Luke 9

Revised Standard Version Catholic Edition	Biblia Tysiąclecia
1 And he called the twelve together and gave them power and authority over all demons and to cure diseases,	1 Wtedy zwołał Dwunastu, dał im moc i władzę nad wszystkimi złymi duchami i władzę leczenia chorób.
2 and he sent them out to preach the kingdom of God and to heal.	2 I wysłał ich, aby głosili królestwo Boże i uzdrawiali chorych.
3 And he said to them, "Take nothing for your journey, no staff, nor bag, nor bread, nor money; and do not have two tunics.	3 Mówił do nich: Nie bierzcie nic na drogę: ani laski, ani torby podróżnej, ani chleba, ani pieniędzy; nie miejcie też po dwie suknie!
4 And whatever house you enter, stay there, and from there depart.	4 Gdy do jakiego domu wejdziecie, tam pozostańcie i stamtąd będziecie wychodzić.
5 And wherever they do not receive you, when you leave that town shake off the dust from your feet as a testimony against them."	5 Jeśli was gdzie nie przyjmą, wyjdźcie z tego miasta i strząśnijcie proch z nóg waszych na świadectwo przeciwko nim!
6 And they departed and went through the villages, preaching the gospel and healing everywhere.	6 Wyszli więc i chodzili po wsiach, głosząc Ewangelię i uzdrawiając wszędzie.
7 Now Herod the tetrarch heard of all that was done, and he was perplexed, because it was said by some that John had been raised from the dead,	7 O wszystkich tych wydarzeniach usłyszał również tetrarcha Herod i był zaniepokojony. Niektórzy bowiem mówili, że Jan powstał z martwych;
8 by some that Elijah had appeared, and by others that one of the old prophets had risen.	8 inni, że Eliasz się zjawił; jeszcze inni, że któryś z dawnych proroków zmartwychwstał.
9 Herod said, "John I beheaded; but who is this about whom I hear such things?" And he sought to see him.	9 Lecz Herod mówił: Jana ja ściąć kazałem. Któż więc jest Ten, o którym takie rzeczy słyszę? I chciał Go zobaczyć.
10 On their return the apostles told him what they had done. And he took them and withdrew apart to a city called Beth-saida.	10 Gdy Apostołowie wrócili, opowiedzieli Mu wszystko, co zdziałali. Wtedy wziął ich z sobą i udał się osobno w okolicę miasta, zwanego Betsaidą.
11 When the crowds learned it, they followed him; and he welcomed them and spoke to them of the kingdom of God, and cured those who had need of healing.	11 Lecz tłumy dowiedziały się o tym i poszły za Nim. On je przyjął i mówił im o królestwie Bożym, a tych, którzy leczenia potrzebowali, uzdrawiał.
12 Now the day began to wear away; and the twelve came and said to him, "Send the crowd away, to go into the villages and country round about, to lodge and get provisions; for we are here in a lonely place."	12 Dzień począł się chylić ku wieczorowi. Wtedy przystąpiło do Niego Dwunastu mówiąc: Odpraw tłum; niech idą do okolicznych wsi i zagród, gdzie znajdą schronienie i żywność, bo jesteśmy tu na pustkowiu.
13 But he said to them, "You give them something to eat." They said, "We have no more than five loaves and two fish--unless we are to go and buy food for all these people."	13 Lecz On rzekł do nich: Wy dajcie im jeść! Oni odpowiedzieli: Mamy tylko pięć chlebów i dwie ryby; chyba że pójdziemy i nakupimy żywności dla wszystkich tych ludzi.
14 For there were about five thousand men. And he said to his disciples, "Make them sit down in companies, about fifty each."	14 Było bowiem około pięciu tysięcy mężczyzn. Wtedy rzekł do swych uczniów: Każcie im rozsiąść się gromadami mniej więcej po pięćdziesięciu!
15 And they did so, and made them all sit down.	15 Uczynili tak i rozmieścili wszystkich.
16 And taking the five loaves and the two fish he looked up to heaven, and blessed and broke them, and gave them to the disciples to set before the crowd.	16 A On wziął te pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dawał uczniom, by podawali ludowi.
17 And all ate and were satisfied. And they took up what was left over, twelve baskets of broken pieces.	17 Jedli i nasycili się wszyscy, i zebrano jeszcze dwanaście koszów ułomków, które im zostały.
18 Now it happened that as he was praying alone the disciples were with him; and he asked them, "Who do the people say that I am?"	18 Gdy raz modlił się na osobności, a byli z Nim uczniowie, zwrócił się do nich z zapytaniem: Za kogo uważają Mnie tłumy?
19 And they answered, "John the Baptist; but others say, Elijah; and others, that one of the old prophets has risen."	19 Oni odpowiedzieli: Za Jana Chrzciciela; inni za Eliasza; jeszcze inni mówią, że któryś z dawnych proroków zmartwychwstał.
