| 1 cf2Jonathas vit que le temps lui était favorable, et il choisit des hommes qu'il envoya à Rome, pour affermir et renouveler l'amitié avec les Romains. | 1 Jonatan zauważył, że czas mu sprzyja. Wybrał więc ludzi i posłał ich do Rzymu, aby umocnić i odnowić zawartą z nimi przyjaźń. |
| 2 Il envoya aussi aux Spartiates, et en d'autres lieux, des lettres dont la forme était la même. | 2 Do Spartan i do innych miejscowości także posłał listy tej samej treści. |
| 3 Ils (Ses messagers) allèrent à Rome, et entrèrent au Sénat, et dirent : Jonathas, (le) grand prêtre, et la nation des Juifs, nous ont envoyés pour que nous renouvelions l'amitié et l'alliance, selon qu'elle a été faite auparavant. | 3 Wyruszyli więc do Rzymu, weszli do senatu i powiedzieli: Arcykapłan Jonatan wraz żydowskim narodem posłał nas, abyśmy z wami odnowili przyjaźń i przymierze na poprzednich warunkach. |
| 4 Et les Romains leur donnèrent des lettres pour leurs officiers (gouverneurs) dans chaque région, afin qu'ils les fissent conduire en paix dans le pays de Juda. | 4 Wtedy [Rzymianie] podali im listy do swych urzędników w poszczególnym miejscowościach, aby im zabezpieczyli spokojny powrót do judzkiej krainy. |
| 5 Voici la copie des lettres que Jonathas écri(vi)t aux Spartiates : | 5 A oto odpis listu, który Jonatan napisał do Spartan: |
| 6 Jonathas, grand prêtre, les anciens de la nation, les prêtres et le reste du peuple juif, aux Spartiates, leurs frères, salut. | 6 Arcykapłan Jonatan, starszyzna narodu, kapłani i pozostały lud żydowski braciom Spartanom - pozdrowienie. |
| 7 Il y a longtemps que des lettres ont été envoyées à Onias, le grand prêtre, par Arius, qui régnait chez vous, car vous êtes nos frères, comme le montre la copie qui est jointe ici (l'écrit mis sous vos yeux). | 7 Już dawniej arcykapłan Oniasz od waszego króla Arejosa otrzymał list, że wy jesteście naszymi braćmi. Tak jest w posiadanym przez nas odpisie. |
| 8 Et Onias accueillit avec honneur l'homme qui avait été envoyé, et il reçut les lettres, où il était parlé d'alliance et d'amitié. | 8 Oniasz z wielkim szacunkiem przyjął waszego posła i odebrał od niego listy, w których jasno była mowa o przymierzu i przyjaźni. |
| 9 Et nous, quoique nous n'eussions pas besoin de ces choses, ayant pour consolation les saints livres qui sont entre nos mains, | 9 Nie zmusza nas do niej żadna konieczność. Pociechę bowiem swoją mamy w księgach świętych, które są w naszych rękach. |
| 10 nous avons mieux aimé envoyer vers vous, pour renouveler la fraternité et l'amitié, de peur que nous ne vous devenions étrangers ; car il s'est écoulé beaucoup de temps depuis que vous avez envoyé vers nous. | 10 Uważamy jednak za słuszne wysłać do was poselstwo, ażeby odnowić z wami braterstwo i przyjaźń, ażebyśmy się nie stali dla was obcymi. Wiele już bowiem czasu upłynęło, odkąd przysłaliście do nas poselstwo. |
| 11 Nous donc, sans cesse en tout temps, aux jours solennels et aux autres jours où cela est nécessaire, nous nous souvenons de vous dans les sacrifices que nous offrons, et dans nos cérémonies, selon qu'il est du devoir et de la bienséance de se souvenir de ses frères. | 11 My zawsze i bez przerwy w święta i inne dni uroczyste o was pamiętamy w czasie ofiar, które składamy, i w czasie modlitw. Trzeba bowiem i wypada pamiętać o braciach. |
| 12 (C'est pourquoi) Nous nous réjouissons donc de votre gloire. | 12 Toteż cieszymy się z waszej sławy. |
| 13 Mais pour nous, beaucoup de tribulations et beaucoup de combats nous ont entourés, et les rois qui sont autour de nous nous ont attaqués. | 13 My zaś wokoło siebie mamy wiele utrapień i wiele wojen. Na wojnę bowiem przeciwko nam wyruszyli królowie sąsiednich krajów. |
