| 1 Estava enfermo um homem, chamado Lázaro, de Betânia, aldeia de Maria e de Marta, sua irmã. | 1 Erat autem quidam languens Lazarus a Bethania, de castello Mariæ et Marthæ sororis ejus. |
| 2 Maria era aquela que ungiu o Senhor com bálsamo, e lhe enxugou os pés com os seus cabelos, cujo irmão Lázaro estava enfermo. | 2 (Maria autem erat quæ unxit Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis : cujus frater Lazarus infirmabatur.) |
| 3 Mandaram, pois, suas irmãs dizer a Jesus: "Senhor, aquele que amas está enfermo." | 3 Miserunt ergo sorores ejus ad eum dicentes : Domine, ecce quem amas infirmatur. |
| 4 Ouvindo isto, Jesus disse: "Esta enfermidade não é de morte, mas é para glória de Deus, a fim de que o Filho de Deus seja glorificado por ela." | 4 Audiens autem Jesus dixit eis : Infirmitas hæc non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eam. |
| 5 Ora Jesus amava Marta, sua irmã Maria e Lázaro. | 5 Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam, et Lazarum. |
| 6 Tendo, pois, ouvido que Lázaro estava enfermo, ficou ainda dois dias no mesmo lugar. | 6 Ut ergo audivit quia infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus ; |
| 7 Depois disto, disse a seus discípulos: "Voltemos para a Judeia." | 7 deinde post hæc dixit discipulis suis : Eamus in Judæam iterum. |
| 8 Os discípulos disseram-lhe: "Mestre, ainda há pouco te queriam apedrejar os Judeus, e tu vais novamente para lá?" | 8 Dicunt ei discipuli : Rabbi, nunc quærebant te Judæi lapidare, et iterum vadis illuc ? |
| 9 Jesus respondeu: "Não são doze as horas do dia? Aquele que caminhar de dia, não tropeça, porque vê a luz deste mundo; | 9 Respondit Jesus : Nonne duodecim sunt horæ diei ? Si quis ambulaverit in die, non offendit, quia lucem hujus mundi videt : |
| 10 porém, o que andar de noite tropeça, porque lhe falta a luz." | 10 si autem ambulaverit in nocte, offendit, quia lux non est in eo. |
| 11 Assim falou, depois disse-lhes: 'Nosso amigo Lázaro dorme; mas vou despertá-lo." | 11 Hæc ait, et post hæc dixit eis : Lazarus amicus noster dormit : sed vado ut a somno excitem eum. |
| 12 Os seus discípulos disseram-lhe: "Senhor, se ele dorme, curar-se-á." | 12 Dixerunt ergo discipuli ejus : Domine, si dormit, salvus erit. |
| 13 Mas Jesus tinha falado da sua morte; e eles julgavam que falava do repouso do sono. | 13 Dixerat autem Jesus de morte ejus : illi autem putaverunt quia de dormitione somni diceret. |
| 14 Jesus disse-lhes então claramente: "Lázaro morreu, | 14 Tunc ergo Jesus dixit eis manifeste : Lazarus mortuus est : |
| 15 e eu, por amor de vós, folgo não ter estado lá para que creiais; mas vamos ter com ele." | 15 et gaudeo propter vos, ut credatis, quoniam non eram ibi, sed eamus ad eum. |
| 16 Tomé, chamado Dídimo, disse então aos condiscípulos: "Vamos nós também para morrer com ele." | 16 Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos : Eamus et nos, ut moriamur cum eo. |
| 17 Chegou Jesus, e encontrou-o já há quatro dias no sepulcro. | 17 Venit itaque Jesus : et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. |
| 18 Betânia distava de Jerusalém cerca de quinze estádios. | 18 (Erat autem Bethania juxta Jerosolymam quasi stadiis quindecim.) |
| 19 Muitos Judeus tinham ido ter com Marta e Maria, para lhes dar os pêsames pela morte de seu irmão. | 19 Multi autem ex Judæis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo. |
| 20 Marta, pois, logo que ouviu que vinha Jesus, saiu-lhe ao encontro; e Maria ficou em casa sentada. | 20 Martha ergo ut audivit quia Jesus venit, occurrit illi : Maria autem domi sedebat. |
| 21 Marta disse então a Jesus: "Senhor, se tu estivesses cá, meu irmão não teria morrido. | 21 Dixit ergo Martha ad Jesum : Domine, si fuisses hic, frater meus non fuisset mortuus : |
