| 1 Hijo mío, si te has hecho garante de tu prójimo y has estrechado tu mano en favor de otro, | 1 Gdy za bliźniego ręczyłeś, mój synu, gdy za obcego ręką świadczyłeś - |
| 2 si te has enredado con tus palabras y te has dejado atrapar por tu propia boca, | 2 słowami swych ust się związałeś, mową warg własnych jesteś schwytany. |
| 3 entonces, hijo mío, obra sí para librarte, ya que has caído en las manos de tu prójimo: ve a echarte a sus pies e importúnalo, | 3 Uwolnij się, uczyń to, synu, boś dostał się w ręce bliźniego: idź, biegnij i na bliźniego nalegaj; |
| 4 no concedas descanso a tus ojos ni reposo a tus párpados; | 4 oczom swym zamknąć się nie daj, powiekom nie dozwól odpocząć; |
| 5 líbrate como una gacela de la red y como un pájaro de la mano del cazador. | 5 jak gazela wyrwij się z ręki, jak ptaszek z potrzasku ptasznika. |
| 6 Fíjate en la hormiga, perezoso, observa sus costumbres y aprende a ser sabio: | 6 Do mrówki się udaj, leniwcze, patrz na jej drogi - bądź mądry: |
| 7 ella, que no tiene jefe ni capataz ni dueño. | 7 nie znajdziesz u niej zwierzchnika ni stróża żadnego, ni pana, |
| 8 se provee de alimento en verano y junta su comida durante la cosecha. | 8 a w lecie gromadzi swą żywność i zbiera swój pokarm we żniwa. |
| 9 ¿Hasta cuándo estarás recostado, perezoso, cuándo te levantarás de tu sueño? | 9 Jak długo, leniwcze, chcesz leżeć? A kiedyż ze snu powstaniesz? |
| 10 «Dormir un poco, dormitar otro poco, descansar otro poco de brazos cruzados»: | 10 Trochę snu i trochę drzemania, trochę założenia rąk, aby zasnąć: |
| 11 así te llegará la pobreza como un salteador y la miseria como un hombre armado. | 11 a przyjdzie na ciebie nędza jak włóczęga i niedostatek - jak biedak żebrzący. |
| 12 Es un infame, un malvado, el que tiene la boca llena de perversidad; | 12 Człowiekiem nikczemnym jest i nicponiem: kto chodzi z kłamstwem na ustach, |
| 13 guiña el ojo, toca con los pies, hace una seña con los dedos: | 13 oczyma strzela, szurga nogami, palcami swymi wskazuje; |
| 14 en su corazón depravado maquina el mal, siempre está sembrando discordias. | 14 a w sercu podstęp ukrywa, stale przemyśliwa zło, jest podnietą do kłótni. |
| 15 Por eso, llegará su ruina de repente, será destrozado de improviso y sin remedio. | 15 Dlatego nagle zagłada nań przyjdzie: w mgnieniu oka zniszczony - i nieodwracalnie. |
| 16 Hay seis cosas que detesta el Señor, y siete que son para él una abominación; | 16 Tych sześć rzeczy w nienawiści ma Pan, a siedem budzi u Niego odrazę: |
| 17 los ojos altaneros, la lengua mentirosa y las manos que derraman sangre inocente; | 17 wyniosłe oczy, kłamliwy język, ręce, co krew niewinną wylały, |
| 18 el corazón que trama proyectos malignos, los pies rápidos para correr hacia el mal, | 18 serce knujące złe plany, nogi, co biegną prędko do zbrodni, |
| 19 el falso testigo que profiere mentiras, y el que siembra discordias entre hermanos. | 19 świadek fałszywy, co kłamie, i ten, kto wznieca kłótnie wśród braci. |
| 20 Observa, hijo mío, el precepto de tu padre y no rechaces la enseñanza de tu madre. | 20 Strzeż, synu, nakazów ojca, nie gardź nauką matki, |
| 21 Atalos a tu corazón constantemente, anúdalos a tu cuello. | 21 w sercu je wyryj na zawsze i zawieś sobie na szyi! |
| 22 Que ellos te guíen mientras caminas, que velen sobre ti cuando estás acostado, y conversen contigo cuando despiertas. | 22 Gdy idziesz, niech one cię wiodą, czuwają nad tobą, gdy zaśniesz; gdy budzisz się - mówią do ciebie: |
| 23 Porque el precepto es una lámpara, la enseñanza, una luz, y las reglas de la instrucción, un camino de vida, | 23 bo lampą jest nakaz, a światłem Prawo, drogą do życia - upomnienie, nagana. |
| 24 a fin de preservarte de una mala mujer y de la lengua seductora de una extraña. | 24 One cię strzegą przed złą kobietą, przed obcą, choć język ma gładki: |
| 25 No codicies su hermosura en tu corazón ni te dejes cautivar por sus miradas. | 25 jej wdzięków niech serce twoje nie pragnie, powiekami jej nie daj się złowić, |
| 26 Porque el precio de una prostituta es un mendrugo de pan, pero una mujer casada anda a la pesca de una vida lujosa. | 26 bo nierządnicy wystarczy kęs chleba, zamężna zaś czyha na cenne życie. |
| 27 ¿Puede un hombre ponerse fuego en el pecho sin que se inflame su ropa? | 27 Czy schowa kto ogień w zanadrzu, by nie zajęły się jego szaty? |
| 28 ¿Se puede caminar sobre brasas sin quemarse los pies? | 28 Czy kto pójdzie po węglach ognistych, a stóp nie poparzy? |
| 29 Eso le pasa al que se acuesta con la mujer de su prójimo: el que la toque no quedará impune. | 29 Tak ten, kto idzie do żony bliźniego, kto jej dotknie, nie ujdzie karania. |
| 30 ¿Acaso no se desprecia al ladrón, aunque robe para sacar su apetito cuando tiene hambre? | 30 Nie ma hańby dla tego, kto kradnie, by wnętrze napełnić, gdy głodny; |
| 31 Una vez descubierto, paga siete veces y tiene que entregar todos los bienes de su casa. | 31 a siedmiokrotnie zwróci złapany , wszystko, co w domu ma, odda. |
| 32 El que comete adulterio es un insensato, se arruina a sí mismo el que obra así: | 32 Lecz kto cudzołoży, ten jest niemądry: na własną zgubę to czyni. |
| 33 lo que conseguirá son golpes e ignominia, y su oprobio nunca se borrará. | 33 Chłostę i wstyd on tu znajdzie, a jego hańba się nie zmaże: |
| 34 Porque los celos enfurecen al varón, y no tendrá compasión en el día de la venganza; | 34 bo zazdrość pobudza gniew męża, nie okaże litości w dniu pomsty, |
| 35 no aceptará ninguna compensación, ni querrá saber nada aunque quieras darle más. | 35 na okup za winę nie spojrzy, dary odrzuci, choćbyś je mnożył. |