| 1 Tego dnia Tobiasz przypomniał sobie o pieniądzach, które złożył u Gabaela w Raga w Medii. | 1 Tobie, croyant donc que Dieu exaucerait la prière qu'il lui avait faite de pouvoir mourir, appela à lui son fils Tobie, |
| 2 I mówił do siebie: Przecież ja prosiłem o śmierć. Dlaczego nie mam zawołać mego syna i nie powiedzieć mu o tych pieniądzach, zanim umrę? | 2 Lorsqu'elle est présente on l'imite, et on la regrette lorsqu'elle s'est retirée ; couronnée à jamais, elle triomphe (victorieuse), après avoir remporté le prix de combats sans souillure. |
| 3 I zawołał swego syna Tobiasza, który przyszedł do niego. I rzekł mu: Spraw mi piękny pogrzeb! Szanuj swoją matkę i nie zapomnij o niej przez wszystkie dni jej życia! Czyń to, co jej się będzie podobać, i nie zasmucaj jej duszy żadnym twoim uczynkiem! | 3 Lorsque Dieu aura reçu mon âme, ensevelissez mon corps, et honorez votre mère tous les jours de sa vie; |
| 4 Przypomnij sobie, dziecko, na jakie liczne niebezpieczeństwa była ona narażona z powodu ciebie, gdy cię w łonie swoim nosiła. A kiedy umrze, pogrzeb ją obok mnie w jednym grobie! | 4 car vous devez vous souvenir des nombreux et grands périls qu'elle a soufferts lorsqu'elle vous portait dans son sein. |
| 5 Pamiętaj, dziecko, na Pana przez wszystkie dni twoje! Nie popełniaj dobrowolnie grzechu i nie przestępuj nigdy Jego przykazań! Przez wszystkie dni twojego życia spełniaj uczynki miłosierne i nie chodź drogami nieprawości, | 5 Et quand elle-même aussi aura achevé le temps de sa vie, ensevelissez-la auprès de moi. |
| 6 ponieważ ci, którzy właściwie postępują, doznają powodzenia we wszystkich swych czynach. | 6 Car les enfants nés d'une couche illégitime (union inique), lorsqu'on les interroge, sont des témoins qui déposent contre le crime de leurs parents. |
| 7 A wszystkim, którzy postępują sprawiedliwie, dawaj jałmużnę z majętności swojej i niech oko twoje nie będzie skąpe w czynieniu jałmużny! Nie odwracaj twarzy od żadnego biedaka, a nie odwróci się od ciebie oblicze Boga. | 7 Mais le juste, alors même qu'il mourrait d'une mort précipitée, sera dans le repos ; |
| 8 Jak ci tylko starczy, według twojej zasobności dawaj z niej jałmużnę! Będziesz miał mało - daj mniej, ale nie wzbraniaj się dawać jałmużny nawet z niewielkiej własności! | 8 Soyez charitable de la manière que vous le pourrez. |
| 9 Tak zaskarbisz sobie wielkie dobra na dzień potrzebny, | 9 Si vous avez beaucoup, donnez abondamment; si vous avez peu, ayez soin de donner de bon coeur de ce peu. |
| 10 ponieważ jałmużna wybawia od śmierci i nie pozwala wejść do ciemności. | 10 Car vous vous amasserez une grande récompense pour le jour de la nécessité. |
| 11 Jałmużna bowiem jest wspaniałym darem dla tych, którzy ją dają przed obliczem Najwyższego. | 11 Car l'aumône délivre de tout péché et de la mort, et elle ne laissera pas tomber l'âme dans les ténèbres. |
| 12 Strzeż się, dziecko, wszelkiej rozpusty, a przede wszystkim weź sobie żonę z potomstwa twych przodków! Nie bierz żony obcej, która nie byłaby z pokolenia twojego ojca, ponieważ jesteśmy synami proroków. Wspomnij sobie, dziecko, z przeszłości, że Noe, Abraham, Izaak, Jakub, przodkowie nasi, wszyscy wzięli żony z pokrewieństwa swego i dlatego byli błogosławieni w dzieciach swoich, a ich potomstwo posiądzie ziemię. | 12 L'aumône sera le sujet d'une grande confiance devant le Dieu suprême, pour tous ceux qui l'auront faite. |