| 22 Mas também sei agora que tudo o que pedires a Deus, Deus to concederá." | 22 sed et nunc scio quia quæcumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. |
| 23 Jesus disse-lhe: "Teu irmão há-de ressuscitar." | 23 Dicit illi Jesus : Resurget frater tuus. |
| 24 Marta disse-lhe: "Eu sei que há-de ressuscitar na ressurreição do último dia." | 24 Dicit ei Martha : Scio quia resurget in resurrectione in novissimo die. |
| 25 Jesus disse-lhe: "Eu sou a ressurreição e a vida; o que crê em mim, ainda que esteja morto, viverá; | 25 Dixit ei Jesus : Ego sum resurrectio et vita : qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet : |
| 26 e todo o que vive e crê em mim, não morrerá eternamente. Crês isto?" | 26 et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in æternum. Credis hoc ? |
| 27 Ela respondeu: "Sim, Senhor, eu creio que tu és o Cristo, o Filho de Deus, que devia vir a este mundo." | 27 Ait illi : Utique Domine, ego credidi quia tu es Christus, Filius Dei vivi, qui in hunc mundum venisti. |
| 28 Dito isto, retirou-se, e foi chamar em segredo sua irmã Maria, dizendo: "O Mestre está cá, e chama-te." | 28 Et cum hæc dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens : Magister adest, et vocat te. |
| 29 Ela, logo que ouviu isto, levantou-se rapidamente, e foi ter com ele. | 29 Illa ut audivit, surgit cito, et venit ad eum ; |
| 30 Jesus ainda não tinha entrado na aldeia, mas estava ainda naquele lugar, onde Marta saíra ao seu encontro. | 30 nondum enim venerat Jesus in castellum : sed erat adhuc in illo loco, ubi occurrerat ei Martha. |
| 31 Então os Judeus, que estavam com ela em casa, e a consolavam, vendo que Maria se tinha levantado tão depressa e tinha saído, seguiram-na, julgando que ia chorar ao sepulcro. | 31 Judæi ergo, qui erant cum ea in domo, et consolabantur eam, cum vidissent Mariam quia cito surrexit, et exiit, secuti sunt eam dicentes : Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. |
| 32 Maria, porém, tendo chegado onde Jesus estava, logo que o viu, lançou-se aos seus pés, e disse-lhe:"Senhor, se tivesses estado aqui, não teria morrido meu irmão." | 32 Maria ergo, cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dicit ei : Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus. |
| 33 Jesus, vendo-a chorar, a ela e aos Judeus, que tinham ido com ela, comoveu-se profundamente e perturbou-se; | 33 Jesus ergo, ut vidit eam plorantem, et Judæos, qui venerant cum ea, plorantes, infremuit spiritu, et turbavit seipsum, |
| 34 depois perguntou: "Onde o pusestes?" Eles responderam: "Senhor, vem ver." | 34 et dixit : Ubi posuistis eum ? Dicunt ei : Domine, veni, et vide. |
| 35 Jesus chorou. | 35 Et lacrimatus est Jesus. |
| 36 Os Judeus, por isso, disseram: "Vejam como ele o amava." | 36 Dixerunt ergo Judæi : Ecce quomodo amabat eum. |
| 37 Porém alguns deles disseram: "Este, que abriu os olhos ao que era cego de nascença, não podia fazer que este não morresse?" | 37 Quidam autem ex ipsis dixerunt : Non poterat hic, qui aperuit oculos cæci nati, facere ut hic non moreretur ? |
| 38 Jesus, pois, novamente comovido no seu interior, foi ao sepulcro. Era este uma gruta à qual estava sobreposta uma pedra. | 38 Jesus ergo rursum fremens in semetipso, venit ad monumentum. Erat autem spelunca, et lapis superpositus erat ei. |
| 39 Jesus disse: "Tirai a pedra." Marta, irmã do defunto, disse-lhe: "Senhor, ele já cheira mal, porque já aí está há quatro dias." | 39 Ait Jesus : Tollite lapidem. Dicit ei Martha, soror ejus qui mortuus fuerat : Domine, jam fœtet, quatriduanus est enim. |
| 40 Jesus disse-lhe: "Não te disse eu que, se tu creres, verás a glória de Deus?" | 40 Dicit ei Jesus : Nonne dixi tibi quoniam si credideris, videbis gloriam Dei ? |
