| 1 אַֽל־תִּתְהַלֵּל בְּיוֹם מָחָרכִּי לֹֽא־תֵדַע מַה־יֵּלֶד יֽוֹם׃ | 1 Nie chwal się dniem jutrzejszym, bo nie wiesz, co dzień ci przyniesie. |
| 2 יְהַלֶּלְךָ זָר וְלֹא־פִיךָנׇכְרִי וְאַל־שְׂפָתֶֽיךָ׃ | 2 Niech inny cię chwali - nie twe własne usta, ktoś obcy - nie własne twe wargi. |
| 3 כֹּֽבֶד־אֶבֶן וְנֵטֶל הַחוֹלוְכַעַס אֱוִיל כָּבֵד מִשְּׁנֵיהֶֽם׃ | 3 Ciężki jest kamień i piasek nie lekki, gniew głupiego cięższy od obu. |
| 4 אַכְזְרִיּוּת חֵמָה וְשֶׁטֶף אָףוּמִי יַעֲמֹד לִפְנֵי קִנְאָֽה׃ | 4 Gwałtowny jest gniew, zapalczywość - nieubłagana, a kto się ostoi przed zazdrością? |
| 5 טוֹבָה תּוֹכַחַת מְגֻלָּהמֵאַהֲבָה מְסֻתָּֽרֶת׃ | 5 Lepsza jest jawna nagana niż miłość tajona. |
| 6 נֶאֱמָנִים פִּצְעֵי אוֹהֵבוְנַעְתָּרוֹת נְשִׁיקוֹת שׂוֹנֵֽא׃ | 6 Razy przyjaciela - [znakiem] wierności, pocałunki wroga - zwodnicze. |
| 7 נֶפֶשׁ שְׂבֵעָה תָּבוּס נֹפֶתוְנֶפֶשׁ רְעֵבָה כׇּל־מַר מָתֽוֹק׃ | 7 Kto syty - depcze po miodzie, głodnemu i gorycz jest słodka. |
| 8 כְּצִפּוֹר נוֹדֶדֶת מִן־קִנָּהּכֵּֽן־אִישׁ נוֹדֵד מִמְּקוֹמֽוֹ׃ | 8 Jak ptak, co uciekł z gniazda, tak człowiek, co uciekł z ojczyzny. |
| 9 שֶׁמֶן וּקְטֹרֶת יְשַׂמַּֽח־לֵבוּמֶתֶק רֵעֵהוּ מֵעֲצַת־נָֽפֶשׁ׃ | 9 Olejki, pachnidło - serce radują i dobre słowo przyjaciela, dzięki radzie z duszy. |
| 10 רֵעֲךָ ורעה וְרֵעַ אָבִיךָ אַֽל־תַּעֲזֹבוּבֵית אָחִיךָ אַל־תָּבוֹא בְּיוֹם אֵידֶךָטוֹב שָׁכֵן קָרוֹב מֵאָח רָחֽוֹק׃ | 10 Nie gardź swoim i ojca przyjacielem, a w dniu klęski nie chodź do brata, bo lepszy sąsiad bliski niż brat daleki. |
| 11 חֲכַם בְּנִי וְשַׂמַּח לִבִּיוְאָשִׁיבָה חֹרְפִי דָבָֽר׃ | 11 Bądź mądry, synu, rozwesel me serce, a tym, co lżą mnie, odpowiem. |
| 12 עָרוּם ׀ רָאָה רָעָה נִסְתָּרפְּתָאיִם עָבְרוּ נֶעֱנָֽשׁוּ׃ | 12 Rozważny zło widzi i kryje się, nierozważni tam idą i szkodę ponoszą. |
| 13 קַח־בִּגְדוֹ כִּי־עָרַב זָרוּבְעַד נׇכְרִיָּה חַבְלֵֽהוּ׃ | 13 Zabierz mu suknię, bo ręczy za obcego, za nieznajomych - weź zastaw! |
