| 1 Potem Moabici i Ammonici, a z nimi część spośród Meunitów, wtargnęli, aby walczyć przeciw Jozafatowi. | 1 After this the Moabites and Ammonites, and with them some of the Me-unites, came against Jehoshaphat for battle. |
| 2 Przyniesiono wówczas Jozafatowi wiadomość następującą: Powstało przeciw tobie z drugiej strony morza, z Edomu, wielkie wojsko i jest już teraz w Chaseson-Tamar, to jest w Engaddi. | 2 Some men came and told Jehoshaphat, "A great multitude is coming against you from Edom, from beyond the sea; and, behold, they are in Hazazon-tamar" (that is, En-gedi). |
| 3 Przerażony Jozafat zwrócił się o pomoc do Pana. Ogłosił też post w całej ziemi judzkiej. | 3 Then Jehoshaphat feared, and set himself to seek the LORD, and proclaimed a fast throughout all Judah. |
| 4 Zebrali się więc mieszkańcy Judy, aby prosić Pana, o pomoc. Przybyli zaś z każdego miasta Judy, aby błagać Pana. | 4 And Judah assembled to seek help from the LORD; from all the cities of Judah they came to seek the LORD. |
| 5 Stanął wówczas Jozafat pośrodku zgromadzenia ludu z Judy i z Jerozolimy w świątyni, przed nowym dziedzińcem, | 5 And Jehoshaphat stood in the assembly of Judah and Jerusalem, in the house of the LORD, before the new court, |
| 6 i rzekł: Panie, Boże naszych ojców, czy to nie Ty jesteś Bogiem w niebie, i czyż nie Ty rządzisz w każdym królestwie pogan? W Twoim to ręku jest siła i moc. Nie ma takiego, który by z Tobą mógł się mierzyć. | 6 and said, "O LORD, God of our fathers, art thou not God in heaven? Dost thou not rule over all the kingdoms of the nations? In thy hand are power and might, so that none is able to withstand thee. |
| 7 Czy to nie Ty, Boże nasz, wygnałeś mieszkańców tej ziemi przed Twoim ludem, Izraelem, i dałeś ją na wieki potomstwu Abrahama, Twego przyjaciela? | 7 Didst thou not, O our God, drive out the inhabitants of this land before thy people Israel, and give it for ever to the descendants of Abraham thy friend? |
| 8 Zamieszkali w niej i zbudowali w niej świątynię dla Twego imienia, mówiąc: | 8 And they have dwelt in it, and have built thee in it a sanctuary for thy name, saying, |
| 9 Jeśli spadnie na nas nieszczęście, miecz karzący, zaraza albo głód, staniemy przed tą świątynią i przed Tobą, ponieważ w tej świątyni przebywa Twoje imię, i będziemy wołać do Ciebie w naszym ucisku, wtedy Ty wysłuchasz nas i ocalisz. | 9 'If evil comes upon us, the sword, judgment, or pestilence, or famine, we will stand before this house, and before thee, for thy name is in this house, and cry to thee in our affliction, and thou wilt hear and save.' |
| 10 Oto teraz Ammonici, Moabici oraz mieszkańcy góry Seir, do których nie dałeś Izraelowi wejść podczas wędrówki z ziemi egipskiej, tak iż ominęli ich i nie zniszczyli, | 10 And now behold, the men of Ammon and Moab and Mount Seir, whom thou wouldest not let Israel invade when they came from the land of Egypt, and whom they avoided and did not destroy-- |
| 11 oto jak nam odpłacają: wchodzą do nas, aby nas wypędzić z Twego dziedzictwa, które dałeś nam w posiadanie. | 11 behold, they reward us by coming to drive us out of thy possession, which thou hast given us to inherit. |
| 12 Boże nasz, czy nie osądzisz tego? Jesteśmy bowiem bezsilni wobec tego ogromnego mnóstwa, które na nas napadło. Nie wiemy, co czynić, ale oczy nasze zwracają się ku Tobie. | 12 O our God, wilt thou not execute judgment upon them? For we are powerless against this great multitude that is coming against us. We do not know what to do, but our eyes are upon thee." |
| 13 Stali wówczas przed Panem wszyscy mieszkańcy Judy, także i małe dzieci, ich kobiety i synowie. | 13 Meanwhile all the men of Judah stood before the LORD, with their little ones, their wives, and their children. |