20 And he said to them, "But who do you say that I am?" And Peter answered, "The Christ of God."	20 Zapytał ich: A wy za kogo Mnie uważacie? Piotr odpowiedział: Za Mesjasza Bożego.
21 But he charged and commanded them to tell this to no one,	21 Wtedy surowo im przykazał i napomniał ich, żeby nikomu o tym nie mówili.
22 saying, "The Son of man must suffer many things, and be rejected by the elders and chief priests and scribes, and be killed, and on the third day be raised."	22 I dodał: Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć: będzie odrzucony przez starszyznę, arcykapłanów i uczonych w Piśmie; będzie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie.
23 And he said to all, "If any man would come after me, let him deny himself and take up his cross daily and follow me.	23 Potem mówił do wszystkich: Jeśli kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzyż swój i niech Mnie naśladuje!
24 For whoever would save his life will lose it; and whoever loses his life for my sake, he will save it.	24 Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, ten je zachowa.
25 For what does it profit a man if he gains the whole world and loses or forfeits himself?	25 Bo cóż za korzyść ma człowiek, jeśli cały świat zyska, a siebie zatraci lub szkodę poniesie?
26 For whoever is ashamed of me and of my words, of him will the Son of man be ashamed when he comes in his glory and the glory of the Father and of the holy angels.	26 Kto się bowiem Mnie i słów moich zawstydzi, tego Syn Człowieczy wstydzić się będzie, gdy przyjdzie w swojej chwale oraz w chwale Ojca i świętych aniołów.
27 But I tell you truly, there are some standing here who will not taste death before they see the kingdom of God."	27 Zaprawdę, powiadam wam: Niektórzy z tych, co tu stoją, nie zaznają śmierci, aż ujrzą królestwo Boże.
28 Now about eight days after these sayings he took with him Peter and John and James, and went up on the mountain to pray.	28 W jakieś osiem dni po tych mowach wziął z sobą Piotra, Jana i Jakuba i wyszedł na górę, aby się modlić.
29 And as he was praying, the appearance of his countenance was altered, and his raiment became dazzling white.	29 Gdy się modlił, wygląd Jego twarzy się odmienił, a Jego odzienie stało się lśniąco białe.
30 And behold, two men talked with him, Moses and Elijah,	30 A oto dwóch mężów rozmawiało z Nim. Byli to Mojżesz i Eliasz.
31 who appeared in glory and spoke of his departure, which he was to accomplish at Jerusalem.	31 Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dokonać w Jerozolimie.
32 Now Peter and those who were with him were heavy with sleep, and when they wakened they saw his glory and the two men who stood with him.	32 Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwóch mężów, stojących przy Nim.
33 And as the men were parting from him, Peter said to Jesus, "Master, it is well that we are here; let us make three booths, one for you and one for Moses and one for Elijah"--not knowing what he said.	33 Gdy oni odchodzili od Niego, Piotr rzekł do Jezusa: Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Nie wiedział bowiem, co mówi.
34 As he said this, a cloud came and overshadowed them; and they were afraid as they entered the cloud.	34 Gdy jeszcze to mówił, zjawił się obłok i osłonił ich; zlękli się, gdy [tamci] weszli w obłok.
35 And a voice came out of the cloud, saying, "This is my Son, my Chosen; listen to him!"	35 A z obłoku odezwał się głos: To jest Syn mój, Wybrany, Jego słuchajcie!
36 And when the voice had spoken, Jesus was found alone. And they kept silence and told no one in those days anything of what they had seen.	36 W chwili, gdy odezwał się ten głos, Jezus znalazł się sam. A oni zachowali milczenie i w owym czasie nikomu nic nie oznajmiali o tym, co widzieli.
37 On the next day, when they had come down from the mountain, a great crowd met him.	37 Następnego dnia, gdy zeszli z góry, wielki tłum wyszedł naprzeciw Niego.
38 And behold, a man from the crowd cried, "Teacher, I beg you to look upon my son, for he is my only child;	38 Naraz ktoś z tłumu zawołał: Nauczycielu, spojrzyj, proszę Cię, na mego syna; to mój jedynak.
39 and behold, a spirit seizes him, and he suddenly cries out; it convulses him till he foams, and shatters him, and will hardly leave him.	39 A oto duch chwyta go, tak że nagle krzyczy; targa go tak, że się pieni, i tylko z trudem odstępuje od niego, męcząc go.
40 And I begged your disciples to cast it out, but they could not."	40 Prosiłem Twoich uczniów, żeby go wyrzucili, ale nie mogli.
41 Jesus answered, "O faithless and perverse generation, how long am I to be with you and bear with you? Bring your son here."	41 Na to Jezus rzekł: O plemię niewierne i przewrotne! Jak długoi jeszcze będę u was i będę was znosił? Przyprowadź tu swego syna.
