| 1 Wtedy przywołał do siebie dwunastu swoich uczniów i udzielił im władzy nad duchami nieczystymi, aby je wypędzali i leczyli wszystkie choroby i wszelkie słabości. | 1 And he called to him his twelve disciples and gave them authority over unclean spirits, to cast them out, and to heal every disease and every infirmity. |
| 2 A oto imiona dwunastu apostołów: pierwszy Szymon, zwany Piotrem, i brat jego Andrzej, potem Jakub, syn Zebedeusza, i brat jego Jan, | 2 The names of the twelve apostles are these: first, Simon, who is called Peter, and Andrew his brother; James the son of Zebedee, and John his brother; |
| 3 Filip i Bartłomiej, Tomasz i celnik Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Tadeusz, | 3 Philip and Bartholomew; Thomas and Matthew the tax collector; James the son of Alphaeus, and Thaddaeus; |
| 4 Szymon Gorliwy i Judasz Iskariota, ten, który Go zdradził. | 4 Simon the Cananaean, and Judas Iscariot, who betrayed him. |
| 5 Tych to Dwunastu wysłał Jezus, dając im następujące wskazania: Nie idźcie do pogan i nie wstępujcie do żadnego miasta samarytańskiego! | 5 These twelve Jesus sent out, charging them, "Go nowhere among the Gentiles, and enter no town of the Samaritans, |
| 6 Idźcie raczej do owiec, które poginęły z domu Izraela. | 6 but go rather to the lost sheep of the house of Israel. |
| 7 Idźcie i głoście: Bliskie już jest królestwo niebieskie. | 7 And preach as you go, saying, 'The kingdom of heaven is at hand.' |
| 8 Uzdrawiajcie chorych, wskrzeszajcie umarłych, oczyszczajcie trędowatych, wypędzajcie złe duchy! Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie! | 8 Heal the sick, raise the dead, cleanse lepers, cast out demons. You received without paying, give without pay. |
| 9 Nie zdobywajcie złota ani srebra, ani miedzi do swych trzosów. | 9 Take no gold, nor silver, nor copper in your belts, |
| 10 Nie bierzcie na drogę torby ani dwóch sukien, ani sandałów, ani laski! Wart jest bowiem robotnik swej strawy. | 10 no bag for your journey, nor two tunics, nor sandals, nor a staff; for the laborer deserves his food. |
| 11 A gdy przyjdziecie do jakiegoś miasta albo wsi, wywiedzcie się, kto tam jest godny, i u niego zatrzymajcie się, dopóki nie wyjdziecie. | 11 And whatever town or village you enter, find out who is worthy in it, and stay with him until you depart. |
| 12 Wchodząc do domu, przywitajcie go pozdrowieniem. | 12 As you enter the house, salute it. |
| 13 Jeśli dom na to zasługuje, niech zstąpi na niego pokój wasz; jeśli zaś nie zasługuje, niech pokój wasz powróci do was! | 13 And if the house is worthy, let your peace come upon it; but if it is not worthy, let your peace return to you. |
| 14 Gdyby was gdzie nie chciano przyjąć i nie chciano słuchać słów waszych, wychodząc z takiego domu albo miasta, strząśnijcie proch z nóg waszych! | 14 And if any one will not receive you or listen to your words, shake off the dust from your feet as you leave that house or town. |
| 15 Zaprawdę, powiadam wam: Ziemi sodomskiej i gomorejskiej lżej będzie w dzień sądu niż temu miastu. | 15 Truly, I say to you, it shall be more tolerable on the day of judgment for the land of Sodom and Gomorrah than for that town. |
| 16 Oto Ja was posyłam jak owce między wilki. Bądźcie więc roztropni jak węże, a nieskazitelni jak gołębie! | 16 "Behold, I send you out as sheep in the midst of wolves; so be wise as serpents and innocent as doves. |
| 17 Miejcie się na baczności przed ludźmi! Będą was wydawać sądom i w swych synagogach będą was biczować. | 17 Beware of men; for they will deliver you up to councils, and flog you in their synagogues, |
| 18 Nawet przed namiestników i królów będą was wodzić z mego powodu, na świadectwo im i poganom. | 18 and you will be dragged before governors and kings for my sake, to bear testimony before them and the Gentiles. |
| 19 Kiedy was wydadzą, nie martwcie się o to, jak ani co macie mówić. W owej bowiem godzinie będzie wam poddane, co macie mówić, | 19 When they deliver you up, do not be anxious how you are to speak or what you are to say; for what you are to say will be given to you in that hour; |
| 20 gdyż nie wy będziecie mówili, lecz Duch Ojca waszego będzie mówił przez was. | 20 for it is not you who speak, but the Spirit of your Father speaking through you. |
| 21 Brat wyda brata na śmierć i ojciec syna; dzieci powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią. | 21 Brother will deliver up brother to death, and the father his child, and children will rise against parents and have them put to death; |
| 22 Będziecie w nienawiści u wszystkich z powodu mego imienia. Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony. | 22 and you will be hated by all for my name's sake. But he who endures to the end will be saved. |