| 14 מְבָרֵךְ רֵעֵהוּ ׀ בְּקוֹל גָּדוֹל בַּבֹּקֶר הַשְׁכֵּיםקְלָלָה תֵּחָשֶׁב לֽוֹ׃ | 14 Kto rankiem głośno błogosławi bliźniego, policzą mu to za przekleństwo. |
| 15 דֶּלֶף טוֹרֵד בְּיוֹם סַגְרִירוְאֵשֶׁת מדונים מִדְיָנִים נִשְׁתָּוָֽה׃ | 15 Rynna ciekąca stale w dzień dżdżysty, podobna do żony swarliwej. |
| 16 צֹפְנֶיהָ צָפַן־רוּחַוְשֶׁמֶן יְמִינוֹ יִקְרָֽא׃ | 16 Kto chce ją wstrzymać, ten wiatr wstrzymuje lub zbiera oliwę do ręki. |
| 17 בַּרְזֶל בְּבַרְזֶל יָחַדוְאִישׁ יַחַד פְּנֵֽי־רֵעֵֽהוּ׃ | 17 Żelazo żelazem się ostrzy, a człowiek urabia charakter bliźniego. |
| 18 נֹצֵר תְּאֵנָה יֹאכַל פִּרְיָהּוְשֹׁמֵר אֲדֹנָיו יְכֻבָּֽד׃ | 18 Stróż drzewa figowego - spożywa jego owoc, czujny o pana - doznaje szacunku. |
| 19 כַּמַּיִם הַפָּנִים לַפָּנִיםכֵּן לֵֽב־הָאָדָם לָאָדָֽם׃ | 19 Oblicze odbija się w wodzie, a w sercu odbija się człowiek. |
| 20 שְׁאוֹל וַאֲבַדֹּה לֹא תִשְׂבַּעְנָהוְעֵינֵי הָאָדָם לֹא תִשְׂבַּֽעְנָה׃ | 20 Szeol i zatrata niesyte, niesyte i oczy człowieka. |
| 21 מַצְרֵף לַכֶּסֶף וְכוּר לַזָּהָבוְאִישׁ לְפִי מַהֲלָלֽוֹ׃ | 21 Czym dla srebra - tygiel, dla złota - piec, tym dla człowieka - pochwała. |
| 22 אִם תִּכְתּֽוֹשׁ־אֶת־הָאֱוִיל ׀ בַּמַּכְתֵּשׁבְּתוֹךְ הָרִיפוֹת בַּעֱלִילֹא־תָסוּר מֵעָלָיו אִוַּלְתּֽוֹ׃ | 22 Choć stłuczesz głupiego w moździerzu tłuczkiem - razem z ziarnami - głupota go nie opuści. |
| 23 יָדֹעַ תֵּדַע פְּנֵי צֹאנֶךָשִׁית לִבְּךָ לַעֲדָרִֽים׃ | 23 Troszcz się o potrzeby zwierząt, zwracaj uwagę na trzodę; |
| 24 כִּי לֹא לְעוֹלָם חֹסֶןוְאִם־נֵזֶר לְדוֹר דור וָדֽוֹר׃ | 24 nie trwa na wieki bogactwo, ani na pokolenia - korona. |
| 25 גָּלָה חָצִיר וְנִרְאָה־דֶשֶׁאוְנֶאֶסְפוּ עִשְּׂבוֹת הָרִֽים׃ | 25 Wyrosła trawa, pojawia się potraw, zbierze się górskie siano: |
| 26 כְּבָשִׂים לִלְבוּשֶׁךָוּמְחִיר שָׂדֶה עַתּוּדִֽים׃ | 26 owce na suknie dla ciebie, a kozły, by za pole zapłacić; |
| 27 וְדֵי ׀ חֲלֵב עִזִּיםלְֽלַחְמְךָ לְלֶחֶם בֵּיתֶךָוְחַיִּים לְנַעֲרוֹתֶֽיךָ׃ | 27 dość mleka koziego, byś siebie utrzymał, "utrzymał swój dom" i wyżywił swoje służące. |
