| 1 Partiu, pois, Tobias, seguido do seu cão, e parou na primeira pousada junto do rio Tigre. | 1 I poszedł chłopiec, a razem z nim anioł, a także i pies wyszedł z nim i podróżował razem z nimi. Tak podróżowali obaj i zastała ich pierwsza noc, i przenocowali nad rzeką Tygrys. |
| 2 Quando saiu a lavar os pés, avançou da água um enorme peixe para o devorar. | 2 Chłopiec wszedł do rzeki Tygrys, aby umyć sobie nogi. Wtedy wynurzyła się z wody wielka ryba i chciała odgryźć nogę chłopca. Na to on krzyknął. |
| 3 A sua vista, Tobias, espavorido, clamou em alta voz, dizendo; Senhor, ele lança-se a mim. | 3 A anioł rzekł chłopcu: Uchwyć ją i nie puszczaj tej ryby! I uchwycił chłopiec mocno rybę i wyciągnął ją na ląd. |
| 4 O anjo disse-lhe: Pega-lhe pelas guelras e puxa-o para ti. Tendo-o assim feito, puxou-o para terra, e o peixe começou a palpitar a seus pés. | 4 Wtedy powiedział mu znowu anioł: Rozpłataj tę rybę i wyjmij z niej żółć, serce i wątrobę, i zostaw je przy sobie, a wnętrzności odrzuć! Żółć bowiem, serce i wątroba jej są pożytecznym lekarstwem. |
| 5 Então disse-lhe o anjo: Tira as entranhas a esse peixe, e guarda o coração, o fel e o fígado, porque estas coisas te servirão para remédios eficazes | 5 Młodzieniec rozpłatał rybę i położył razem żółć, serce i wątrobę. Część ryby upiekli i zjedli, a resztę z niej zachował zasoloną. |
| 6 Feito isto, assou Tobias parte da sua carne, que levaram consigo para o caminho; salgaram o resto, para que lhes bastasse até chegarem a Ragés, cidade dos Medos. | 6 Potem poszli obaj dalej, aż przyszli do Medii. |
| 7 Então Tobias perguntou ao anjo: Irmão Azarias, suplico-te que me digas para que remédio servirão estas partes do peixe, que tu me mandastes guardar? | 7 A młodzieniec zapytał anioła i rzekł mu: Bracie Azariaszu, co za lekarstwo jest w sercu, w wątrobie i w żółci ryby? |
| 8 O anjo respondeu: Se tu puseres um pedacinho do seu coração sobre brasas acesas, o seu fumo afugenta toda a casta de demónios, tanto do homem, como da mulher, de sorte que não tornam mais a chegar a eles. | 8 A ten mu odpowiedział: Serce i wątrobę ryby spal przed mężczyzną lub kobietą, których opanował demon lub zły duch, a zniknie opętanie i już nigdy nie zwiąże się z nim. |
| 9 Quanto ao fel, é bom untar os olhos que têm algumas névoas, tem a propriedade de os curar. | 9 A żółcią trzeba potrzeć oczy człowieka, które pokryło bielmo, dmuchnąć potem na nie, na to bielmo, a oczy będą zdrowe. |
| 10 Tobias disse-lhe: Onde queres que pousemos? | 10 A kiedy przybyli do Medii i zbliżyli się do Ekbatany, |
| 11 O anjo respondeu: Há aqui um homem, chamado Raguel, teu parente, da tua tribo, que tem uma filha chamada Sara; além dela, não tem mais filho nem filha. | 11 odezwał się Rafał do młodzieńca: Bracie Tobiaszu! On mu odpowiedział: Oto jestem, a ten oświadczył: Tę noc musimy przepędzić u Raguela. Jest to człowiek z twojego rodu i ma córkę imieniem Sara. |
| 12 Todos os seus bens te devem pertencer, mas é preciso que a recebas por mulher. | 12 A oprócz jedynaczki Sary nie posiada on ani syna, ani córki. Ty między wszystkimi ludźmi jesteś najbliższy jej krewny, ona należy się tobie i cały majątek jej ojca słusznie przypadnie tobie jako dziedzictwo. Jest to dziewczę rozsądne, mężne i bardzo piękne, a i ojca ma dobrego. |
