| 1 Aproximava-se a festa dos ázimos, chamada Páscoa. | 1 Nadchodziła uroczystość Przaśników, tak zwana Pascha. |
| 2 Os príncipes dos sacerdotes e os escribas procuravam modo de matar Jesus; porém temiam o povo. | 2 Arcykapłani i uczeni w Piśmie szukali sposobu, jak by Go zabić, gdyż bali się ludu. |
| 3 Ora Satanás entrou em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, um dos doze, | 3 Wtedy szatan wszedł w Judasza, zwanego Iskariotą, który był jednym z Dwunastu. |
| 4 o qual foi combinar com os príncipes dos sacerdotes e com os oficiais de que modo lho entregaria. | 4 Poszedł więc i umówił się z arcykapłanami i dowódcami straży, jak ma im Go wydać. |
| 5 Eles ficaram contentes, e combinaram com ele dar-lhe dinheiro. | 5 Ucieszyli się i ułożyli się z nim, że dadzą mu pieniądze. |
| 6 Judas deu a sua palavra, e buscava ocasião oportuna de lho entregar sem tumulto. | 6 On zgodził się i szukał sposobności, żeby im Go wydać bez wiedzy tłumu. |
| 7 Chegou o dia dos ázimos, no qual se devia imolar a Páscoa. | 7 Tak nadszedł dzień Przaśników, w którym należało ofiarować Paschę. |
| 8 Jesus enviou Pedro e João, dizendo: "Ide, preparai-nos a refeição pascal." | 8 Jezus posłał Piotra i Jana z poleceniem: Idźcie i przygotujcie nam Paschę, byśmy mogli ją spożyć. |
| 9 Eles perguntaram: "Onde queres que a preparemos?" | 9 Oni Go zapytali: Gdzie chcesz, abyśmy ją przygotowali? |
| 10 Ele disse-Ihes: "Logo que entrardes na cidade, sair-vos-á ao encontro um homem levando uma bilha de água; segui-o até à casa em que entrar; | 10 Odpowiedział im: Oto gdy wejdziecie do miasta, spotka się z wami człowiek niosący dzban wody. Idźcie za nim do domu, do którego wejdzie, |
| 11 e direis ao dono da casa: O Mestre manda-te dizer: Onde está o aposento em que hei-de comer a Páscoa com os meus discípulos? | 11 i powiecie gospodarzowi: Nauczyciel pyta cię: Gdzie jest izba, w której mógłbym spożyć Paschę z moimi uczniami? |
| 12 Ele vos mostrará uma grande sala toda ornada; preparai aí o que for preciso." | 12 On wskaże wam salę dużą, usłaną; tam przygotujecie. |
| 13 Indo eles, encontraram tudo como Jesus Ihes dissera; e prepararam a Páscoa. | 13 Oni poszli, znaleźli tak, jak im powiedział, i przygotowali Paschę. |
| 14 Chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa com os Apóstolos, e | 14 A gdy nadeszła pora, zajął miejsce u stołu i Apostołowie z Nim. |
| 15 disse-lhes: "Tenho desejado ardentemente comer convosco esta Páscoa, antes de sofrer, | 15 Wtedy rzekł do nich: Gorąco pragnąłem spożyć Paschę z wami, zanim będę cierpiał. |
| 16 porque vos digo que não mais a comerei, até que ela se cumpra no reino de Deus." | 16 Albowiem powiadam wam: Już jej spożywać nie będę, aż się spełni w królestwie Bożym. |
| 17 Tendo tomado o cálice, deu graças, e disse: "Tomai e distribuí-o entre vós, | 17 Potem wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie rzekł: Weźcie go i podzielcie między siebie; |
| 18 porque vos declaro que não tornarei a beber do fruto da vide, até que chegue o reino de Deus." | 18 albowiem powiadam wam: odtąd nie będę już pił z owocu winnego krzewu, aż przyjdzie królestwo Boże. |
| 19 Depois tomou o pão, deu graças, partiu, e deu-lho, dizendo: "Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isto em memória de mim. | 19 Następnie wziął chleb, odmówiwszy dziękczynienie połamał go i podał mówiąc: To jest Ciało moje, które za was będzie wydane: to czyńcie na moją pamiątkę! |