42 While he was coming, the demon tore him and convulsed him. But Jesus rebuked the unclean spirit, and healed the boy, and gave him back to his father.	42 Gdy on jeszcze się zbliżał, zły duch porwał go i zaczął targać. Jezus rozkazał surowo duchowi nieczystemu, uzdrowił chłopca i oddał go jego ojcu.
43 And all were astonished at the majesty of God. But while they were all marveling at everything he did, he said to his disciples,	43 A wszyscy osłupieli ze zdumienia nad wielkością Boga. Gdy tak wszyscy pełni byli podziwu dla wszystkich Jego czynów, Jezus powiedział do swoich uczniów:
44 "Let these words sink into your ears; for the Son of man is to be delivered into the hands of men."	44 Weźcie wy sobie dobrze do serca te właśnie słowa: Syn Człowieczy będzie wydany w ręce ludzi.
45 But they did not understand this saying, and it was concealed from them, that they should not perceive it; and they were afraid to ask him about this saying.	45 Lecz oni nie rozumieli tego powiedzenia; było ono zakryte przed nimi, tak że go nie pojęli, a bali się zapytać Go o nie.
46 And an argument arose among them as to which of them was the greatest.	46 Przyszła im też myśl, kto z nich jest największy.
47 But when Jesus perceived the thought of their hearts, he took a child and put him by his side,	47 Lecz Jezus, znając myśli ich serca, wziął dziecko, postawił je przy sobie
48 and said to them, "Whoever receives this child in my name receives me, and whoever receives me receives him who sent me; for he who is least among you all is the one who is great."	48 i rzekł do nich: Kto przyjmie to dziecko w imię moje, Mnie przyjmuje; a kto Mnie przyjmie, przyjmuje Tego, który Mnie posłał. Kto bowiem jest najmniejszy wśród was wszystkich, ten jest wielki.
49 John answered, "Master, we saw a man casting out demons in your name, and we forbade him, because he does not follow with us."	49 Wtedy przemówił Jan: Mistrzu, widzieliśmy kogoś, jak w imię Twoje wypędzał złe duchy, i zabranialiśmy mu, bo nie chodzi z nami.
50 But Jesus said to him, "Do not forbid him; for he that is not against you is for you."	50 Lecz Jezus mu odpowiedział: Nie zabraniajcie; kto bowiem nie jest przeciwko wam, ten jest z wami.
51 When the days drew near for him to be received up, he set his face to go to Jerusalem.	51 Gdy dopełnił się czas Jego wzięcia [z tego świata], postanowił udać się do Jerozolimy
52 And he sent messengers ahead of him, who went and entered a village of the Samaritans, to make ready for him;	52 i wysłał przed sobą posłańców. Ci wybrali się w drogę i przyszli do pewnego miasteczka samarytańskiego, by Mu przygotować pobyt.
53 but the people would not receive him, because his face was set toward Jerusalem.	53 Nie przyjęto Go jednak, ponieważ zmierzał do Jerozolimy.
54 And when his disciples James and John saw it, they said, "Lord, do you want us to bid fire come down from heaven and consume them?"	54 Widząc to, uczniowie Jakub i Jan rzekli: Panie, czy chcesz, a powiemy, żeby ogień spadł z nieba i zniszczył ich?
55 But he turned and rebuked them.	55 Lecz On odwróciwszy się zabronił im.
56 And they went on to another village.	56 I udali się do innego miasteczka.
57 As they were going along the road, a man said to him, "I will follow you wherever you go."	57 A gdy szli drogą, ktoś powiedział do Niego: Pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz!
58 And Jesus said to him, "Foxes have holes, and birds of the air have nests; but the Son of man has nowhere to lay his head."	58 Jezus mu odpowiedział: Lisy mają nory i ptaki powietrzne - gniazda, lecz Syn Człowieczy nie ma miejsca, gdzie by głowę mógł oprzeć.
59 To another he said, "Follow me." But he said, "Lord, let me first go and bury my father."	59 Do innego rzekł: Pójdź za Mną! Ten zaś odpowiedział: Panie, pozwól mi najpierw pójść i pogrzebać mojego ojca!
60 But he said to him, "Leave the dead to bury their own dead; but as for you, go and proclaim the kingdom of God."	60 Odparł mu: Zostaw umarłym grzebanie ich umarłych, a ty idź i głoś królestwo Boże!
61 Another said, "I will follow you, Lord; but let me first say farewell to those at my home."	61 Jeszcze inny rzekł: Panie, chcę pójść za Tobą, ale pozwól mi najpierw pożegnać się z moimi w domu!
62 Jesus said to him, "No one who puts his hand to the plow and looks back is fit for the kingdom of God."	62 Jezus mu odpowiedział: Ktokolwiek przykłada rękę do pługa, a wstecz się ogląda, nie nadaje się do królestwa Bożego.