| 13 Pede-a, pois, a seu pai, e ele la dará em casamento. | 13 I dodał: Prawnie ci się należy wziąć ją za żonę. Ale słuchaj mnie, bracie: Ja chcę tej nocy pomówić z ojcem o córce, abyśmy ją dostali dla ciebie jako narzeczoną. A kiedy powrócimy z Raga, wyprawimy z nią wesele. Wiem, że Raguel nie będzie mógł ci jej odmówić lub zaręczyć z innym. Narazi się on na śmierć, według wyroku księgi Prawa Mojżeszowego, bo on wie, że tobie przed innym jakimkolwiek mężczyzną należy się wziąć w dziedzictwie jego córkę. A więc słuchaj mnie, bracie! Pomówimy tej nocy o dziewczynie i zaręczymy ją z tobą. A kiedy powrócimy z Raga, zabierzemy ją i przyprowadzimy ze sobą do twego domu. |
| 14 Então Tobias replicou: Eu sei que ela foi já casada com sete maridos, e que todos morreram; também soube que um demónio os matou. | 14 A Tobiasz w odpowiedzi rzekł Rafałowi: Bracie Azariaszu, ja słyszałem, że ona była wydawana już za siedmiu mężów i że oni zmarli w swych komnatach małżeńskich tej nocy, kiedy zbliżali się do niej. Słyszałem także, jak niektórzy mówili, że zabija ich demon. |
| 15 Temo que me suceda também o mesmo e que, como sou filho único de meus pais, faça descer a sua velhice com tristeza ao sepulcro. | 15 Teraz to i ja się boję, ponieważ jej samej nie dzieje się krzywda, lecz ktokolwiek chce się zbliżyć do niej, zabija go demon. Jestem jedynakiem ojca mego. Nie mogę umrzeć i tak doprowadzić do grobu życia mojego ojca i matki skutkiem żałoby po mnie. A przecież nie mają drugiego syna, aby ich pogrzebał. |
| 16 Então o anjo Rafael disse-lhe: Ouve-me, que eu te mostrarei quais são aqueles sobre quem o demónio tem poder. | 16 A on odpowiedział mu na to: Nie przypominasz ty sobie polecenia twego ojca, który ci rozkazał wziąć żonę z domu ojca twego? A więc posłuchaj mnie teraz, bracie: nie martw się o tego demona, ale bierz ją za żonę. Jestem przekonany, że tej nocy ją otrzymasz jako żonę. |
| 17 São os que se casam com tais disposições que lançam a Deus fora do seu coração e do seu espírito, e se entregam à sua paixão, como o cavalo e o macho, que não têm entendimento: é sobre estes que o demónio tem poder. | 17 A kiedy będziesz wstępował do komnaty małżeńskiej, zabierz część wątroby ryby i serce i połóż to na rozżarzone do kadzenia węgle. Potem rozejdzie się zapach, demon go poczuje i ucieknie, i nie pojawi się przy niej po wieczne czasy. |
| 18 Porém tu, quando a tiveres recebido, tendo entrado na câmara, viverás com ela em continência durante três dias, e não cuidarás noutra coisa que em fazer oração com ela. | 18 A gdy już będziesz miał z nią się złączyć, powstańcie najpierw oboje i módlcie się, i proście Pana nieba, aby okazał wam miłosierdzie i ocalił was. Nie bój się, ponieważ od wieków jest ona przeznaczona dla ciebie. W ten sposób ją ocalisz i ona pójdzie z tobą. Sądzę też, że urodzi ci dzieci i będą dla ciebie jak bracia. Nie martw się! |
| 19 No decurso da primeira noite, queimando o fígado do peixe, será posto em fuga o demónio. | 19 A kiedy Tobiasz słuchał słów Rafała, że ona jest jego krewną z pokolenia z domu ojca jego, zapłonął ku niej wielką miłością i serce jego przylgnęło do niej. |
| 20 Na segunda noite serás admitido na sociedade dos santos patriarcas. | |
| 21 E na terceira noite conseguirás a bênção, para que de vós nasçam filhos robustos. | |
| 22 Passada a terceira noite, tomarás a donzela no temor do Senhor, levado mais pelo desejo de ter filhos, do que por sensualidade, a fim de conseguires nos teus filhos a bênção reservada à descendência de Abraão. | |