| 20 Tomou da mesma sorte o cálice, depois de cear, dizendo: "Este cálice é a nova Aliança em meu sangue, que é derramado por vós. | 20 Tak samo i kielich po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was będzie wylana. |
| 21 Entretanto, eis que a mão de quem me há-de entregar está à mesa comigo. | 21 Lecz oto ręka mojego zdrajcy jest ze Mną na stole. |
| 22 Na verdade, o Filho do homem vai, segundo o que está decretado, mas, ai daquele homem, por quem será entregue!" | 22 Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi według tego, jak jest postanowione, lecz biada temu człowiekowi, przez którego będzie wydany. |
| 23 Eles começaram a perguntar entre si qual deles seria o que haveria de fazer tal coisa. | 23 A oni zaczęli wypytywać jeden drugiego, kto by mógł spośród nich to uczynić. |
| 24 Levantou-se também entre eles uma contenda sobre qual deles se devia considerar o maior. | 24 Powstał również spór między nimi o to, który z nich zdaje się być największy. |
| 25 Jesus, porém, disse-lhes: "Os reis das nações dominam sobre elas, e os que têm autoridade sobre elas chamam-se benfeitores. | 25 Lecz On rzekł do nich: Królowie narodów panują nad nimi, a ich władcy przyjmują nazwę dobroczyńców. |
| 26 Não assim entre vós, mas o que entre vós é o maior, faça-se como mais pequeno, e o que governa, seja como o que serve. | 26 Wy zaś nie tak [macie postępować]. Lecz największy między wami niech będzie jak najmłodszy, a przełożony jak sługa! |
| 27 Porque, qual é maior, o que está à mesa, ou o que serve? Não é maior o que está sentado à mesa? Pois eu estou no meio de vós como um que serve. | 27 Któż bowiem jest większy? Czy ten, kto siedzi za stołem, czy ten, kto służy? Czyż nie ten, kto siedzi za stołem? Otóż Ja jestem pośród was jak ten, kto służy. |
| 28 Vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas tribulações. | 28 Wyście wytrwali przy Mnie w moich przeciwnościach. |
| 29 Por isso eu preparo o reino para vós, como meu Pai o preparou para mim, | 29 Dlatego i Ja przekazuję wam królestwo, jak Mnie przekazał je mój Ojciec: |
| 30 para que comais e bebais à minha mesa, no meu reino, e vos senteis sobre tronos a julgar as doze tribos de Israel. | 30 abyście w królestwie moim jedli i pili przy moim stole oraz żebyście zasiadali na tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraela. |
| 31 Simão, Simão, eis que Satanás vos busca com instância para vos joeirar como trigo; | 31 Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę; |
| 32 mas eu roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; e tu, uma vez convertido, conforta os teus irmãos." | 32 ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci. |
| 33 Pedro disse-Ihe: "Senhor, eu estou pronto a ir contigo para a prisão e para a morte." | 33 On zaś rzekł: Panie, z Tobą gotów jestem iść nawet do więzienia i na śmierć. |
| 34 Jesus, porém, disse-lhe: Digo-te, Pedro, que não cantará hoje o galo, sem que tu, por três vezes, me tenhas negado que me conheces." Depois disse-lhes: | 34 Lecz Jezus odrzekł: Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kogut, a ty trzy razy wyprzesz się tego, że Mnie znasz. |
| 35 "Quando eu vos mandei sem bolsa, sem alforge, sem sandálias, faltou-vos porventura alguma coisa?" | 35 I rzekł do nich: Czy brak wam było czego, kiedy was posyłałem bez trzosa, bez torby i bez sandałów? Oni odpowiedzieli: Niczego. |
| 36 Eles responderam: "Nada." Disse-Ihes, pois: "Mas agora quem tem bolsa, tome-a, e também alforge, quem não tem espada venda o seu manto, e compre uma. | 36 Lecz teraz - mówił dalej - kto ma trzos, niech go weźmie; tak samo torbę; a kto nie ma, niech sprzeda swój płaszcz i kupi miecz! |