| 14 Cependant nous n'avons voulu être à charge ni à vous, ni à nos autres alliés et amis, dans ces combats ; | 14 W tych jednak wojnach nie chcieliśmy być ciężarem ani dla was, ani dla innych sprzymierzeńców naszych i przyjaciół. |
| 15 car nous avons reçu du secours du ciel, et nous avons été délivrés, (nous,) et nos ennemis ont été humiliés. | 15 Z Nieba bowiem posiadamy siłę, która nas wspomaga, i tak zostaliśmy wybawieni od naszych nieprzyjaciół, a nasi nieprzyjaciele zostali upokorzeni. |
| 16 C'est pourquoi nous avons choisi Numénius, fils d'Antiochus, et Antipator, fils de Jason, et nous les avons envoyés vers les Romains, pour renouveler avec eux l'amitié et l'alliance antérieure ; | 16 Wybraliśmy więc Numeniusza, syna Antiocha, i Antypatra, syna Jazona, i wysłaliśmy ich do Rzymian, aby odnowić przyjaźń z nimi zawartą i poprzednie przymierze. |
| 17 nous leur avons aussi ordonné d'aller auprès de vous, de vous saluer, et de vous porter nos lettres relatives au renouvellement de notre fraternité. | 17 Poleciliśmy im jednak, aby udali się także i do was, żeby was pozdrowili i żeby wam wręczyli nasze listy, w których jest mowa o odnowieniu naszego braterstwa. |
| 18 Et maintenant, vous ferez bien de nous répondre au sujet de ces choses. | 18 Teraz zaś dobrze zrobicie, jeżeli na to dacie nam odpowiedź. |
| 19 Voici la copie de la (des) lettre(s) qu'Arius avait envoyée(s) à Onias : | 19 A oto odpis listu, który przysłali Oniaszowi: |
| 20 Arius, roi des Spartiates, (au) grand prêtre Onias, salut. | 20 Arejos, król Spartan, arcykapłanowi Oniaszowi - pozdrowienie. |
| 21 Il a été trouvé, dans un écrit qui concerne les Spartiates et les Juifs, qu'ils sont frères et qu'ils sont de la race d'Abraham. | 21 W pewnym zapisie, który odnosi się do Spartan i do Żydów, znaleziono, że są oni braćmi i że pochodzą z rodu Abrahama. |
| 22 Et maintenant, depuis que nous avons connu ces choses, vous faites bien de nous écrire au sujet de votre prospérité (si vous jouissez de paix). | 22 Teraz więc, skoro to już wiemy, dobrze zrobicie, jeżeli napiszecie do nas o waszym powodzeniu. |
| 23 Mais nous aussi nous vous avons répondu. Nos bestiaux et nos biens sont à vous, et les vôtres sont à nous : nous avons donc ordonné que cela vous soit déclaré. | 23 Wtedy my damy wam odpowiedź. Wasze bydło i wasz dobytek należy do nas, a to, co my posiadamy, jest wasze. Wydajemy polecenie, aby wam zostały oznajmione te słowa. |
| 24 Cependant Jonathas apprit que les généraux (princes de la milice) de Démétrius étaient revenus avec une armée beaucoup plus grande qu'auparavant, pour combattre contre lui ; | 24 Jonatan dowiedział się, że wodzowie Demetriusza wyruszyli z większym jeszcze aniżeli poprzednio wojskiem, ażeby walczyć przeciwko niemu. |
| 25 et il sortit de Jérusalem, et alla au-devant d'eux dans le pays d'Amathis, car il ne leur donna pas (avait pas donné) le temps d'entrer sur ses terres. | 25 Wyruszył więc przeciwko nim z Jerozolimy w okolice Chamat. Nie chciał im bowiem dać nawet możliwości wkroczenia na swój obszar. |
| 26 Et il envoya des espions dans leur camp, et, de retour, ils rapportèrent qu'ils avaient résolu de le surprendre pendant la nuit. | 26 Do ich obozu wysłał swych wywiadowców, ci zaś powrócili z wiadomością, że oni czynią przygotowania do uderzenia na niego w nocy. |
| 27 Après donc que le soleil fut couché, Jonathas ordonna aux siens de veiller, et de se tenir toute la nuit sous les armes, prêts à combattre ; et il mit des gardes (tout) autour du camp. | 27 Gdy słońce zaszło, Jonatan nakazał swoim żołnierzom czuwać i żeby przez całą noc byli pod bronią gotowi do bitwy. Postawił też straż wokół obozu. |
