| 1 Te są prawa, które im przedstawisz. | 1 "Now these are the ordinances which you shall set before them. |
| 2 Jeśli kupisz niewolnika - Hebrajczyka, będzie ci służył sześć lat, w siódmym roku zwolnisz go bez wykupu. | 2 When you buy a Hebrew slave, he shall serve six years, and in the seventh he shall go out free, for nothing. |
| 3 Jeśli przyszedł sam, odejdzie sam, a jeśli miał żonę, odejdzie z żoną. | 3 If he comes in single, he shall go out single; if he comes in married, then his wife shall go out with him. |
| 4 Lecz jeśli jego pan dał mu żonę, która zrodziła mu synów i córki, żona jak i dzieci będą należeć do pana, a on odejdzie sam. | 4 If his master gives him a wife and she bears him sons or daughters, the wife and her children shall be her master's and he shall go out alone. |
| 5 A jeśliby niewolnik oświadczył wyraźnie: Miłuję mojego pana, moją żonę i moje dzieci i nie chcę odejść wolny, | 5 But if the slave plainly says, 'I love my master, my wife, and my children; I will not go out free,' |
| 6 wówczas zaprowadzi go pan przed Boga i zawiedzie do drzwi albo do bramy, i przekłuje mu pan jego ucho szydłem, i będzie niewolnikiem jego na zawsze. | 6 then his master shall bring him to God, and he shall bring him to the door or the doorpost; and his master shall bore his ear through with an awl; and he shall serve him for life. |
| 7 Jeśliby ktoś sprzedał swą córkę w niewolę jako niewolnicę, nie odejdzie ona, jak odchodzą niewolnicy. | 7 "When a man sells his daughter as a slave, she shall not go out as the male slaves do. |
| 8 A jeśliby nie spodobała się panu, który przeznaczył ją dla siebie, niech pozwoli ją wykupić. Ale nie może jej sprzedać obcemu narodowi, gdyż byłoby to oszustwem wobec niej. | 8 If she does not please her master, who has designated her for himself, then he shall let her be redeemed; he shall have no right to sell her to a foreign people, since he has dealt faithlessly with her. |
| 9 Jeśli zaś przeznaczył ją dla syna, to niech uczyni z nią, jak prawo nakazuje obejść się z córkami. | 9 If he designates her for his son, he shall deal with her as with a daughter. |
| 10 Jeśli zaś weźmie sobie inną, nie może tamtej odmawiać pożywienia, odzieży i wspólnego mieszkania. | 10 If he takes another wife to himself, he shall not diminish her food, her clothing, or her marital rights. |
| 11 Jeśli nie spełni wobec niej tych trzech warunków, wówczas odejdzie ona wolna bez wykupu. | 11 And if he does not do these three things for her, she shall go out for nothing, without payment of money. |
| 12 Jeśli kto tak uderzy kogoś, że uderzony umrze, winien sam być śmiercią ukarany. | 12 "Whoever strikes a man so that he dies shall be put to death. |
| 13 W tym jednak wypadku, gdy nie czyhał na niego, a tylko Bóg dopuścił, że sam wpadł w ręce, wyznaczę ci miejsce, do którego będzie mógł uciekać zabójca. | 13 But if he did not lie in wait for him, but God let him fall into his hand, then I will appoint for you a place to which he may flee. |
| 14 Jeśli zaś ktoś posunąłby się do tego, że bliźniego zabiłby podstępnie, oderwiesz go nawet od mego ołtarza, aby ukarać śmiercią. | 14 But if a man willfully attacks another to kill him treacherously, you shall take him from my altar, that he may die. |
| 15 Kto by uderzył swego ojca albo matkę, winien być ukarany śmiercią. | 15 "Whoever strikes his father or his mother shall be put to death. |
| 16 Kto by porwał człowieka i sprzedał go, albo znaleziono by go jeszcze w jego ręku, winien być ukarany śmiercią. | 16 "Whoever steals a man, whether he sells him or is found in possession of him, shall be put to death. |
| 17 Kto by złorzeczył ojcu albo matce, winien być ukarany śmiercią. | 17 "Whoever curses his father or his mother shall be put to death. |
| 18 Kto by w kłótni uderzył bliźniego kamieniem albo pięścią, ale go nie zabił, tylko zmusił do pozostania w łóżku, | 18 "When men quarrel and one strikes the other with a stone or with his fist and the man does not die but keeps his bed, |
| 19 to gdy ten wstanie i będzie o lasce chodził na dworze, ten, który go uderzył, będzie wolny i tylko mu wynagrodzi przerwę w pracy, i dołoży starań, żeby go wyleczyć. | 19 then if the man rises again and walks abroad with his staff, he that struck him shall be clear; only he shall pay for the loss of his time, and shall have him thoroughly healed. |