| 13 A teraz, dziecko, kochaj twoich braci i nie wynoś się w sercu swoim nad twych krewnych ani nad synów, ani nad córki twego narodu i wybierz sobie z nich żonę, ponieważ w pysze jest wiele zepsucia i niegodziwości, a w próżniactwie ubytek i wielka bieda. Albowiem próżniactwo jest matką głodu. | 13 Gardez-vous, mon fils, de toute fornication; et hors votre épouse, ne vous permettez pas de commettre le crime. |
| 14 Zarobku jakiegokolwiek człowieka, który by pracował u ciebie, nie zatrzymuj do jutra, a wypłacaj natychmiast. A jeśli będziesz służył Bogu, On tobie odpłaci. Uważaj na siebie, dziecko, we wszystkich swoich uczynkach i bądź dobrze wychowany w całym swoim postępowaniu! | 14 Ne souffrez jamais que l'orgueil domine dans Vos pensées ou dans Vos paroles, car c'est par lui que tous les maux ont commencé. |
| 15 Czym sam się brzydzisz, nie czyń tego nikomu! Nie pij wina aż do upicia się i niech pijaństwo nie idzie z tobą w drogę! | 15 que Dieu répand sa grâce et sa miséricorde sur ses saints, et que ses regards favorables sont sur ses élus. |
| 16 Udzielaj twego chleba głodnemu, a szat swoich użycz nagim! Ze wszystkiego, co ci zbywa, dawaj jałmużnę, a oko twoje niech nie będzie skąpe, gdy ją dajesz. | 16 Ce que vous seriez fâché qu'on vous fît, prenez garde de jamais le faire à autrui. |
| 17 Kładź chleby twoje na grobie sprawiedliwych, ale grzesznikom nie dawaj. | 17 Mangez votre pain avec les pauvres et avec ceux qui ont faim, et couvrez de Vos vêtements ceux qui sont nus. |
| 18 Szukaj rady u każdego mądrego i nie gardź żadną pożyteczną radą. | 18 Employez votre pain et votre vin; à la sépulture du juste, et gardez-vous d'en manger et d'en boire avec les pécheurs. |
| 19 W każdej chwili uwielbiaj Pana Boga i proś Go, aby drogi twoje były proste i aby doszły do skutku wszystkie twoje zamiary i pragnienia, ponieważ żaden naród nie posiada mądrości, lecz wszystko, co dobre, daje sam Pan i kogo Pan chce, tego upokarza, jak chce. A teraz, dziecko, pamiętaj na moje zalecenia i nie wymazuj ich z serca! | 19 Demandez toujours conseil à un homme sage. |
| 20 Teraz powiadamiam cię, dziecko, że złożyłem dziesięć talentów srebra u Gabaela, syna Gabriego, w Raga w Medii. | 20 Bénissez Dieu en tout temps, et demandez-Lui qu'Il dirige Vos voies, et que tous Vos desseins demeurent fermes en Lui. |
| 21 Nie bój się, dziecko, żeśmy zbiednieli. Ty masz wielkie bogactwa, jeśli ty Boga się będziesz bał i będziesz unikał każdego grzechu, i czynił, co dobre jest przed Panem, Bogiem twoim. | 21 Je vous avertis aussi, mon fils, que lorsque vous n'étiez qu'un petit enfant, j'ai donné dix talents d'argent à Gabélus, de Ragès, ville des Mèdes, et que j'ai sa promesse entre les mains. |
| 22 C'est pourquoi cherchez de quelle manière vous parviendrez jusqu'à lui, pour retirer de lui cette somme d'argent et lui rendre son obligation. |
| 23 Ne craignez point, mon fils : il est vrai que nous menons une vie pauvre; mais nous aurons beaucoup de biens si nous craignons Dieu, et si nous nous écartons de tout péché, et si nous faisons de bonnes oeuvres. |