| 1 Szefatiasz, syn Matana, Godoliasz, syn Paszchura, Jukal, syn Szelemiasza, i Paszchur, syn Malkiasza, usłyszeli słowa, które Jeremiasz mówił do całego ludu: | 1 But Shephatiah son of Mattan, Gedaliah son of Pashhur, Jucal son of Shelemiah and Pashhur son ofMalchiah heard the words which Jeremiah was saying to al the people, |
| 2 To mówi Pan: Kto pozostanie w tym mieście, umrze od miecza, głodu i zarazy; kto zaś przejdzie do Chaldejczyków, pozostanie przy życiu. Jako zdobycz będzie miał swoje własne życie i utrzyma je. | 2 'Yahweh says this, "Anyone who stays in this city wil die by sword, famine or plague; but anyone wholeaves it and surrenders to the Chaldaeans wil live; he wil escape with his life. |
| 3 To mówi Pan: Miasto to zostanie nieuchronnie wydane w ręce wojska króla babilońskiego, który je zdobędzie. | 3 Yahweh says this: This city will certainly be handed over to the army of the king of Babylon, and he willcapture it." ' |
| 4 Przywódcy więc powiedzieli do króla: Niech umrze ten człowiek, bo naprawdę obezwładnia on ręce żołnierzy, którzy pozostali w tym mieście, i ręce całego ludu, gdy mówi do nich podobne słowa. Człowiek ten nie szuka przecież pomyślności dla tego ludu, lecz nieszczęścia. | 4 The chief men then said to the king, 'You must have this man put to death: he is unquestionablydisheartening the remaining soldiers in the city, and al the people too, by talking like this. This man is seekingnot the welfare of the people but their ruin.' |
| 5 Król Sedecjasz odrzekł: Oto jest w waszych rękach! Nie mógł bowiem król nic uczynić przeciw nim. | 5 King Zedekiah answered, 'He is in your hands as you know, for the king is powerless to oppose you.' |
| 6 Wzięli więc Jeremiasza i wtrącili go, spuszczając na linach, do cysterny Malkiasza, syna królewskiego, która się znajdowała na dziedzińcu wartowni. W cysternie zaś nie było wody, lecz błoto; zanurzył się więc Jeremiasz w błocie. | 6 So they took Jeremiah and put him into the storage-wel of the king's son Malchiah in the Court of theGuard, letting him down with ropes. There was no water in the storage-well, only mud, and into the mudJeremiah sank. |
| 7 Skoro usłyszał Kuszyta Ebedmelek, jeden z dworzan domu królewskiego, że wrzucono Jeremiasza do cysterny - król przebywał właśnie w Bramie Beniamina - | 7 But Ebed-Melech the Cushite, a eunuch attached to the palace, heard that Jeremiah had been put intothe storage-wel . As the king was sitting in the Benjamin Gate, |
| 8 wyszedł z domu królewskiego i rzekł do króla: | 8 Ebed-Melech came out from the palace and spoke to the king. |
| 9 Panie mój, królu! źle zrobili ci ludzie, tak postępując z prorokiem Jeremiaszem i wrzucając go do cysterny. Przecież umrze z głodu w tym miejscu, zwłaszcza że nie ma już chleba w mieście. | 9 'My lord king,' he said, 'these men have done a wicked thing by treating the prophet Jeremiah like this:they have thrown him into the storage-well. He will starve to death there, since there is no more food in the city.' |
| 10 Rozkazał król Kuszycie Ebedmelekowi: Weź sobie stąd trzech ludzi i wyciągnij proroka Jeremiasza z cysterny, zanim umrze. | 10 At this the king gave Ebed-Melech the Cushite the fol owing order: 'Take thirty men with you from hereand pul the prophet Jeremiah out of the storage-wel before he dies.' |
| 11 Ebedmelek zabrał ludzi z sobą, poszedł do domu królewskiego, do szatni zapasowej, wziął stamtąd podartą odzież oraz znoszone szaty i spuścił je na linach Jeremiaszowi do cysterny. | 11 Ebed-Melech took the men with him and went into the palace to the Treasury wardrobe; out of it hetook some torn, worn-out rags which he lowered on ropes to Jeremiah in the storage-wel . |
| 12 I rzekł Ebedmelek do Jeremiasza: Podłóżże sobie podartą odzież i znoszone szaty pod pachy swoich ramion, pod liny! Jeremiasz uczynił to. | 12 Ebed-Melech the Cushite then said to Jeremiah, 'These torn, worn-out rags are for you to put underyour armpits to pad the ropes.' Jeremiah did this. |
| 13 Wydobyli więc Jeremiasza na linach i wyciągnęli z cysterny; i przebywał Jeremiasz w wartowni na dziedzińcu. | 13 Then they hauled Jeremiah up with the ropes and pulled him out of the storage-wel . And Jeremiahstayed in the Court of the Guard. |
| 14 Król Sedecjasz posłał, by przyprowadzono proroka Jeremiasza do niego, przy trzecim wejściu do domu Pańskiego. Król powiedział do Jeremiasza: Zapytam cię o jedną rzecz; nie ukrywaj nic przede mną! | 14 King Zedekiah had the prophet Jeremiah summoned to him at the third entrance to the Temple ofYahweh. 'I want to ask you for a word,' the king said to Jeremiah, 'keep nothing back from me.' |