| 28 Les ennemis apprirent que Jonathas était prêt avec les siens pour le combat, et ils craignirent et furent saisis d'effroi dans leurs cœurs ; ils allumèrent des feux dans leur camp (et se retirèrent). | 28 Gdy nieprzyjaciele dowiedzieli się, że Jonatan ze swoim wojskiem jest gotów do bitwy, zlękli się i zwątpienie ogarnęło ich serce. W swoim obozie rozpalili ogniska [i wycofali się]. |
| 29 Mais Jonathas et ceux qui étaient avec lui ne s'en aperçurent pas jusqu'au matin, car ils voyaient les feux allumés. | 29 Ale Jonatan i jego żołnierze nie spostrzegli tego, aż rano. Widzieli bowiem, że ogniska się palą. |
| 30 Jonathas les poursuivit ; mais il ne les atteignit pas, car ils avaient passé le fleuve Eleuthère. | 30 Wtedy Jonatan rozpoczął pościg za nimi, ale już ich nie dogonił. Przeszli bowiem na drugą stronę rzeki Eleuteros. |
| 31 Jonathas marcha de là vers les Arabes qui sont appelés Zabadéens ; il les frappa ; et prit leurs dépouilles. | 31 Wtedy Jonatan zwrócił się przeciwko Arabom, których nazywano Zabadejczykami, pokonał ich i zabrał łupy na nich zdobyte. |
| 32 Puis il partit et vint à Damas, et il parcourait toute cette contrée. | 32 Stamtąd wyruszył i udał się do Damaszku, i przeszedł przez cały kraj. |
| 33 Cependant Simon était sorti et était venu jusqu'à Ascalon et aux forteresses voisines ; il marcha de là vers Joppé et s'en empara ; | 33 Szymon także wyruszył i udał się do Askalonu i sąsiednich twierdz, a potem zwrócił się w kierunku Jafy i zdobył ją. |
| 34 car il avait appris qu'on voulait livrer la place (forteresse) à ceux du parti de Démétrius ; et il y mit une garnison pour la garder. | 34 Dowiedział się bowiem, że swoją twierdzę mają zamiar wydać zwolennikom Demetriusza. Obsadził więc ją załogą, aby jej strzegła. |
| 35 Jonathas revint, et assembla les anciens du peuple, et il résolut avec eux de bâtir des forteresses dans la Judée, | 35 Jonatan po swoim powrocie zwołał starszyznę ludu. Razem z nimi postanowił wybudować w Judei twierdze, |
| 36 de bâtir aussi des murs dans Jérusalem, et d'élever un mur d'une grande hauteur entre la citadelle et la ville, pour la séparer de la ville, afin qu'elle fût isolée, et qu'on ne pût ni y acheter ni y vendre. | 36 podwyższyć mury Jerozolimy i pomiędzy zamkiem a miastem wybudować bardzo wysoki mur, oddzielając go w ten sposób od miasta, tak by on był w zupełnym odosobnieniu, a jego mieszkańcy nie mogli ani kupować, ani sprzedawać. |
| 37 Ils s'assemblèrent donc pour bâtir la ville ; et le mur qui était au-dessus du torrent, du côté du soleil levant, tomba, et Jonathas le rétablit ; il s'appelait Caphététha. | 37 Zabrali się więc do budowania miasta. Wtedy zwaliła się część muru po wschodniej stronie przy potoku, a Jonatan odbudował tak zwaną Chafenatę. |
| 38 Simon bâtit aussi Adiada dans la Sephéla ; il la fortifia, et y mit des portes et des serrures. | 38 Szymon zaś wybudował Adidę na obszarze Szefeli i umocnił ją jak twierdzę, i ubezpieczył ją bramami i zasuwami. |
| 39 Mais comme Tryphon avait résolu de régner en Asie, de prendre le diadème et d'étendre la main sur le roi Antiochus, | 39 Tryfon nosił się z myślą, aby zostać królem Azji i włożyć na głowę diadem, a rękę podnieść na króla Antiocha. |
| 40 craignant que Jonathas ne l'en empêchât et ne combattît contre lui, il cherchait à se saisir de lui et à le tuer. Se levant donc, il alla à Bethsan. | 40 Obawiał się jednak, że Jonatan może do tego nie dopuścić i że może walczyć przeciwko niemu. Szukał więc sposobu, jak by go pochwycić i zgładzić. Wyruszył więc i przybył do Bet-Szean. |
| 41 Jonathas sortit au-devant de lui pour le combattre avec quarante mille hommes choisis, et vint à Bethsan. | 41 Jonatan zaś z czterdziestoma tysiącami żołnierzy gotowych do boju wyszedł naprzeciwko niego i przybył do Bet-Szean. |
