| 1 Szydercą jest wino, swarliwą - sycera, każdy, kto tutaj błądzi, niemądry. | 1 Il vino è schernitore, e la cervogia è tumultuante; E chiunque ne è vago non è savio |
| 2 Jak ryk lwa - tak zapalczywość króla, kto go rozgniewa, życie naraża. | 2 Il terrore del re è come il ruggito del leoncello; Chi lo provoca ad indegnazione pecca contro a sè stesso |
| 3 Zaprzestać sporu - zaszczytem dla męża, bo każdy, kto głupi, wybucha. | 3 Egli è gloria all’uomo di rimanersi di contesa; Ma chiunque è stolto si fa schernire |
| 4 Nie pracuje leniwy w jesieni, więc w żniwa darmo szuka plonu. | 4 Il pigro non ara per cagion del freddo; E poi nella ricolta va accattando, e non trova nulla |
| 5 Głęboką wodą plan w sercu człowieka, czerpie z niej człowiek przemyślny. | 5 Il consiglio nel cuor dell’uomo è un’acqua profonda; E l’uomo intendente l’attignerà |
| 6 Dobrocią swą chełpi się wielu, lecz męża pewnego któż znajdzie? | 6 Il più degli uomini predicano ciascuno la sua benignità; Ma chi troverà un uomo verace? |
| 7 Sprawiedliwy w prawości swej żyje, szczęśliwe po nim są dzieci. | 7 I figliuoli del giusto, che cammina nella sua integrità, Saranno beati dopo di lui |
| 8 Gdy król zasiada na tronie sędziowskim - wszelkie zło rozprasza spojrzeniem. | 8 Il re, sedendo sopra il trono del giudicio, Dissipa ogni male con gli occhi suoi |
| 9 Kto powie: Ustrzegłem czystości serca, wolny jestem od grzechu? | 9 Chi può dire: Io ho purgato il mio cuore, Io son netto del mio peccato? |
| 10 Dwojakie ciężarki i miara podwójna - obydwu Pan nie znosi. | 10 Doppio peso, e doppio staio, Sono amendue cosa abbominevole al Signore |
| 11 Już chłopca można poznać po zachowaniu, czy prawe i czyste będą jego czyny. | 11 Fin da fanciullo l’uomo è riconosciuto da’ suoi atti, Se egli sarà puro, e se le sue opere saranno diritte |
| 12 I ucho, co słyszy, i oko, co widzi, oba są dziełem Pana. | 12 Il Signore ha fatte amendue queste cose: E l’orecchio che ode, e l’occhio che vede |
| 13 Nie kochaj spania, byś nie zubożał, miej oczy otwarte - nasycisz się chlebem. | 13 Non amare il sonno, che tu non impoverisca; Tieni gli occhi aperti, e sarai saziato di pane |
| 14 Marne, marne, krzyczy nabywca, lecz po odejściu [z nabytku] się chwali. | 14 Chi compera dice: Egli è cattivo, egli è cattivo; Ma quando se n’è andato, allora si vanta |
| 15 Jest złoto i obfitość pereł, lecz wargi rozumne - to rzecz drogocenna. | 15 Vi è dell’oro, e delle perle assai; Ma le labbra di scienza sono un vaso prezioso |
| 16 Zabierz mu suknię, bo ręczy za obcych, za nieznajomego - weź zastaw! | 16 Prendi pure il vestimento di chi ha fatta sicurtà per lo strano; Prendi pegno da lui per gli stranieri |
| 17 Chleb oszustwa miły jest człowiekowi, lecz potem usta napełni kamieniem. | 17 Il pane acquistato con frode è soave all’uomo; Ma poi la sua bocca si trova piena di ghiaia |
| 18 Na radzie ustalisz plany, wojnę prowadź roztropnie. | 18 I disegni son renduti stabili con consiglio; Fa’ dunque la guerra con prudenti deliberazioni |
| 19 Obmówca wyjawia sekrety, zatem nie obcuj z gadułą! | 19 Chi va sparlando palesa il segreto: Non rimescolarti adunque con chi è allettante di labbra |
| 20 Temu, kto ojcu i matce złorzeczy, w noc ciemną lampa zagaśnie. | 20 La lampana di chi maledice suo padre, o sua madre, Sarà spenta nelle più oscure tenebre |
| 21 Dziedzictwo w początku pospiesznie zgarnięte na końcu jest bez błogosławieństwa. | 21 L’eredità acquistata di subito da principio Non sarà benedetta alla fine |
| 22 Nie mów: Za zło się odpłacę. Zdaj się na Pana: On cię wybawi. | 22 Non dire: Io renderò il male; Aspetta il Signore, ed egli ti salverà |
| 23 Wstrętne dla Pana dwojakie ciężarki, i waga fałszywa - niedobra. | 23 Doppio peso è cosa abbominevole al Signore; E le bilance fallaci non sono buone |
| 24 Pan kieruje krokami człowieka, jakżeby człowiek pojął własną drogę? | 24 I passi dell’uomo sono dal Signore; E come intenderà l’uomo la sua via? |
| 25 Pułapką ludzi - pochopne: Dar [Bogu], a namyślają się dopiero po ślubach. | 25 Dire inconsideratamente: Questa è cosa sacra; E riflettere dopo aver fatti i voti, è un laccio all’uomo |
| 26 Król mądry rozpędza zbrodniarzy i koło na nich sporządza. | 26 Il re savio dissipa gli empi, E rimena la ruota sopra loro |
| 27 Lampą Pańską jest duch człowieka: on głębię wnętrza przenika. | 27 L’anima dell’uomo è una lampana del Signore, Che investiga tutti i segreti nascondimenti del ventre |
| 28 Łaskawość i stałość są strażą króla, tron oparty jest na łaskawości. | 28 Benignità e verità guardano il re; Ed egli ferma il suo trono per benignità |
| 29 Rozmach jest chlubą młodzieży, ozdobą starców - siwizna. | 29 La forza de’ giovani è la lor gloria; E l’onor de’ vecchi è la canutezza |
| 30 Pręgi, rany leczą zło, a razy - głębie wnętrzności. | 30 I lividori delle battiture, e le percosse che penetrano addentro nel ventre Sono una lisciatura nel malvagio |