| 41 Tiraram, pois, a pedra. Jesus, levantando os olhos ao céu, disse: "Pai, dou-te graças, porque me tens ouvido. | 41 Tulerunt ergo lapidem : Jesus autem, elevatis sursum oculis, dixit : Pater, gratias ago tibi quoniam audisti me. |
| 42 Eu bem sabia que me ouves sempre, mas falei assim por causa do povo que está à roda de mim, para que creiam que tu me enviaste." | 42 Ego autem sciebam quia semper me audis, sed propter populum qui circumstat, dixi : ut credant quia tu me misisti. |
| 43 Tendo dito estas palavras, bradou em alta voz: "Lázaro, sai para fora." | 43 Hæc cum dixisset, voce magna clamavit : Lazare, veni foras. |
| 44 E saiu o que estivera morto, ligado de pés e mãos com as ataduras, e o seu rosto envolto num sudário. Jesus disse-lhes: "Desligai-o e deixai-o ir. | 44 Et statim prodiit qui fuerat mortuus, ligatus pedes, et manus institis, et facies illius sudario erat ligata. Dixit eis Jesus : Solvite eum et sinite abire. |
| 45 Então muitos dos Judeus que tinham ido visitar Maria e Marta, vendo o que Jesus fizera, creram nele. | 45 Multi ergo ex Judæis, qui venerant ad Mariam, et Martham, et viderant quæ fecit Jesus, crediderunt in eum. |
| 46 Porém alguns deles foram ter com os fariseus, e contaram-lhes o que Jesus tinha feito. | 46 Quidam autem ex ipsis abierunt ad pharisæos, et dixerunt eis quæ fecit Jesus.
|
| 47 Os pontífices e os fariseus reuniram-se então em conselho, e diziam: "Que fazemos nós? Este homem faz muitos milagres. | 47 Collegerunt ergo pontifices et pharisæi concilium, et dicebant : Quid facimus, quia hic homo multa signa facit ? |
| 48 Se o deixamos proceder assim, crerão todos nele; e virão os Romanos e destruirão a nossa cidade e a nossa nação." | 48 Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum, et gentem. |
| 49 Mas um deles, chamado Caifás, que era o pontífice daquele ano, disse-lhes: "Vós não sabeis nada, | 49 Unus autem ex ipsis, Caiphas nomine, cum esset pontifex anni illius, dixit eis : Vos nescitis quidquam, |
| 50 nem considerais que vos convém que morra um homem pelo povo, e que não pereça toda a nação." | 50 nec cogitatis quia expedit vobis ut unus moriatur homo pro populo, et non tota gens pereat. |
| 51 Ora ele não disse isto por si mesmo, mas, como era pontífice daquele ano, profetizou que Jesus devia morrer pela nação, | 51 Hoc autem a semetipso non dixit : sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit, quod Jesus moriturus erat pro gente, |
| 52 e não somente pela nação, mas também para unir num só corpo os filhos de Deus dispersos. | 52 et non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. |
| 53 Desde aquele dia tomaram a resolução de o matar. | 53 Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum.
|
| 54 Jesus, pois, já não andava em público entre os Judeus, mas retirou-se para uma terra vizinha do deserto, para a cidade chamada Efraim e lã esteve com seus discípulos. | 54 Jesus ergo jam non in palam ambulabat apud Judæos, sed abiit in regionem juxta desertum, in civitatem quæ dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. |
| 55 Estava próxima a Páscoa dos Judeus, e muitos daquela terra subiram a Jerusalém antes da Páscoa para se purificarem. | 55 Proximum autem erat Pascha Judæorum, et ascenderunt multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. |
| 56 Procuravam Jesus, e diziam uns para os outros, estando no templo: "Que vos parece de ele não ter vindo à festa?" Ora os pontífices e fariseus tinham passado ordem que quem soubesse onde ele estava, o denunciasse para o prenderem. | 56 Quærebant ergo Jesum, et colloquebantur ad invicem, in templo stantes : Quid putatis, quia non venit ad diem festum ? Dederant autem pontifices et pharisæi mandatum ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. |