| 1 Az összes réginek bölcsességét kutatja a bölcs, és a prófétákkal tölti idejét, | 1 πλην του επιδιδοντος την ψυχην αυτου και διανοουμενου εν νομω υψιστου σοφιαν παντων αρχαιων εκζητησει και εν προφητειαις ασχοληθησεται |
| 2 megjegyzi magának neves férfiak elbeszéléseit, és behatol a példabeszédek fordulataiba. | 2 διηγησιν ανδρων ονομαστων συντηρησει και εν στροφαις παραβολων συνεισελευσεται |
| 3 A bölcs mondások titkait fürkészi, s a példabeszédek talányaival foglalkozik. | 3 αποκρυφα παροιμιων εκζητησει και εν αινιγμασι παραβολων αναστραφησεται |
| 4 A főemberek között tesz szolgálatot, és megjelenik a fejedelem előtt. | 4 ανα μεσον μεγιστανων υπηρετησει και εναντι ηγουμενων οφθησεται εν γη αλλοτριων εθνων διελευσεται αγαθα γαρ και κακα εν ανθρωποις επειρασεν |
| 5 Beutazza idegen népek földjét, hogy jót és rosszat próbáljon az emberek között. | 5 την καρδιαν αυτου επιδωσει ορθρισαι προς κυριον τον ποιησαντα αυτον και εναντι υψιστου δεηθησεται και ανοιξει στομα αυτου εν προσευχη και περι των αμαρτιων αυτου δεηθησεται |
| 6 Arra adja szívét már hajnalban, hogy keresse az Urat, az ő Alkotóját, és könyörög a Magasságbeli színe előtt. | 6 εαν κυριος ο μεγας θεληση πνευματι συνεσεως εμπλησθησεται αυτος ανομβρησει ρηματα σοφιας αυτου και εν προσευχη εξομολογησεται κυριω |
| 7 Imára nyitja száját, és bűneiért könyörög. | 7 αυτος κατευθυνει βουλην αυτου και επιστημην και εν τοις αποκρυφοις αυτου διανοηθησεται |
| 8 Ha az Úr, a hatalmas, úgy akarja, eltölti őt az értelem lelkével, | 8 αυτος εκφανει παιδειαν διδασκαλιας αυτου και εν νομω διαθηκης κυριου καυχησεται |
| 9 akkor úgy hullatja bölcs igéit, mint a záport, és imában dicséri az Urat, | 9 αινεσουσιν την συνεσιν αυτου πολλοι και εως του αιωνος ουκ εξαλειφθησεται ουκ αποστησεται το μνημοσυνον αυτου και το ονομα αυτου ζησεται εις γενεας γενεων |
| 10 aki irányítja megfontolását és tudományát, ő pedig annak titkain tanakodik. | 10 την σοφιαν αυτου διηγησονται εθνη και τον επαινον αυτου εξαγγελει εκκλησια |
| 11 Nyilvánosságra hozza tudós tanítását, s az Úr szövetségének törvényével dicsekszik. | 11 εαν εμμεινη ονομα καταλειψει η χιλιοι και εαν αναπαυσηται εκποιει αυτω |
| 12 Sokan magasztalják bölcsességét, s az nem múlik el sohasem. | 12 ετι διανοηθεις εκδιηγησομαι και ως διχομηνια επληρωθην |
| 13 Nem megy feledésbe emléke, és neve él nemzedékről nemzedékre. | 13 εισακουσατε μου υιοι οσιοι και βλαστησατε ως ροδον φυομενον επι ρευματος υγρου |
| 14 Bölcsességét népek emlegetik, és dicséretét hirdeti a közösség. | 14 και ως λιβανος ευωδιασατε οσμην και ανθησατε ανθος ως κρινον διαδοτε οσμην και αινεσατε ασμα ευλογησατε κυριον επι πασιν τοις εργοις |
| 15 Ha tovább él, ezreknél különb a neve, ha pedig pihenőre tér, az is hasznára van. | 15 δοτε τω ονοματι αυτου μεγαλωσυνην και εξομολογησασθε εν αινεσει αυτου εν ωδαις χειλεων και εν κινυραις και ουτως ερειτε εν εξομολογησει |
| 16 Hadd beszéljek tovább, megfontoltan, mert telítve vagyok lelkesedéssel! | 16 τα εργα κυριου παντα οτι καλα σφοδρα και παν προσταγμα εν καιρω αυτου εσται ουκ εστιν ειπειν τι τουτο εις τι τουτο παντα γαρ εν καιρω αυτου ζητηθησεται |
| 17 Fennhangon mondja: Hallgassatok rám, istenfélő fiaim, hogy viruljatok, mint a patak mellé ültetett rózsa. | 17 εν λογω αυτου εστη ως θιμωνια υδωρ και εν ρηματι στοματος αυτου αποδοχεια υδατων |
| 18 Édes lesz illatotok, mint a Libanoné, | 18 εν προσταγματι αυτου πασα η ευδοκια και ουκ εστιν ος ελαττωσει το σωτηριον αυτου |
| 19 s virágoztok, mint a liliom, illatot árasztotok, és levéldíszbe öltöztök! Zengjetek dalt és áldjátok az Urat műveiért! | 19 εργα πασης σαρκος ενωπιον αυτου και ουκ εστιν κρυβηναι απο των οφθαλμων αυτου |