| 14 A wśród zgromadzenia duch Pański spoczął na Jachazjelu, synu Zachariasza, syna Benajasza, syna Jejela, syna Mattaniasza - lewicie spośród potomków Asafa. | 14 And the Spirit of the LORD came upon Jahaziel the son of Zechariah, son of Benaiah, son of Je-iel, son of Mattaniah, a Levite of the sons of Asaph, in the midst of the assembly. |
| 15 I rzekł on: Wszyscy mieszkańcy Judy i Jerozolimy, i ty, królu Jozafacie, słuchajcie uważnie! Tak do was mówi Pan: Nie bójcie się i nie lękajcie tego wielkiego mnóstwa, albowiem nie wy będziecie walczyć, lecz Bóg. | 15 And he said, "Hearken, all Judah and inhabitants of Jerusalem, and King Jehoshaphat: Thus says the LORD to you, 'Fear not, and be not dismayed at this great multitude; for the battle is not yours but Gods. |
| 16 Jutro zejdźcie przeciwko nim! Oto wstępować będą na wzgórze Sis, a znajdziecie ich na końcu doliny przed pustynią Jeruel. | 16 Tomorrow go down against them; behold, they will come up by the ascent of Ziz; you will find them at the end of the valley, east of the wilderness of Jeruel. |
| 17 Nie wy będziecie tam walczyć. Jednakże stawcie się, zajmijcie stanowisko, a zobaczycie ocalenie dla was od Pana, o Judo i Jerozolimo! Nie bójcie się i nie lękajcie! Jutro wyruszcie im na spotkanie, a Pan będzie z wami! | 17 You will not need to fight in this battle; take your position, stand still, and see the victory of the LORD on your behalf, O Judah and Jerusalem.' Fear not, and be not dismayed; tomorrow go out against them, and the LORD will be with you." |
| 18 Jozafat więc upadł na kolana twarzą ku ziemi, i wszyscy mieszkańcy Judy i Jerozolimy padli przed Panem, aby Go uczcić. | 18 Then Jehoshaphat bowed his head with his face to the ground, and all Judah and the inhabitants of Jerusalem fell down before the LORD, worshiping the LORD. |
| 19 Wówczas lewici spośród synów Kehatytów i Korachitów poczęli wielbić Pana, Boga Izraela, donośnym i wysokim głosem. | 19 And the Levites, of the Kohathites and the Korahites, stood up to praise the LORD, the God of Israel, with a very loud voice. |
| 20 Wczesnym rankiem powstali i ruszyli ku pustyni Tekoa. Gdy ruszali, stanął Jozafat i rzekł: Mieszkańcy Judy i Jerozolimy, posłuchajcie mnie: Zaufajcie Panu, Bogu waszemu, a ostaniecie się, zaufajcie Jego prorokom, a będzie się wam powodziło. | 20 And they rose early in the morning and went out into the wilderness of Tekoa; and as they went out, Jehoshaphat stood and said, "Hear me, Judah and inhabitants of Jerusalem! Believe in the LORD your God, and you will be established; believe his prophets, and you will succeed." |
| 21 Potem, poradziwszy się ludu, ustanowił śpiewaków dla Pana, by idąc w świętych szatach przed zbrojnymi wysławiali Go śpiewając: Wysławiajcie Pana, albowiem na wieki jest Jego łaskawość. | 21 And when he had taken counsel with the people, he appointed those who were to sing to the LORD and praise him in holy array, as they went before the army, and say, "Give thanks to the LORD, for his steadfast love endures for ever." |
| 22 W czasie kiedy rozpoczęli wznosić okrzyki radości i uwielbienia, Pan zastawił zasadzkę na Ammonitów, Moabitów i mieszkańców góry Seir, wkraczających przeciw Judzie, tak iż się wzajemnie pobili. | 22 And when they began to sing and praise, the LORD set an ambush against the men of Ammon, Moab, and Mount Seir, who had come against Judah, so that they were routed. |
| 23 Powstali wówczas Ammonici i Moabici przeciwko mieszkańcom góry Seir, aby ich obłożyć klątwą i wytępić. Gdy zaś tego dokonali z mieszkańcami Seiru, jeden drugiemu pomagał do zguby. | 23 For the men of Ammon and Moab rose against the inhabitants of Mount Seir, destroying them utterly, and when they had made an end of the inhabitants of Seir, they all helped to destroy one another. |
| 24 Gdy mieszkańcy Judy doszli do miejsca, skąd widać już pustynię, i spojrzeli na to mnóstwo, oto zobaczyli trupy leżące na ziemi: nikt nie uszedł z życiem. | 24 When Judah came to the watchtower of the wilderness, they looked toward the multitude; and behold, they were dead bodies lying on the ground; none had escaped. |