| 37 Porque vos digo que é necessário que se cumpra em mim isto que está escrito: Foi posto entre os malfeitores (Is. 53,12), Porque as coisas que me dizem respeito estão perto do seu cumprimento." | 37 Albowiem powiadam wam: to, co jest napisane, musi się spełnić na Mnie: Zaliczony został do złoczyńców. To bowiem, co się do Mnie odnosi, dochodzi kresu. |
| 38 Eles responderam; "Senhor, eis aqui duas espadas." Jesus disse-lhes: "Basta." | 38 Oni rzekli: Panie, tu są dwa miecze. Odpowiedział im: Wystarczy. |
| 39 Tendo saído, foi, segundo o seu costume, para o monte das Oliveiras. Seus discípulos o seguiram. | 39 Potem wyszedł i udał się, według zwyczaju, na Górę Oliwną: towarzyszyli Mu także uczniowie. |
| 40 Quando chegou àquele lugar, disse-lhes: "Orai, para não cairdes em tentação." | 40 Gdy przyszedł na miejsce, rzekł do nich: Módlcie się, abyście nie ulegli pokusie. |
| 41 Afastou-se deles a distância de um tiro de pedra; e, posto de joelhos, orava, | 41 A sam oddalił się od nich na odległość jakby rzutu kamieniem, upadł na kolana i modlił się |
| 42 dizendo: "Pai, se é do teu agrado, afasta de mim este cálice; não se faça, contudo, a minha vontade, mas a tua." | 42 tymi słowami: Ojcze, jeśli chcesz, zabierz ode Mnie ten kielich! Jednak nie moja wola, lecz Twoja niech się stanie! |
| 43 Então apareceu-lhe um anjo do céu, que o confortava. Posto em agonia orava mais instantemente. | 43 Wtedy ukazał Mu się anioł z nieba i umacniał Go. |
| 44 O seu suor tornou-se como gotas de sangue, que corriam até à terra. | 44 Pogrążony w udręce jeszcze usilniej się modlił, a Jego pot był jak gęste krople krwi, sączące się na ziemię. |
| 45 Tendo-se levantado da oração, e indo ter com seus discípulos, encontrou-os adormecidos pela tristeza. | 45 Gdy wstał od modlitwy i przyszedł do uczniów, zastał ich śpiących ze smutku. |
| 46 Disse-lhes: "Porque dormis? Levantai-vos, e orai, para que não entreis em tentação." | 46 Rzekł do nich: Czemu śpicie? Wstańcie i módlcie się, abyście nie ulegli pokusie. |
| 47 Estando ele ainda falando, eis que chega um tropel de gente. Aquele que se chamava Judas, um dos doze, vinha à frente. Aproximou-se de Jesus para o abraçar. | 47 Gdy On jeszcze mówił, oto zjawił się tłum. A jeden z Dwunastu, imieniem Judasz, szedł na ich czele i zbliżył się do Jezusa, aby Go pocałować. |
| 48 Jesus disse-lhe: "Judas! com um beijo entregas o Filho do homem?" | 48 Jezus mu rzekł: Judaszu, pocałunkiem wydajesz Syna Człowieczego? |
| 49 Os que estavam com Jesus, vendo o que ia acontecer, disseram-lhe: "Senhor, se os feríssemos à espada?" | 49 Towarzysze Jezusa widząc, na co się zanosi, zapytali: Panie, czy mamy uderzyć mieczem? |
| 50 E um deles feriu um servo do Sumo Pontífice, e cortou-lhe a orelha direita. | 50 I któryś z nich uderzył sługę najwyższego kapłana i odciął mu prawe ucho. |
| 51 Mas Jesus, tomando a palavra, disse: "Deixai, basta." E, tendo-lhe tocado a orelha, o sarou. | 51 Lecz Jezus odpowiedział: Przestańcie, dosyć! I dotknąwszy ucha, uzdrowił go. |
| 52 Disse depois Jesus aos príncipes dos sacerdotes, aos oficiais do templo, e aos anciães que tinham vindo contra ele: "Viestes armados de espadas e de varapaus como contra um ladrão. | 52 Do arcykapłanów zaś, dówódcy straży świątynnej i starszych, którzy wyszli przeciw Niemu, Jezus rzekł: Wyszliście z mieczami i kijami jak na zbójcę? |
| 53 Quando eu estava todos os dias convosco no templo, nunca estendestes a mão contra mim; porém, esta é a vossa hora, e o poder das trevas." | 53 Gdy codziennie bywałem u was w świątyni, nie podnieśliście rąk na Mnie, lecz to jest wasza godzina i panowanie ciemności. |
