki; starsza nazywała się Lea, a młodsza Rachela.
17 Leah's eyes were weak, but Rachel was beautiful and lovely.	17 Oczy Lei były jakby zgaszone, Rachela zaś miała piękną postać i miłą powierzchowność. -
18 Jacob loved Rachel; and he said, "I will serve you seven years for your younger daughter Rachel."	18 Ponieważ Jakub pokochał Rachelę, rzekł do Labana: Będę ci służył przez siedem lat za twą młodszą córkę, Rachelę.
19 Laban said, "It is better that I give her to you than that I should give her to any other man; stay with me."	19 Laban powiedział: Wolę dać ją tobie niż komu innemu. Pozostań więc u mnie.
20 So Jacob served seven years for Rachel, and they seemed to him but a few days because of the love he had for her.	20 I tak służył Jakub za Rachelę przez siedem lat, a wydały mu się one jak dni kilka, bo bardzo miłował Rachelę.
21 Then Jacob said to Laban, "Give me my wife that I may go in to her, for my time is completed."	21 Wreszcie rzekł Jakub do Labana: Ponieważ czas już upłynął, daj mi córkę twą za żonę, abym się z nią połączył.
22 So Laban gathered together all the men of the place, and made a feast.	22 Wtedy Laban, zaprosiwszy wszystkich mieszkańców tej miejscowości, wyprawił ucztę.
23 But in the evening he took his daughter Leah and brought her to Jacob; and he went in to her.	23 A gdy był wieczór, Laban wziął córkę swą Leę i wprowadził ją do Jakuba, i ten zbliżył się do niej.
24 (Laban gave his maid Zilpah to his daughter Leah to be her maid.)	24 Dał też Laban tej córce swej niewolnicę Zilpę.
25 And in the morning, behold, it was Leah; and Jacob said to Laban, "What is this you have done to me? Did I not serve with you for Rachel? Why then have you deceived me?"	25 Rano Jakub zobaczył, że ma przed sobą Leę. Rzekł więc do Labana: Cóż mi uczyniłeś? Czyż nie za Rachelę ci służyłem? Czemu mnie oszukałeś?
26 Laban said, "It is not so done in our country, to give the younger before the first-born.	26 Laban odpowiedział: Nie ma tu u nas zwyczaju wydawania za mąż [córki] młodszej przed starszą.
27 Complete the week of this one, and we will give you the other also in return for serving me another seven years."	27 Bądź przez tydzień z tą, a potem damy ci drugą, za którą jednak będziesz u mnie służył jeszcze siedem następnych lat.
28 Jacob did so, and completed her week; then Laban gave him his daughter Rachel to wife.	28 Jakub przystał na to i był przez tydzień z tą. Potem Laban dał mu córkę swą, Rachelę, za żonę.
29 (Laban gave his maid Bilhah to his daughter Rachel to be her maid.)	29 Racheli dał Laban również swą niewolnicę Bilhę, aby jej usługiwała.
30 So Jacob went in to Rachel also, and he loved Rachel more than Leah, and served Laban for another seven years.	30 Jakub więc zbliżył się do Racheli i kochał ją bardziej niż Leę. I pozostał na służbie u Labana przez siedem następnych lat.
31 When the LORD saw that Leah was hated, he opened her womb; but Rachel was barren.	31 Gdy Pan widział, że Lea została odsunięta, otworzył jej łono; Rachela zaś była niepłodna.
32 And Leah conceived and bore a son, and she called his name Reuben; for she said, "Because the LORD has looked upon my affliction; surely now my husband will love me."	32 Lea poczęła więc i urodziła syna, i dała mu imię Ruben mówiąc: Wejrzał Pan na moje upokorzenie; teraz mąż mój będzie mnie miłował.
33 She conceived again and bore a son, and said, "Because the LORD has heard that I am hated, he has given me this son also"; and she called his name Simeon.	33 A gdy znów poczęła i urodziła syna, rzekła: Usłyszał Pan, że zostałam odsunięta, i dał mi jeszcze to dziecko; nazwała więc je Symeon.
34 Again she conceived and bore a son, and said, "Now this time my husband will be joined to me, because I have borne him three sons"; therefore his name was called Levi.	34 Potem znów poczęła i urodziła syna, i rzekła: Już teraz mąż mój przywiąże się do mnie, bo urodziłam mu trzech synów; dlatego dała mu imię Lewi.
35 And she conceived again and bore a son, and said, "This time I will praise the LORD"; therefore she called his name Judah; then she ceased bearing.	35 I jeszcze raz poczęła, i urodziwszy syna rzekła: Tym razem będę sławić Pana; dlatego dała mu imię Juda. Po czym przestała rodzić.