| 20 Kto by pobił kijem swego niewolnika lub niewolnicę, tak iżby zmarli pod jego ręką, winien być surowo ukarany. | 20 "When a man strikes his slave, male or female, with a rod and the slave dies under his hand, he shall be punished. |
| 21 A jeśliby pozostali przy życiu jeden czy dwa dni, to nie będzie podlegał karze, gdyż są jego własnością. | 21 But if the slave survives a day or two, he is not to be punished; for the slave is his money. |
| 22 Gdyby mężczyźni bijąc się uderzyli kobietę brzemienną powodując poronienie, ale bez jakiejkolwiek szkody, to winny zostanie ukarany grzywną, jaką na nich nałoży mąż tej kobiety, i wypłaci ją za pośrednictwem sędziów polubownych. | 22 "When men strive together, and hurt a woman with child, so that there is a miscarriage, and yet no harm follows, the one who hurt her shall be fined, according as the woman's husband shall lay upon him; and he shall pay as the judges determine. |
| 23 Jeżeli zaś ona poniesie jakąś szkodę, wówczas on odda życie za życie, | 23 If any harm follows, then you shall give life for life, |
| 24 oko za oko, ząb za ząb, rękę za rękę, nogę za nogę, | 24 eye for eye, tooth for tooth, hand for hand, foot for foot, |
| 25 oparzenie za oparzenie, ranę za ranę, siniec za siniec. | 25 burn for burn, wound for wound, stripe for stripe. |
| 26 Jeśliby ktoś uderzył niewolnika lub niewolnicę w oko i spowodował jego utratę, winien za oko obdarzyć ich wolnością. | 26 "When a man strikes the eye of his slave, male or female, and destroys it, he shall let the slave go free for the eye's sake. |
| 27 Również gdyby wybił ząb niewolnikowi swemu lub niewolnicy, winien za ząb uczynić ich wolnymi. | 27 If he knocks out the tooth of his slave, male or female, he shall let the slave go free for the tooth's sake. |
| 28 Jeśliby wół pobódł mężczyznę lub kobietę tak, iż ponieśliby śmierć, wówczas wół musi być ukamienowany, lecz nie wolno spożyć jego mięsa, właściciel zaś wołu będzie wolny od kary. | 28 "When an ox gores a man or a woman to death, the ox shall be stoned, and its flesh shall not be eaten; but the owner of the ox shall be clear. |
| 29 Gdy jednak wół bódł i dawniej, i zwracano uwagę na to właścicielowi, a on go nie pilnował, tak iż wół zabiłby mężczyznę lub kobietę, to nie tylko wół winien być ukamienowany, ale też i właściciel jego winien ponieść śmierć. | 29 But if the ox has been accustomed to gore in the past, and its owner has been warned but has not kept it in, and it kills a man or a woman, the ox shall be stoned, and its owner also shall be put to death. |
| 30 Gdyby zaś nałożono mu zapłatę, to winien za swoje życie dać taki okup, jaki mu nałożą. | 30 If a ransom is laid on him, then he shall give for the redemption of his life whatever is laid upon him. |
| 31 Jeśliby zaś wół pobódł chłopca lub dziewczynę, to też winno się postąpić według takiego samego przepisu. | 31 If it gores a man's son or daughter, he shall be dealt with according to this same rule. |
| 32 Gdyby zaś wół zabódł niewolnika lub niewolnicę, jego właściciel winien wypłacić ich panu trzydzieści syklów srebrnych, wół zaś będzie ukamienowany. | 32 If the ox gores a slave, male or female, the owner shall give to their master thirty shekels of silver, and the ox shall be stoned. |
| 33 Jeśliby ktoś zostawił cysternę odkrytą albo jeśliby ktoś wykopał cysternę, a nie przykrył jej, i wpadł tam wół lub osioł, | 33 "When a man leaves a pit open, or when a man digs a pit and does not cover it, and an ox or an ass falls into it, |
| 34 właściciel cysterny winien dać właścicielowi bydlęcia odszkodowanie w pieniądzach, a zwierzę będzie należało do niego. | 34 the owner of the pit shall make it good; he shall give money to its owner, and the dead beast shall be his. |
| 35 Gdyby wół jednego właściciela uderzył wołu innego właściciela i zabiłby go, wówczas sprzedadzą żywego wołu i podzielą się zapłatą za niego, podzielą się też zabitym wołem. | 35 "When one man's ox hurts anothers, so that it dies, then they shall sell the live ox and divide the price of it; and the dead beast also they shall divide. |
| 36 Lecz gdyby było wiadomo, że wół ten bódł od dawna, a jego właściciel go nie pilnował, wówczas odda on wołu za wołu, zabity zaś wół będzie należał do niego. | 36 Or if it is known that the ox has been accustomed to gore in the past, and its owner has not kept it in, he shall pay ox for ox, and the dead beast shall be his. |
| 37 Jeśliby ktoś ukradł wołu lub owcę i zabiłby je lub sprzedał, wówczas zwróci pięć wołów za jednego wołu i cztery jagnięta za jedną owcę. | |