| 42 Lorsque Tryphon vit que Jonathas était venu avec une armée nombreuse pour étendre la main sur lui, il eut peur, | 42 Tryfon przekonał się, że jest on z licznym wojskiem. Obawiał się więc podnieść na niego rękę. |
| 43 et il le reçut avec honneur, le recommanda à tous ses amis, lui fit des présents, et ordonna à son armée de lui obéir comme à lui-même. | 43 Przyjął go wspaniale, wyszedł naprzeciwko niego razem z przyjaciółmi i ofiarował mu dary, a swoim przyjaciołom i żołnierzom przykazał, żeby mu byli posłuszni tak samo jak jemu. |
| 44 Et il dit à Jonathas : Pourquoi as-tu (avez-vous) fatigué tout ce peuple, puisque nous n'avons pas de guerre ensemble ? | 44 Do Jonatana zaś powiedział: Dlaczego trudzisz tak wielu tych ludzi? Przecież żadna wojna nam nie zagraża. |
| 45 Renvoie-les (Renvoyez-les) donc maintenant dans leurs maisons ; mais choisis(sez)-en quelques-uns pour être avec toi (vous), et viens (venez) avec moi à Ptolémaïs, et je te (vous) la livrerai, ainsi que les autres forteresses, et l'armée, et tous ceux qui sont préposés aux affaires, puis je m'en retournerai ; car c'est pour cela que je suis venu. | 45 Odeślij ich więc do domu. Wybierz sobie tylko kilku mężów, aby byli w twoim orszaku. Potem chodź ze mną do Ptolemaidy. Chcę ci ją bowiem przekazać, tak samo zresztą jak inne twierdze, pozostałe oddziały wojskowe i wszystkich urzędników. Następnie odejdę do siebie. W tym tylko bowiem celu tutaj przybyłem. |
| 46 Jonathas le crut, et fit comme il avait dit : il renvoya les troupes, et elles s'en retournèrent dans le pays de Juda. | 46 Uwierzył mu [Jonatan] i zrobił tak, jak on powiedział: odesłał swoje wojsko; oni zaś odeszli do ziemi judzkiej. |
| 47 Il retint cependant avec lui trois mille hommes, dont il renvoya deux mille en Galilée, et mille vinrent avec lui. | 47 Pozostawił ze sobą tylko trzy tysiące ludzi, a z tych dwa pozostawił w Galilei, a tysiąc z nim poszło. |
| 48 Mais dès que Jonathas fut entré dans Ptolémaïs, les habitants de la ville fermèrent les portes et le prirent ; et ils tuèrent par le glaive tous ceux qui étaient entrés avec lui. | 48 Gdy tylko jednak Jonatan wszedł do Ptolemaidy, mieszkańcy Ptolemaidy pozamykali bramy i pochwycili go, a wszystkich jego towarzyszy pozabijali mieczem. |
| 49 (Et) Tryphon envoya une armée et des cavaliers en Galilée, et dans la grande plaine, pour tuer tous les compagnons de Jonathas. | 49 Potem Tryfon posłał piechotę i konnicę do Galilei i na wielką równinę, ażeby pokonać wszystkich zwolenników Jonatana. |
| 50 Mais ceux-ci, ayant su que Jonathas avait été pris, et qu'il avait péri avec tous ceux qui étaient avec lui, s'encouragèrent les uns les autres ; et sortirent prêts à combattre. | 50 Tamci zrozumieli, że Jonatan i jego towarzysze zostali uwięzieni i zamordowani. Zachęcili się więc wzajemnie i w bojowym szyku wyruszyli gotowi do bitwy. |
| 51 Ceux qui les avaient poursuivis, voyant qu'ils se battaient pour (sauver) leur vie (à tout prix), s'en retournèrent ; | 51 Ścigający jednak zobaczyli, że chodzi o ich życie, i wycofali się. |
| 52 ainsi ils revinrent tous en paix dans le pays de Juda. On pleura beaucoup Jonathas et ceux qui étaient avec lui, et Israël en fit un grand deuil. | 52 W ten sposób wszyscy bezpiecznie doszli do ziemi judzkiej. Płakano po Jonatanie i jego towarzyszach, i zapanowała trwoga. Cały Izrael podniósł wielki płacz. |
| 53 Alors toutes les nations qui étaient autour d'eux cherchèrent à les écraser (détruire) ; car elles disaient : | 53 Wszystkie zaś sąsiednie narody usiłowały ich zniszczyć. Mówili bowiem: Nie mają władcy ani wspomożyciela. Teraz więc musimy ich pobić i nawet wspomnienie o nich wymazać z ludzkiej pamięci. |
| 54 Ils n'ont ni chef ni auxiliaire ; attaquons-les donc maintenant, et effaçons leur mémoire parmi les hommes. | |