| 15 I rzekł Jeremiasz do Sedecjasza: Jeżeli ci powiem, każesz mnie z pewnością zabić, jeśli zaś dam tobie radę, nie usłuchasz mnie. | 15 Jeremiah answered Zedekiah, 'If I do proclaim it to you, are you not sure to have me put to death?And if I give you advice, you wil not listen to me.' |
| 16 Przysiągł więc król Sedecjasz potajemnie Jeremiaszowi tymi słowami: Na życie Pana, który nam dał to życie, nie każę cię zabić ani nie wydam cię w ręce ludzi nastających na twe życie! | 16 King Zedekiah then secretly swore this oath to Jeremiah, 'As Yahweh lives, giver of this life of ours, Iwil have you neither put to death nor handed over to these men who are determined to kill you.' |
| 17 Jeremiasz powiedział wtedy do Sedecjasza: To mówi Pan, Bóg Zastępów, Bóg Izraela. Jeżeli dobrowolnie wyjdziesz do dowódców króla babilońskiego, uratujesz swoje życie, a miasto to nie ulegnie pożodze ognia; ty zaś będziesz żył wraz ze swą rodziną. | 17 Jeremiah then said to Zedekiah, 'Yahweh, God Sabaoth, God of Israel, says this, "If you go out andsurrender to the king of Babylon's generals, your life will be safe and this city will not be burnt down; you andyour family wil survive. |
| 18 Jeżeli zaś nie wyjdziesz do dowódców króla babilońskiego, miasto to dostanie się w ręce Chaldejczyków, którzy spalą je ogniem; ty zaś nie ujdziesz ich ręki. | 18 But if you do not go out and surrender to the king of Babylon's generals, this city wil be handed overto the Chaldaeans and they wil burn it down; nor wil you yourself escape their clutches." ' |
| 19 Król Sedecjasz powiedział do Jeremiasza: Obawiam się mieszkańców Judy, którzy przeszli do Chaldejczyków, by czasem mnie nie wydano w ich ręce i by mnie nie wyszydzili. | 19 King Zedekiah then said to Jeremiah, 'I am afraid of the Judaeans who have already gone over to theChaldaeans: I might be handed over to them and they would il -treat me.' |
| 20 Jeremiasz jednak odrzekł: Nie wydadzą. Posłuchaj, proszę, głosu Pana w sprawie, o której ci mówiłem, a wyjdzie ci to na dobre i pozostaniesz przy życiu. | 20 'You wil not be handed over to them,' Jeremiah replied. 'Please listen to Yahweh's voice as I haverelayed it to you, and then al wil go wel with you and your life wil be safe. |
| 21 Jeżeli zaś odmówisz poddania się, taką scenę pokazał mi Pan: | 21 But if you refuse to surrender, this is what Yahweh has shown me: |
| 22 Oto wszystkie kobiety, jakie pozostały w domu królewskim, prowadzone do dowódców króla babilońskiego, wołają: Zwiedli cię i otumanili twoi dobrzy przyjaciele. Nogi twoje ugrzęzły w błocie, oni zaś uciekli. | 22 the sight of al the women left in the king of Judah's palace being led off to the king of Babylon'sgenerals and saying: "They have misled you, they have triumphed over you, those friends of yours! Your feethave sunk in the mud! They are up and away!" |
| 23 Wszystkie twoje żony i twoi synowie zostaną zaprowadzeni do Chaldejczyków, a i ty nie ujdziesz ich rąk. Pochwyci cię bowiem król babiloński, a miasto to zostanie spalone ogniem. | 23 'Yes, al your wives and children wil be led off to the Chaldaeans, and you yourself wil not escapetheir clutches but wil be a prisoner in the clutches of the king of Babylon. And as for this city, it wil be burntdown.' |
| 24 Sedecjasz zaś rzekł do Jeremiasza: Niech nikt nie wie o tej rozmowie, a nie umrzesz. | 24 Zedekiah then said to Jeremiah, 'Do not let anyone else hear these words or you wil die. |
| 25 Gdy usłyszą przywódcy, że rozmawiałem z tobą, przyjdą do ciebie i rzekną: Powiedz nam, proszę, co mówiłeś do króla? Nic nie ukrywaj przed nami, bo inaczej zabijemy cię! A co mówił król? | 25 If the chief men hear that I have been talking to you, and come and say, "Tel us what you said to theking and what the king said to you; keep nothing back from us, or we shal put you to death," |
| 26 Wtedy powiesz im: Przedłożyłem królowi swą prośbę, żeby mnie znów nie posłał do domu Jonatana, abym tam nie umarł. | 26 you must reply, "I presented this request to the king: that he would not have me sent back toJonathan's house to die." ' |
| 27 Rzeczywiście przyszli do Jeremiasza wszyscy przywódcy, by go wypytywać. Odpowiedział im zatem ściśle według polecenia króla, tak że pozostawili go w spokoju; nie rozeszła się bowiem ta sprawa. (8a) Jeremiasz przebywał nadal w wartowni aż do dnia zdobycia Jerozolimy. (8b) Gdy Jerozolima została zdobyta... | 27 And in fact al the chief men came to Jeremiah and questioned him. He told them exactly what theking had ordered him to say. They then left him in peace, since the conversation had not been overheard. |
| 28 And Jeremiah stayed in the Court of the Guard until the day Jerusalem was captured. And he wasthere when Jerusalem actual y was captured. |