| 54 Prendendo-o, levaram-no a casa do príncipe dos sacerdotes. Pedro seguia-o de longe. | 54 Schwycili Go więc, poprowadzili i zawiedli do domu najwyższego kapłana. A Piotr szedł z daleka. |
| 55 Tendo acendido fogo no meio do pátio, e, sentando-se em roda, estava também Pedro sentado no meio deles. | 55 Gdy rozniecili ogień na środku dziedzińca i zasiedli wkoło, Piotr usiadł także między nimi. |
| 56 Uma criada, vendo-o sentado ao lume, e fixando-o bem, disse: "Este estava também com ele." | 56 A jakaś służąca, zobaczywszy go siedzącego przy ogniu, przyjrzała mu się uważnie i rzekła: I ten był razem z Nim. |
| 57 Mas Pedro o negou, dizendo: "Mulher, eu não o conheço." | 57 Lecz on zaprzeczył temu, mówiąc: Nie znam Go, kobieto. |
| 58 Daí a pouco, vendo-o outro, disse-lhe: "Tu também és um deles." Pedro disse: " Ó homem, não sou." | 58 Po chwili zobaczył go ktoś inny i rzekł: I ty jesteś jednym z nich. Piotr odrzekł: Człowieku, nie jestem. |
| 59 Passado o intervalo quase de uma hora, um outro dizia com insistência: "Certamente que este também estava com ele, pois é galileu." | 59 Po upływie prawie godziny jeszcze ktoś inny począł zawzięcie twierdzić: Na pewno i ten był razem z Nim; jest przecież Galilejczykiem. |
| 60 Pedro respondeu: "Ó homem, não sei o que dizes." Imediatamente, quando ele ainda falava, o galo cantou; | 60 Piotr zaś rzekł: Człowieku, nie wiem, co mówisz. I w tej chwili, gdy on jeszcze mówił, kogut zapiał. |
| 61 e, tendo-se voltado, o Senhor olhou para Pedro. Pedro então lembrou-se da palavra que lhe tinha sido dita pelo Senhor: "Antes que o galo cante, me negarás três vezes." | 61 A Pan obrócił się i spojrzał na Piotra. Wspomniał Piotr na słowo Pana, jak mu powiedział: Dziś, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz. |
| 62 E, tendo saído para fora, chorou amargamente. | 62 Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał. |
| 63 Os homens, que guardavam Jesus, escarneciam dele e feriam-no. | 63 Tymczasem ludzie, którzy pilnowali Jezusa, naigrawali się z Niego i bili Go. |
| 64 Vendaram-lhe os olhos, e interrogavam-no: "Adivinha, quem é que te deu?" | 64 Zasłaniali Mu oczy i pytali: Prorokuj, kto Cię uderzył. |
| 65 E proferiam muitas outras injúrias contra ele. | 65 Wiele też innych obelg miotali przeciw Niemu. |
| 66 Quando foi dia, juntaram-se os anciães do povo, os príncipes dos sacerdotes, e os escribas. Levaram-no ao seu tribunal, e disseram-lhe: "Se tu és o Cristo, dize-no-lo." | 66 Skoro dzień nastał, zebrała się starszyzna ludu, arcykapłani i uczeni w Piśmie i kazali przyprowadzić Go przed swoją Radę. |
| 67 Ele respondeu-lhes: "Se eu vo-lo disser, não me acreditareis; | 67 Rzekli: Jeśli Ty jesteś Mesjasz, powiedz nam! On im odrzekł: Jeśli wam powiem, nie uwierzycie Mi, |
| 68 também se vos fizer qualquer pergunta, não me respondereis, nem me dareis liberdade. | 68 i jeśli was zapytam, nie dacie Mi odpowiedzi. |
| 69 Mas, no futuro, estará sentado o Filho do homem à direita do poder de Deus." | 69 Lecz odtąd Syn Człowieczy siedzieć będzie po prawej stronie Wszechmocy Bożej. |
| 70 Então disseram todos: "Logo tu és o Filho de Deus?" Ele respondeu: "Vós o dizeis, eu o sou." | 70 Zawołali wszyscy: Więc Ty jesteś Synem Bożym? Odpowiedział im: Tak. Jestem Nim. |
| 71 Então eles disseram: "Que mais testemunho nos é necessário? Nós mesmos o ouvimos da sua boca." | 71 A oni zawołali: Na co nam jeszcze potrzeba świadectwa? Sami przecież słyszeliśmy z ust Jego. |