Księga Tobiasza 4

Torna indietro

Tysiąclecia Sacra Bibbia Garofalo
1 Tego dnia Tobiasz przypomniał sobie o pieniądzach, które złożył u Gabaela w Raga w Medii.1 In quel giorno Tobit si ricordò del denaro che aveva depositato presso Gabael in Ragi di Media.
2 I mówił do siebie: Przecież ja prosiłem o śmierć. Dlaczego nie mam zawołać mego syna i nie powiedzieć mu o tych pieniądzach, zanim umrę?2 Pensò: «Io ho invocato la morte; perché non chiamo Tobia mio figlio per metterlo al corrente prima di morire?»
3 I zawołał swego syna Tobiasza, który przyszedł do niego. I rzekł mu: Spraw mi piękny pogrzeb! Szanuj swoją matkę i nie zapomnij o niej przez wszystkie dni jej życia! Czyń to, co jej się będzie podobać, i nie zasmucaj jej duszy żadnym twoim uczynkiem!3 Dopo averlo chiamato, gli disse: «Figlio, qualora muoia, seppelliscimi, e non mancare di rispetto a tua madre. Onorala in tutto il tempo della tua vita, fa’ ciò che può riuscirle gradito e non disgustarla mai.
4 Przypomnij sobie, dziecko, na jakie liczne niebezpieczeństwa była ona narażona z powodu ciebie, gdy cię w łonie swoim nosiła. A kiedy umrze, pogrzeb ją obok mnie w jednym grobie!4 Ricordati, figlio, che essa incontrò molti pericoli per te, quando ti ebbe in seno; e, quando morirà, seppelliscila vicino a me, nella stessa tomba.
5 Pamiętaj, dziecko, na Pana przez wszystkie dni twoje! Nie popełniaj dobrowolnie grzechu i nie przestępuj nigdy Jego przykazań! Przez wszystkie dni twojego życia spełniaj uczynki miłosierne i nie chodź drogami nieprawości,5 Ogni giorno, o figlio, ricordati del Signore nostro Dio: non voler peccare O trasgredire il suoi comandamenti. Pratica la giustizia per tutto il tempo della tua vita e non camminare per le vie dell’ingiustizia;
6 ponieważ ci, którzy właściwie postępują, doznają powodzenia we wszystkich swych czynach.6 poiché, se agirai secondo la rettitudine, riusciranno bene le tue opere,
7 A wszystkim, którzy postępują sprawiedliwie, dawaj jałmużnę z majętności swojej i niech oko twoje nie będzie skąpe w czynieniu jałmużny! Nie odwracaj twarzy od żadnego biedaka, a nie odwróci się od ciebie oblicze Boga.7 a tutti coloro che praticano la giustizia fa’ l’elemosina dalle tue sostanze; quando poi fai l’elemosina, il tuo occhio non sia gretto. Non voltare la faccia a nessun povero e Dio non ti volterà la faccia.
8 Jak ci tylko starczy, według twojej zasobności dawaj z niej jałmużnę! Będziesz miał mało - daj mniej, ale nie wzbraniaj się dawać jałmużny nawet z niewielkiej własności!8 Secondo ciò che possiedi: se hai in abbondanza, fanne elemosina; se hai poco, non temere di fare l’elemosina con il poco;
9 Tak zaskarbisz sobie wielkie dobra na dzień potrzebny,9 perché così ti metterai da parte un buon deposito per il giorno del bisogno.
10 ponieważ jałmużna wybawia od śmierci i nie pozwala wejść do ciemności.10 Poiché l’elemosina libera dalla morte e non lascia andare nelle tenebre.
11 Jałmużna bowiem jest wspaniałym darem dla tych, którzy ją dają przed obliczem Najwyższego.11 Certo l’elemosina è un dono gradito per tutti coloro che la fanno al cospetto dell’Altissimo.
12 Strzeż się, dziecko, wszelkiej rozpusty, a przede wszystkim weź sobie żonę z potomstwa twych przodków! Nie bierz żony obcej, która nie byłaby z pokolenia twojego ojca, ponieważ jesteśmy synami proroków. Wspomnij sobie, dziecko, z przeszłości, że Noe, Abraham, Izaak, Jakub, przodkowie nasi, wszyscy wzięli żony z pokrewieństwa swego i dlatego byli błogosławieni w dzieciach swoich, a ich potomstwo posiądzie ziemię.12 Guardati, figlio, da ogni fornicazione, e anzitutto prendi una donna della stirpe dei tuoi padri; non prendere una donna straniera che non sia della tribù di tuo padre, perché noi siamo figli di profeti. Noè, Abramo, Isacco, Giacobbe sono i nostri padri fino dalle origini: ricordati, figlio, che tutti essi presero mogli tra i loro fratelli e furono benedetti nei loro figli, la loro stirpe avrà la terra in eredità.