| 23 Gdy was prześladować będą w tym mieście, uciekajcie do innego. Zaprawdę, powiadam wam: Nie zdążycie obejść miast Izraela, nim przyjdzie Syn Człowieczy. | 23 When they persecute you in one town, flee to the next; for truly, I say to you, you will not have gone through all the towns of Israel, before the Son of man comes. |
| 24 Uczeń nie przewyższa nauczyciela ani sługa swego pana. | 24 "A disciple is not above his teacher, nor a servant above his master; |
| 25 Wystarczy, jeśli uczeń będzie jak jego nauczyciel, a sługa jak pan jego. Jeśli pana domu przezwali Belzebubem, o ileż bardziej jego domowników tak nazwą. | 25 it is enough for the disciple to be like his teacher, and the servant like his master. If they have called the master of the house Be-elzebul, how much more will they malign those of his household. |
| 26 Więc się ich nie bójcie! Nie ma bowiem nic zakrytego, co by nie miało być wyjawione, ani nic tajemnego, o czym by się nie miano dowiedzieć. | 26 "So have no fear of them; for nothing is covered that will not be revealed, or hidden that will not be known. |
| 27 Co mówię wam w ciemności, powtarzajcie na świetle, a co słyszycie na ucho, rozgłaszajcie na dachach! | 27 What I tell you in the dark, utter in the light; and what you hear whispered, proclaim upon the housetops. |
| 28 Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz duszy zabić nie mogą. Bójcie się raczej Tego, który duszę i ciało może zatracić w piekle. | 28 And do not fear those who kill the body but cannot kill the soul; rather fear him who can destroy both soul and body in hell. |
| 29 Czyż nie sprzedają dwóch wróbli za asa? A przecież żaden z nich bez woli Ojca waszego nie spadnie na ziemię. | 29 Are not two sparrows sold for a penny? And not one of them will fall to the ground without your Father's will. |
| 30 U was zaś nawet włosy na głowie wszystkie są policzone. | 30 But even the hairs of your head are all numbered. |
| 31 Dlatego nie bójcie się: jesteście ważniejsi niż wiele wróbli. | 31 Fear not, therefore; you are of more value than many sparrows. |
| 32 Do każdego więc, który się przyzna do Mnie przed ludźmi, przyznam się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie. | 32 So every one who acknowledges me before men, I also will acknowledge before my Father who is in heaven; |
| 33 Lecz kto się Mnie zaprze przed ludźmi, tego zaprę się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie. | 33 but whoever denies me before men, I also will deny before my Father who is in heaven. |
| 34 Nie sądźcie, że przyszedłem pokój przynieść na ziemię. Nie przyszedłem przynieść pokoju, ale miecz. | 34 "Do not think that I have come to bring peace on earth; I have not come to bring peace, but a sword. |
| 35 Bo przyszedłem poróżnić syna z jego ojcem, córkę z matką, synową z teściową; | 35 For I have come to set a man against his father, and a daughter against her mother, and a daughter-in-law against her mother-in-law; |
| 36 i będą nieprzyjaciółmi człowieka jego domownicy. | 36 and a man's foes will be those of his own household. |
| 37 Kto kocha ojca lub matkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien. I kto kocha syna lub córkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien. | 37 He who loves father or mother more than me is not worthy of me; and he who loves son or daughter more than me is not worthy of me; |
| 38 Kto nie bierze swego krzyża, a idzie za Mną, nie jest Mnie godzien. | 38 and he who does not take his cross and follow me is not worthy of me. |
| 39 Kto chce znaleźć swe życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, znajdzie je. | 39 He who finds his life will lose it, and he who loses his life for my sake will find it. |
| 40 Kto was przyjmuje, Mnie przyjmuje; a kto Mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który Mnie posłał. | 40 "He who receives you receives me, and he who receives me receives him who sent me. |
| 41 Kto przyjmuje proroka, jako proroka, nagrodę proroka otrzyma. Kto przyjmuje sprawiedliwego, jako sprawiedliwego, nagrodę sprawiedliwego otrzyma. | 41 He who receives a prophet because he is a prophet shall receive a prophet's reward, and he who receives a righteous man because he is a righteous man shall receive a righteous man's reward. |
| 42 Kto poda kubek świeżej wody do picia jednemu z tych najmniejszych, dlatego że jest uczniem, zaprawdę powiadam wam, nie utraci swojej nagrody. | 42 And whoever gives to one of these little ones even a cup of cold water because he is a disciple, truly, I say to you, he shall not lose his reward." |
