| 1 Syn mądry miłuje karcenie, naśmiewca nie słucha nagany. | 1 Il figliuol savio ascolta l’ammaestramento di suo padre; Ma lo schernitore non ascolta riprensione |
| 2 Z owocu swych ust spożywa się dobro, a gwałtem się sycą przewrotni. | 2 L’uomo mangerà del bene del frutto delle sue labbra; Ma l’anima degli scellerati mangerà del frutto di violenza |
| 3 Kto ust swych strzeże - ten strzeże życia, kto usta rozwiera - zgubi sam siebie. | 3 Chi guarda la sua bocca preserva l’anima sua; Ma ruina avverrà a chi apre disordinatamente le sue labbra |
| 4 Serce leniwego czeka bez skutku, a pilnych zamiary stale się spełniają. | 4 L’anima del pigro appetisce, e non ha nulla; Ma l’anima de’ diligenti sarà ingrassata |
| 5 Prawy się brzydzi słowem przewrotnym, źle i haniebnie czyni występny. | 5 Il giusto odia la parola bugiarda; Ma l’empio si rende puzzolente ed infame |
| 6 Prawość strzeże dróg niewinnego - a grzeszników powala nieprawość. | 6 La giustizia guarda colui che è intiero di via; Ma l’empietà sovverte il peccatore |
| 7 Jeden udaje bogacza - nie mając niczego, [inny] udaje nędzarza - a opływa w dobra. | 7 Vi è tale che si fa ricco, e non ha nulla; Tale altresì che si fa povero, ed ha di gran facoltà |
| 8 Bogactwo okupem za życie człowieka, lecz tyran pogróżek nie słucha. | 8 Le ricchezze dell’uomo sono il riscatto della sua vita; Ma il povero non ode alcuna minaccia |
| 9 Wesoło błyszczy światło sprawiedliwych, a lampa niewiernych przygasa. | 9 La luce de’ giusti sarà lieta; Ma la lampana degli empi sarà spenta |
| 10 Skutkiem pychy stale są kłótnie, u szukających rady jest mądrość. | 10 Per orgoglio non si produce altro che contese; Ma la sapienza è con quelli che si consigliano |
| 11 Przepadnie bogactwo podstępnie zagarnięte, a krok za krokiem zdobywane - rośnie. | 11 Le ricchezze procedenti da vanità scemeranno; Ma chi raduna con la mano le accrescerà |
| 12 Przewlekłe czekanie jest raną dla duszy, ziszczone pragnienie jest drzewem życia. | 12 La speranza prolungata fa languire il cuore; Ma il desiderio adempiuto è un albero di vita |
| 13 Kto gardzi nakazem, ten szkodę ponosi, nagrodę otrzyma, kto rozkaz szanuje. | 13 Chi sprezza la parola andrà in perdizione; Ma chi riverisce il comandamento riceverà retribuzione |
| 14 Nauka mądrego jest źródłem życia, by sideł śmierci uniknąć. | 14 L’insegnamento di un savio è una fonte di vita, Per ritrarsi da’ lacci della morte |
| 15 Prawdziwy rozum zjednywa życzliwość, droga wiarołomnych niestała. | 15 Buon senno reca grazia; Ma il procedere de’ perfidi è duro |
| 16 Roztropny czyni wszystko z rozwagą, a dureń ujawnia głupotę. | 16 L’uomo avveduto fa ogni cosa con conoscimento; Ma il pazzo spande follia |
| 17 Poseł nikczemny wtrąca w niedolę, wierny posłaniec - lekarstwem. | 17 Il messo malvagio caderà in male; Ma l’ambasciator fedele reca sanità |
| 18 W biedzie jest i hańbie, kto gardzi karnością, we czci zaś - kto strzeże upomnień. | 18 Povertà ed ignominia avverranno a chi schifa la correzione; Ma chi osserva la riprensione sarà onorato |
| 19 Spełnione pragnienie ukoi duszę, wstrętne głupiemu - od zła się odwrócić. | 19 Il desiderio adempiuto è cosa soave all’anima; Ed agli stolti è cosa abbominevole lo stornarsi dal male |
| 20 Kto z mądrym przestaje - nabywa mądrości, towarzysz głupców poniesie szkodę. | 20 Chi va co’ savi diventerà savio; Ma il compagno degli stolti diventerà malvagio |
| 21 Nieszczęście pędzi za grzesznikami, a szczęście nagrodą dla prawych. | 21 Il male perseguita i peccatori; Ma Iddio renderà il bene a’ giusti |
| 22 Mąż dobry zostawi dziedzictwo wnukom, dobrym przypadnie majątek grzeszników. | 22 L’uomo da bene lascerà la sua eredità a’ figliuoli de’ figliuoli; Ma le facoltà del peccatore son riserbate al giusto |
| 23 Świeża uprawa ubogich da wiele żywności, majątek niszczeje bezprawiem. | 23 Il campo lavorato de’ poveri produce abbondanza di cibo; Ma vi è tale che è consumato per mancamento di buon governo |
| 24 Nie kocha syna, kto rózgi żałuje, kto kocha go - w porę go karci. | 24 Chi risparmia la sua verga odia il suo figliuolo; Ma chi l’ama gli procura correzione per tempo |
| 25 Mąż prawy ma w bród pożywienia, żołądek niewiernych głód cierpi. | 25 Il giusto mangerà a sazietà dell’anima sua; Ma il ventre degli empi avrà mancamento |