| 20 Adjátok meg nevének a tiszteletet, és dicsérjétek őt ajkatok szavával, ajkatok dallamával, lantszóval, és magasztalva ekként szóljatok: | 20 απο του αιωνος εις τον αιωνα επεβλεψεν και ουθεν εστιν θαυμασιον εναντιον αυτου |
| 21 »Nagyon jó az Úr minden műve, és a maga idejében meglesz minden, amit parancsol!« Ne kérdezze senki: »Mi ez?« vagy »Mire jó az?« mert mindennek megvan a rendeltetése. | 21 ουκ εστιν ειπειν τι τουτο εις τι τουτο παντα γαρ εις χρειας αυτων εκτισται |
| 22 Szavára megállt a víz, mint a töltés, szája igéjére, mint a vízmedence, | 22 η ευλογια αυτου ως ποταμος επεκαλυψεν και ως κατακλυσμος ξηραν εμεθυσεν |
| 23 mert akaratának kívánsága teljesül, s ahol ő segít, ott nincsen akadály. | 23 ουτως οργην αυτου εθνη κληρονομησει ως μετεστρεψεν υδατα εις αλμην |
| 24 Minden élőlény műve nyilvánvaló előtte, és semmi sincs elrejtve színe elől. | 24 αι οδοι αυτου τοις οσιοις ευθειαι ουτως τοις ανομοις προσκομματα |
| 25 Átfogja tekintetével az örökkévalóságot, és semmi sem csodás a színe előtt! | 25 αγαθα τοις αγαθοις εκτισται απ' αρχης ουτως τοις αμαρτωλοις κακα |
| 26 Nem lehet azt mondani: »Mire jó ez, meg az?« mert mindenre szükség van a maga idejében. | 26 αρχη πασης χρειας εις ζωην ανθρωπου υδωρ και πυρ και σιδηρος και αλας και σεμιδαλις πυρου και γαλα και μελι αιμα σταφυλης και ελαιον και ιματιον |
| 27 Áldása kiárad, mint a folyam, | 27 ταυτα παντα τοις ευσεβεσιν εις αγαθα ουτως τοις αμαρτωλοις τραπησεται εις κακα |
| 28 és megitatja a szárazföldet, mint az áradás. Így űzte el haragja a népeket, amelyek nem keresték őt, | 28 εστιν πνευματα α εις εκδικησιν εκτισται και εν θυμω αυτου εστερεωσεν μαστιγας αυτων εν καιρω συντελειας ισχυν εκχεουσιν και τον θυμον του ποιησαντος αυτους κοπασουσιν |
| 29 így változtatott vizet szárazsággá, úgyhogy a föld kiszáradt; így egyengetett utat átvonulásokhoz, a bűnösöknek pedig gáncsot vetett haragjában. | 29 πυρ και χαλαζα και λιμος και θανατος παντα ταυτα εις εκδικησιν εκτισται |
| 30 Jót teremtett a jóknak kezdettől fogva, éppígy jót és rosszat a gonoszoknak. | 30 θηριων οδοντες και σκορπιοι και εχεις και ρομφαια εκδικουσα εις ολεθρον ασεβεις |
| 31 Az ember életének fő szükségletei: víz és tűz, vas meg só, tej, búzakenyér, méz, a szőlő fürtje, olaj és ruha. | 31 εν τη εντολη αυτου ευφρανθησονται και επι της γης εις χρειας ετοιμασθησονται και εν καιροις αυτων ου παραβησονται λογον |
| 32 Mindez a jámborok javára szolgál, de a gonoszok és bűnösök ártalmára válik. | 32 δια τουτο εξ αρχης εστηριχθην και διενοηθην και εν γραφη αφηκα |
| 33 Vannak szellemek, amelyeket megtorlásra teremtett, és ezek dühöngésükkel súlyosbítják kínjaikat, | 33 τα εργα κυριου παντα αγαθα και πασαν χρειαν εν ωρα αυτης χορηγησει |
| 34 a vég idején kiadják erejüket, és lecsillapítják Alkotójuk haragját. | 34 και ουκ εστιν ειπειν τουτο τουτου πονηροτερον παντα γαρ εν καιρω ευδοκιμηθησεται |
| 35 Tűz és jégeső, éhség és döghalál, mindezeket bosszúállásra teremtették. A ragadozók fogai, a skorpiók s a kígyók és a bosszú pallosa az istentelenek kiirtásáért vannak. Ha parancsot ad nekik, ujjonganak, szükség esetére készen állnak a földön, és nem késnek szót fogadni kellő időben. Ezért kezdettől fogva meg voltam győződve, meghánytam-vetettem, s írásba is foglaltam: »Jók az Úr művei mind egy szálig, és minden szükségletről idejében gondoskodik.« Nem lehet azt mondani: »Ez rosszabb amannál!« mert mindegyik beválik a maga idejében. Most tehát teljes szívvel és szájjal dicsérjétek és áldjátok az Úr nevét! | 35 και νυν εν παση καρδια και στοματι υμνησατε και ευλογησατε το ονομα κυριου |