| 1 - | 1 D'ami ne deviens pas l'ennemi de ton prochain; car le méchant aura en partage la honte et l'ignominie, ainsi que le pécheur envieux et à langue double. |
| 2 μη επαρης σεαυτον εν βουλη ψυχης σου ινα μη διαρπαγη ως ταυρος η ψυχη σου | 2 Ne t'élève pas comme un taureau dans les pensées de ton âme, de peur que ta folie ne brise ta force, |
| 3 τα φυλλα σου καταφαγεσαι και τους καρπους σου απολεσεις και αφησεις σεαυτον ως ξυλον ξηρον | 3 qu'elle ne consume tes feuilles, et ne perde tes fruits, et que tu ne sois laissé comme un arbre desséché dans le désert. |
| 4 ψυχη πονηρα απολει τον κτησαμενον αυτην και επιχαρμα εχθρων ποιησει αυτον | 4 Car l'âme maligne perdra celui en qui elle se trouvera, elle le rendra la joie de ses ennemis, et elle le conduira au sort des impies. |
| 5 λαρυγξ γλυκυς πληθυνει φιλους αυτου και γλωσσα ευλαλος πληθυνει ευπροσηγορα | 5 La parole douce multiplie les amis et adoucit les ennemis, et la langue aimable abonde dans l'homme de bien. |
| 6 οι ειρηνευοντες σοι εστωσαν πολλοι οι δε συμβουλοι σου εις απο χιλιων | 6 Aie beaucoup d'amis, mais n'aie qu'un seul conseiller sur mille. |
| 7 ει κτασαι φιλον εν πειρασμω κτησαι αυτον και μη ταχυ εμπιστευσης αυτω | 7 Si tu veux posséder un ami, possède-le après l'avoir éprouvé, et ne te fie pas facilement à lui. |
| 8 εστιν γαρ φιλος εν καιρω αυτου και ου μη παραμεινη εν ημερα θλιψεως σου | 8 Car tel est ami à ses heures, et il cessera de l'être au jour de l'affliction. |
| 9 και εστιν φιλος μετατιθεμενος εις εχθραν και μαχην ονειδισμου σου αποκαλυψει | 9 Et tel est ami qui se change en ennemi, et tel est ami qui dévoilera la haine, et les querelles, et les injures. |
| 10 και εστιν φιλος κοινωνος τραπεζων και ου μη παραμεινη εν ημερα θλιψεως σου | 10 Tel est ami qui ne l'est que pour la table, et il cessera de l'être au jour de la nécessité. |
| 11 και εν τοις αγαθοις σου εσται ως συ και επι τους οικετας σου παρρησιασεται | 11 Si ton ami demeure constant, il sera pour toi comme un égal, et il agira avec liberté avec les gens de ta maison. |
| 12 εαν ταπεινωθης εσται κατα σου και απο του προσωπου σου κρυβησεται | 12 S'il s'humilie devant toi, et s'il s'efface en ta présence, tu auras une excellente amitié de réciprocité. |
| 13 απο των εχθρων σου διαχωρισθητι και απο των φιλων σου προσεχε | 13 Sépare-toi de tes ennemis, et prends garde à tes amis. |
| 14 φιλος πιστος σκεπη κραταια ο δε ευρων αυτον ευρεν θησαυρον | 14 L'ami fidèle est une protection puissante; celui qui l'a trouvé a trouvé un trésor. |
| 15 φιλου πιστου ουκ εστιν ανταλλαγμα και ουκ εστιν σταθμος της καλλονης αυτου | 15 Rien n'est comparable à l'ami fidèle, et l'or et l'argent ne méritent pas d'être mis en balance avec la sincérité de sa foi. |
| 16 φιλος πιστος φαρμακον ζωης και οι φοβουμενοι κυριον ευρησουσιν αυτον | 16 L'ami fidèle est un remède de vie et d'immortalité, et ceux qui craignent le Seigneur le trouveront. |
| 17 ο φοβουμενος κυριον ευθυνει φιλιαν αυτου οτι κατ' αυτον ουτως και ο πλησιον αυτου | 17 Celui qui craint Dieu sera par là même heureux dans l'amitié, parce que son ami lui sera semblable. |
| 18 τεκνον εκ νεοτητος σου επιλεξαι παιδειαν και εως πολιων ευρησεις σοφιαν | 18 Mon fils, dès ta jeunesse reçois l'instruction, et tu trouveras la sagesse jusqu'à tes cheveux blancs. |
| 19 ως ο αροτριων και ο σπειρων προσελθε αυτη και αναμενε τους αγαθους καρπους αυτης εν γαρ τη εργασια αυτης ολιγον κοπιασεις και ταχυ φαγεσαι των γενηματων αυτης | 19 Approche-toi d'elle comme celui qui laboure et qui sème, et attends ses bons fruits. |
