| 1 Człowiecze są zamysły serca, odpowiedź języka od Pana. | 1 Vom Menschen kommt des Herzens Planen, vom Herrn jedoch der Zunge Antwort. |
| 2 W oczach człowieka czyste są wszystkie jego drogi, lecz Pan osądza duchy. | 2 Dem Menschen scheinen alle seine Wege rein, doch der die Geister prüfet, ist der Herr. |
| 3 Powierz Panu swe dzieło, a spełnią się twoje zamiary. | 3 Stell dein Tun dem Herrn anheim, dann gelingen deine Pläne! |
| 4 Wszystko celowo uczynił Pan, także grzesznika na dzień nieszczęścia. | 4 Alles schuf der Herr zu seinem Zweck, ja selbst den Frevler für den Tag des Unheils. |
| 5 Obrzydłe Panu serce wyniosłe, z pewnością karania nie ujdzie. | 5 Ein Greuel für den Herrn ist jeder Stolze; die Hand darauf: er bleibt nicht unbestraft. |
| 6 Miłość i wierność gładzą winę, bojaźń Pańska ze złych dróg sprowadza. | 6 Sünde wird gesühnt durch Lieb' und Treue; durch Gottesfurcht bleibt man dem Bösen fern. |
| 7 Gdy drogi człowieka są miłe Panu, pojedna On z nim nawet wrogów. | 7 Gefällt dem Herrn der Wandel eines Menschen, so stimmt er ihm auch seine Feinde friedlich. |
| 8 Lepiej mieć mało żyjąc sprawiedliwie, niż niegodziwie mieć wielkie zyski. | 8 Besser wenig mit Gerechtigkeit als eine Menge Gut mit Unrecht. |
| 9 Serce człowieka obmyśla drogę, lecz Pan utwierdza kroki. | 9 Des Menschen Herz plant seinen Weg, der Herr jedoch lenkt seinen Schritt. |
| 10 Na wargach królewskich wyrocznia: jego usta w sądzie nie błądzą. | 10 Gottesurteil ruht auf eines Königs Lippen, und spricht er Recht, verfehlt sein Mund sich nicht. |
| 11 Waga i szala to sprawa Pana, Jego dzieło - ciężarki we worku. | 11 Genaue Waage stammt vom Herrn, sein Werk sind die Gewichte in der Tasche. |
| 12 Obrzydłe królom działanie nieprawe, bo tron się opiera na sprawiedliwości. | 12 Für Könige ist Freveltat ein Greuel, denn durch Gerechtigkeit steht fest der Thron. |
| 13 Prawe usta królowi są miłe, uczciwie mówiących on kocha. | 13 Des Königs Wohlgefallen sind gerechte Lippen, wer Rechtes redet, ist bei ihm beliebt. |
| 14 Gniew króla to zwiastun śmierci, uśmierzy go człowiek rozumny. | 14 Der Zorn des Königs ist wie Todesboten, der weise Mann jedoch besänftigt ihn. |
| 15 W pogodnym obliczu króla jest życie, jego łaska jak chmura deszczowa na wiosnę. | 15 Leben bringt des Königs freundliches Gesicht, sein Wohlgefallen gleicht der Frühjahrsregenwolke. |
| 16 Raczej mądrość nabywać niż złoto, lepiej mieć rozum - niż srebro. | 16 Besser als das feinste Gold ist der Gewinn von Weisheit, und der Gewinn von Einsicht übertrifft das Silber. |
| 17 Unikać złego - to droga prawych, chroni życie, kto czuwa nad drogą. | 17 Böses meiden ist die Bahn der Redlichen; sich selbst behütet, wer auf seinen Wandel achtet. |
| 18 Przed porażką - wyniosłość, duch pyszny poprzedza upadek. | 18 Stolz kommt vor dem Sturz und Hochmut vor dem Fall. |
| 19 Lepiej być skromnym pośród pokornych, niż łupy dzielić z pysznymi. | 19 Besser klein sein mit den Niedrigen als Beute teilen mit den Stolzen. |
| 20 Znajdzie szczęście - kto zważa na przykazanie, kto Panu zaufał - szczęśliwy. | 20 Wer auf das Mahnwort achtet, findet Glück; Heil dem, der auf den Herrn vertraut! |
| 21 Kto sercem mądry, zwie się rozumnym, a słodycz warg wiedzę pomnoży. | 21 Wer weisen Herzens ist, den nennt man klug, und angenehme Rede fördert die Belehrung. |
| 22 Rozum źródłem życia dla tych, co go mają, głupota - karą dla niemądrych. | 22 Ein Lebensquell ist Einsicht dem, der sie besitzt, doch Torheit ist die Züchtigung der Toren. |
| 23 Od serca mądrego i usta mądrzeją, przezorność na wargach się mnoży. | 23 Des Weisen Herz füllt seinen Mund mit Einsicht und mehrt auf seinen Lippen die Belehrung. |
| 24 Dobre słowa są plastrem miodu, słodyczą dla gardła, lekiem dla ciała. | 24 Milde Reden sind wie Wabenhonig, der Seele süß und Labsal für den Leib. |
| 25 Jest droga, co komuś zdaje się słuszna, a w końcu prowadzi do zguby. | 25 Gar mancher Weg dünkt einen eben, doch Todeswege sind sein Ende. |
| 26 Głód robotnika pracuje dla niego, bo przymuszają go usta. | 26 Des Tagelöhners Hunger lohnt sich ihm, da nimmer satt sein Mund ihn vorwärtstreibt. |
| 27 Człowiek nieprawy zło gotuje, i ogień mu płonie na wargach. | 27 Ein Herd von Bosheit ist der Taugenichts, auf seinen Lippen brennt ein sengend Feuer. |
| 28 Człowiek podstępny wznieca kłótnie, plotkarz poróżnia przyjaciół. | 28 Ein Mensch voll Hinterlist verursacht Streit, und ein Verleumder trennt vertraute Freunde. |
| 29 Gwałtownik zwodzi bliźniego, prowadzi na drogę niedobrą. | 29 Ein verbrecherischer Mensch verleitet seinen Nächsten und führt ihn hin auf schlechten Weg. |
| 30 Kto oczy zamyka, podstęp obmyśla, kto wargi zaciska, dokonał zbrodni. | 30 Wer mit den Augen blinzelt, sinnt auf Tücke, wer seine Lippen kneift, hat Bosheit schon bereit. |
| 31 Siwy włos ozdobną koroną: na drodze prawości się znajdzie. | 31 Graues Haar ist eine Ehrenkrone; sie findet sich am Wege der Gerechtigkeit. |
| 32 Cierpliwy jest lepszy niż mocny, opanowany - od zdobywcy grodu. | 32 Wer Langmut übt, ist besser als ein Kriegsheld, ein Selbstbeherrschter tapferer als ein Burgbezwinger. |
| 33 We fałdy sukni wrzuca się losy, ale Pan sam rozstrzyga. | 33 Im Bausch des Kleides schüttelt man das Los, doch kommt vom Herrn all sein Entscheid. |
