Ruth 1

NEW JERUSALEM	Biblia Tysiąclecia
1 In the days when the Judges were governing, a famine occurred in the country and a certain man fromBethlehem of Judah went-he, his wife and his two sons -- to live in the Plains of Moab.	1 W czasach, gdy rządzili sędziowie, nastał głód w kraju. Z Betlejem judzkiego wyszedł pewien człowiek ze swoją żoną i swymi dwoma synami, aby osiedlić się w ziemi Moabu.
2 The man was called Elimelech, his wife Naomi and his two sons Mahlon and Chilion; they wereEphrathites from Bethlehem of Judah. Going to the Plains of Moab, they settled there.	2 Nazywał się ten człowiek Elimelek, jego żona - Noemi, jego dwaj synowie - Machlon i Kilion. Byli oni Efratejczykami z Betlejem judzkiego. Przybyli na ziemię Moabu i tam zamieszkali.
3 Elimelech, Naomi's husband, died, and she and her two sons were left.	3 Elimelek, mąż Noemi, zmarł, a Noemi pozostała ze swymi dwoma synami.
4 These married Moabite women: one was called Orpah and the other Ruth. They lived there for aboutten years.	4 Oni wzięli sobie za żony Moabitki: jedna nazywała się Orpa, druga nazywała się Rut. Mieszkali tam około dziesięciu lat.
5 Mahlon and Chilion then both died too, and Naomi was thus bereft of her two sons and her husband.	5 Obaj - tak Machlon, jak i Kilion - również zmarli, a kobieta pozostała, przeżywszy obu swych synów i swego męża.
6 She then decided to come back from the Plains of Moab with her daughters-in-law, having heard in thePlains of Moab that God had visited his people and given them food.	6 Wyruszyła więc Noemi i z nią jej synowe, aby wrócić z ziemi Moabu, ponieważ usłyszała w ziemi Moabu, że Pan nawiedził swój lud, dając mu chleb.
7 So, with her daughters-in-law, she left the place where she was living and they took the road back toJudah.	7 Wyszła z tej miejscowości, którą tam zamieszkiwała, obie jej synowe z nią, i wyruszyły w drogę powrotną do ziemi Judy.
8 Naomi said to her two daughters-in-law, 'Go back, each of you to your mother's house.	8 Powiedziała Noemi do obu swych synowych: Odejdźcie, wróćcie każda do domu swej matki, a Pan niech postępuje z wami według swej dobroci, tak jak wy postępowałyście wobec zmarłych i wobec mnie!
9 May Yahweh show you faithful love, as you have done to those who have died and to me. Yahweh grantthat you may each find happiness with a husband!' She then kissed them, but they began weeping loudly,	9 Niech Pan sprawi, abyście osiągnęły spokojne miejsce, każda w domu swego męża! Ucałowała je, ale one zaczęły głośno płakać,
10 and said, 'No, we shal go back with you to your people.'	10 mówiąc do niej: Nie, my wrócimy z tobą do twego narodu.
11 'Go home, daughters,' Naomi replied. 'Why come with me? Have I any more sons in my womb to makehusbands for you?	11 Noemi powiedziała: Wróćcie, moje córki, czemu idziecie ze mną? Czyż mam jeszcze w swoim łonie synów, którzy mogliby zostać waszymi mężami?
12 Go home, daughters, go, for I am now too old to marry again. Even if I said, "I stil have a hope: I shalltake a husband this very night and shal bear more sons,"	12 Wróćcie, córki moje, odejdźcie, jestem bowiem zbyt stara, aby wyjść za mąż. A jeślibym nawet powiedziała: mam nadzieję, że jeszcze tej nocy będę miała męża i zrodzę synów,
13 would you be prepared to wait for them until they were grown up? Would you refuse to marry for theirsake? No, daughters, I am bitterly sorry for your sakes that the hand of Yahweh should have been raised againstme.'	13 to czyż czekałybyście na nich aż dorosną, czyż dla nich wyrzekłybyście się małżeństwa? Nie, moje córki, jestem bowiem jeszcze nieszczęśliwsza od was, gdyż podniosła się przeciw mnie dłoń Pana.
14 They started weeping loudly al over again; Orpah then kissed her mother-in-law and went back to herpeople. But Ruth stayed with her.	14 Znowu zaczęły głośno płakać. Potem Orpa ucałowała swoją teściową, a Rut pozostała przy niej.
15 Naomi then said, 'Look, your sister-in-law has gone back to her people and to her god. Go home, too;fol ow your sister-in-law.'	15 Oto twoja szwagierka wróciła do swego narodu i do swego boga - powiedziała Noemi do Rut - wracaj i ty za twą szwagierką.
16 But Ruth said, 'Do not press me to leave you and to stop going with you, for wherever you go, I shalgo, wherever you live, I shal live. Your people will be my people, and your God wil be my God.	16 Odpowiedziała Rut: Nie nalegaj na mnie, abym opuściła ciebie i abym odeszła od ciebie, gdyż: gdzie ty pójdziesz, tam ja pójdę, gdzie ty zamieszkasz, tam ja zamieszkam, twój naród będzie moim narodem, a twój Bóg będzie moim Bogiem.
17 Where you die, I shall die and there I shal be buried. Let Yahweh bring unnameable il s on me andworse il s, too, if anything but death should part me from you!'	17 Gdzie ty umrzesz, tam ja umrę i tam będę pogrzebana. Niech mi Pan to uczyni i tamto dorzuci, jeśli coś innego niż śmierć oddzieli mnie od ciebie!
18 Seeing that Ruth was determined to go with her, Naomi said no more.	18 Noemi widząc, że Rut uporczywie obstaje przy tym, aby iść z nią, przestała mówić do niej o tym.
19 The two of them went on until they came to Bethlehem. Their arrival set the whole town astir, and thewomen said, 'Can this be Naomi?'	19 Poszły we dwie, aż doszły do Betlejem. A gdy weszły do Betlejem, zawrzało o nich w całym mieście, a kobiety mówiły: Więc to jest Noemi!
20 To this she replied, 'Do not cal me Naomi, cal me Mara, for Shaddai has made my lot bitter.	20 Powiedziała do nich: Nie nazywajcie mnie Noemi, ale nazywajcie mnie Mara, bo Wszechmogący napełnił mnie goryczą.
21 I departed ful , and Yahweh has brought me home empty. Why, then, call me Naomi, since Yahwehhas pronounced against me and Shaddai has made me wretched?'	21 Pełna wyszłam, a pustą sprowadził mnie Pan. Czemu nazywacie mnie Noemi, gdy Pan wydał świadectwo przeciw mnie, a Wszechmogący uczynił mnie nieszczęśliwą?
22 This was how Naomi came home with her daughter-in-law, Ruth the Moabitess, on returning from thePlains of Moab. They arrived in Bethlehem at the beginning of the barley harvest.	22 Wróciła więc Noemi, a z nią była Rut Moabitka, jej synowa, która przyszła z ziemi Moabu. Przyszły zaś do Betlejem na początku żniw jęczmienia.