| 20 ως τραχεια εστιν σφοδρα τοις απαιδευτοις και ουκ εμμενει εν αυτη ακαρδιος | 20 Tu travailleras un peu pour la cultiver, et tu mangeras bientôt de ses fruits. |
| 21 ως λιθος δοκιμασιας ισχυρος εσται επ' αυτω και ου χρονιει απορριψαι αυτην | 21 Que la sagesse est extrêmement amère aux ignorants! L'insensé ne demeurera point avec elle. |
| 22 σοφια γαρ κατα το ονομα αυτης εστιν και ου πολλοις εστιν φανερα | 22 Elle sera pour eux comme une pierre pesante qui sert à éprouver, et ils ne tarderont pas à s'en décharger. |
| 23 ακουσον τεκνον και εκδεξαι γνωμην μου και μη απαναινου την συμβουλιαν μου | 23 Car la sagesse qui rend intelligent est conforme à son nom, et elle ne se manifeste pas au grand nombre; mais chez ceux qui la connaissent elle demeure jusqu'à ce qu'ils voient Dieu. |
| 24 και εισενεγκον τους ποδας σου εις τας πεδας αυτης και εις τον κλοιον αυτης τον τραχηλον σου | 24 Ecoute, mon fils, et reçois un sage avis, et ne rejette pas son conseil. |
| 25 υποθες τον ωμον σου και βασταξον αυτην και μη προσοχθισης τοις δεσμοις αυτης | 25 Engage ton pied dans ses entraves, et ton cou dans son collier. |
| 26 εν παση ψυχη σου προσελθε αυτη και εν ολη δυναμει σου συντηρησον τας οδους αυτης | 26 Baisse ton épaule et porte-la, et ne te dégoûte pas de ses liens. |
| 27 εξιχνευσον και ζητησον και γνωσθησεται σοι και εγκρατης γενομενος μη αφης αυτην | 27 Approche-toi d'elle de tout ton coeur, et garde ses voies de toutes tes forces. |
| 28 επ' εσχατων γαρ ευρησεις την αναπαυσιν αυτης και στραφησεται σοι εις ευφροσυνην | 28 Recherche-la, et elle se manifestera à toi; et quand tu l'auras saisie, ne l'abandonne pas: |
| 29 και εσονται σοι αι πεδαι εις σκεπην ισχυος και οι κλοιοι αυτης εις στολην δοξης | 29 car à la fin tu trouveras en elle le repos, et elle se changera pour toi en un sujet de joie. |
| 30 κοσμος γαρ χρυσεος εστιν επ' αυτης και οι δεσμοι αυτης κλωσμα υακινθινον | 30 Ses entraves seront pour toi une forte protection et un ferme appui, et son collier un vêtement de gloire; |
| 31 στολην δοξης ενδυση αυτην και στεφανον αγαλλιαματος περιθησεις σεαυτω | 31 car il y a en elle la beauté de la vie, et ses liens sont des bandages salutaires. |
| 32 εαν θελης τεκνον παιδευθηση και εαν επιδως την ψυχην σου πανουργος εση | 32 Tu te revêtiras d'elle comme d'un vêtement de gloire, et tu la mettras sur toi comme une couronne de joie. |
| 33 εαν αγαπησης ακουειν εκδεξη και εαν κλινης το ους σου σοφος εση | 33 Mon fils, si tu m'écoutes avec attention, tu t'instruiras, et si tu appliques ton esprit, tu deviendras sage. |
| 34 εν πληθει πρεσβυτερων στηθι και τις σοφος αυτω προσκολληθητι | 34 Si tu prêtes l'oreille, tu recevras l'instruction, et si tu aimes à écouter, tu deviendras sage. |
| 35 πασαν διηγησιν θειαν θελε ακροασθαι και παροιμιαι συνεσεως μη εκφευγετωσαν σε | 35 Tiens-toi dans l'assemblée des vieillards prudents, et unis-toi de coeur à leur sagesse, afin que tu puisses écouter tout ce qu'ils diront de Dieu, et que leurs excellentes paraboles ne t'échappent pas. |
| 36 εαν ιδης συνετον ορθριζε προς αυτον και βαθμους θυρων αυτου εκτριβετω ο πους σου | 36 Si tu vois un homme sensé, va le trouver dès le point du jour, et que ton pied presse souvent le seuil de sa porte. |
| 37 διανοου εν τοις προσταγμασιν κυριου και εν ταις εντολαις αυτου μελετα δια παντος αυτος στηριει την καρδιαν σου και η επιθυμια της σοφιας δοθησεται σοι | 37 Applique ta pensée aux préceptes de Dieu, et médite sans cesse Ses commandements, et Il te donnera Lui-même du coeur, et la sagesse que tu désires te sera donnée. |