13 A teraz, dziecko, kochaj twoich braci i nie wynoś się w sercu swoim nad twych krewnych ani nad synów, ani nad córki twego narodu i wybierz sobie z nich żonę, ponieważ w pysze jest wiele zepsucia i niegodziwości, a w próżniactwie ubytek i wielka bieda. Albowiem próżniactwo jest matką głodu.13 Inoltre, figlio mio, ama i tuoi fratelli e non insuperbire nel cuore di fronte ai tuoi fratelli e ai figli e alle figlie del tuo popolo sdegnando di prenderti una moglie tra di loro. Poiché nella superbia c’è molta rovina e disordine, come nell’ozio c’è danno e grande miseria poiché la vanità è madre della fame.
14 Zarobku jakiegokolwiek człowieka, który by pracował u ciebie, nie zatrzymuj do jutra, a wypłacaj natychmiast. A jeśli będziesz służył Bogu, On tobie odpłaci. Uważaj na siebie, dziecko, we wszystkich swoich uczynkach i bądź dobrze wychowany w całym swoim postępowaniu!14 La ricompensa di ogni uomo che abbia lavorato non resti nemmeno una notte presso di te, ma pagagliela subito. Così, se servirai Dio, ne sarai ripagato. Rifletti, figlio, in tutte le tue opere e sii educato in ogni circostanza.
15 Czym sam się brzydzisz, nie czyń tego nikomu! Nie pij wina aż do upicia się i niech pijaństwo nie idzie z tobą w drogę!15 Non fare a nessuno ciò che tu detesti Non bere il vino fino all’ubriachezza: all'ubriachezza non venga con te sul tuo cammino.
16 Udzielaj twego chleba głodnemu, a szat swoich użycz nagim! Ze wszystkiego, co ci zbywa, dawaj jałmużnę, a oko twoje niech nie będzie skąpe, gdy ją dajesz.16 Dà un po’ del tuo pane a chi ha fame e un po’ delle tue vesti agli ignudi. Di tutto ciò che ti è superfluo fa’ elemosina e, quando fai l’elemosina, il tuo occhio non sia gretto.
17 Kładź chleby twoje na grobie sprawiedliwych, ale grzesznikom nie dawaj.17 Metti il tuo pane sulla tomba dei giusti e non darne ai peccatori.
18 Szukaj rady u każdego mądrego i nie gardź żadną pożyteczną radą.18 Richiedi il consiglio a chi è prudente e non disdegnare nessun consiglio utile
19 W każdej chwili uwielbiaj Pana Boga i proś Go, aby drogi twoje były proste i aby doszły do skutku wszystkie twoje zamiary i pragnienia, ponieważ żaden naród nie posiada mądrości, lecz wszystko, co dobre, daje sam Pan i kogo Pan chce, tego upokarza, jak chce. A teraz, dziecko, pamiętaj na moje zalecenia i nie wymazuj ich z serca!19 In ogni circostanza benedici il Signore domandagli che le tue vie siano rette e che tutte le tue strade e i tuoi intenti giungano a buon fine, poiché nessun popolo possiede la sapienza, ma è il Signore che dà tutti i beni e, se vuole, umilia come vuole. Dunque, figlio, ricordati dei miei precetti: essi non si cancellino mai dal tuo cuore.
20 Teraz powiadamiam cię, dziecko, że złożyłem dziesięć talentów srebra u Gabaela, syna Gabriego, w Raga w Medii.20 Ora ti metto al corrente dei dieci talenti d’argento che ho depositato presso Gabael di Gabria a Ragi di Media.
21 Nie bój się, dziecko, żeśmy zbiednieli. Ty masz wielkie bogactwa, jeśli ty Boga się będziesz bał i będziesz unikał każdego grzechu, i czynił, co dobre jest przed Panem, Bogiem twoim.21 Non temere, figlio, perché siamo diventati poveri. Sarai ricco, se temerai Dio, ti terrai lontano da ogni peccato e se farai ciò che è gradito al suo cospetto».