| 25 Przystąpił więc Jozafat i jego lud, aby pobrać z nich łupy. Znaleźli wtedy przy nich mnóstwo zdobyczy: bydła, dobytku, szat i kosztownych naczyń. Zdobyli takie łupy, iż nie mogli tego udźwignąć. Trzy dni im zeszły na zbieraniu łupu, był on bowiem wielki. | 25 When Jehoshaphat and his people came to take the spoil from them, they found cattle in great numbers, goods, clothing, and precious things, which they took for themselves until they could carry no more. They were three days in taking the spoil, it was so much. |
| 26 W czwartym zaś dniu zebrali się w Dolinie Beraka, tam bowiem błogosławili Pana, dlatego miejsce to nazwali Doliną Beraka. | 26 On the fourth day they assembled in the Valley of Beracah, for there they blessed the LORD; therefore the name of that place has been called the Valley of Beracah to this day. |
| 27 Następnie wszyscy mężowie z Judy i Jerozolimy , z Jozafatem na czele, wrócili do Jerozolimy pełni radości, bo Pan uradował ich, uwalniając od nieprzyjaciół. | 27 Then they returned, every man of Judah and Jerusalem, and Jehoshaphat at their head, returning to Jerusalem with joy, for the LORD had made them rejoice over their enemies. |
| 28 Wkroczyli do Jerozolimy, kierując się ku świątyni Pańskiej, grając na harfach, cytrach i trąbach. | 28 They came to Jerusalem, with harps and lyres and trumpets, to the house of the LORD. |
| 29 Wówczas padł strach Boży na wszystkie królestwa i kraje, skoro usłyszano, że Pan walczył z wrogami Izraela. | 29 And the fear of God came on all the kingdoms of the countries when they heard that the LORD had fought against the enemies of Israel. |
| 30 Odpoczęło potem królestwo Jozafata i Pan otoczył je zewsząd pokojem. | 30 So the realm of Jehoshaphat was quiet, for his God gave him rest round about. |
| 31 Jozafat więc objął władzę w Judzie. W chwili objęcia rządów miał trzydzieści pięć lat i panował w Jerozolimie dwadzieścia pięć lat. Jego matce było na imię Azuba, córka Szilchiego. | 31 Thus Jehoshaphat reigned over Judah. He was thirty-five years old when he began to reign, and he reigned twenty-five years in Jerusalem. His mother's name was Azubah the daughter of Shilhi. |
| 32 Poszedł on drogą swego ojca Asy i nie zboczył z niej; starając się czynić to, co jest słuszne w oczach Pańskich. | 32 He walked in the way of Asa his father and did not turn aside from it; he did what was right in the sight of the LORD. |
| 33 Tylko wyżyn nie usunięto, a lud jeszcze nie zwrócił serca ku Bogu swych przodków. | 33 The high places, however, were not taken away; the people had not yet set their hearts upon the God of their fathers. |
| 34 Pozostałe zaś czyny Jozafata, od pierwszych do ostatnich, zapisane są w dziejach Jehu, syna Chananiego, i włączone do Księgi Królów Izraela. | 34 Now the rest of the acts of Jehoshaphat, from first to last, are written in the chronicles of Jehu the son of Hanani, which are recorded in the Book of the Kings of Israel. |
| 35 Król judzki, Jozafat, sprzymierzył się potem z królem izraelskim, Ochozjaszem, który źle postępował. | 35 After this Jehoshaphat king of Judah joined with Ahaziah king of Israel, who did wickedly. |
| 36 Związał się z nim, aby budować okręty do podróży ku Tarszisz. Budowali wówczas okręty w Esjon-Geber. | 36 He joined him in building ships to go to Tarshish, and they built the ships in Ezion-geber. |
| 37 Prorokował potem Eliezer, syn Dodawiasza z Mareszy, przeciwko Jozafatowi, mówiąc: Ponieważ sprzymierzyłeś się z Ochozjaszem, zburzy Pan twoje dzieło. I rozbiły się okręty, tak iż poniechano wyprawy do Tarszisz. | 37 Then Eliezer the son of Do-davahu of Mareshah prophesied against Jehoshaphat, saying, "Because you have joined with Ahaziah, the LORD will destroy what you have made." And the ships were wrecked and were not able to go to Tarshish. |
