| 1 Nieżywa mucha zepsuje naczynie wonnego olejku. Bardziej niż mądrość, niż sława zaważy trochę głupoty. | 1 Le mosche morte nell'unguento ne guastano la soavità. Val più la piccola stoltezza a tempo, che la saggezza e la gloria. |
| 2 Serce mędrca zwraca się ku prawej stronie, a serce głupca ku lewej. | 2 Il cuore del saggio va a destra: il cuor dello stolto a sinistra. |
| 3 Nawet gdy głupiec idzie drogą, brakuje mu rozwagi i mówi o każdym: To głupiec. | 3 E di più lo stolto facendo sua strada, sendo egli privo di senno, tutti gli altri giudica stolti. |
| 4 Jeśli gniew władcy się przeciw tobie podniesie, miejsca swego nie opuszczaj, bo zachowanie spokoju zapobiec może wielkim wykroczeniom. | 4 Se lo spirito del potente si muove contro di te, non abbandonare il tuo posto: perocché la curazione toglierà grandissimi peccati. |
| 5 Jest zło - widziałem je pod słońcem, to błąd ze strony władcy: | 5 V'ha un disordine, che io ho veduto sotto del sole come derivante da errore del principe. |
| 6 wynosi się głupotę na stanowiska wysokie, podczas gdy zdolni siedzą nisko. | 6 Uno stolto è messo in altissima dignità, e que' che son ricchi, si stanno a basso. |
| 7 Widziałem sługi na koniach, a książąt kroczących, jak słudzy, pieszo. | 7 Vidi degli schiavi a cavallo, e de'principi, che camminavano a piedi, come gli schiavi. |
| 8 Kto kopie dół, ten może weń wpaść, a tego, kto mur rozwala, ukąsić może żmija. | 8 Chi scava la fossa, vi caderà dentro; e chi rompe la siepe, sarà morso dalla serpe. |
| 9 Kto wyłamuje kamienie, może się o nie skaleczyć, kto rąbie drwa, naraża się na niebezpieczeństwo. | 9 Chi smuove le pietre ne resterà offeso; e chi fende le legna si farà del male. |
| 10 Jeśli siekiera się stępi, a nie naostrzy się jej, trzeba zwiększyć wysiłek. Pożyteczna jest wtedy mądrość, by osiągnąć powodzenie. | 10 Se il ferro è diventato ottuso, e non è come prima, ma ha perduto il taglio, si affila' con molta fatica: (così) la sapienza va dietro all'industria. |
| 11 Jeżeli żmija ukąsi, nim doszło do zaklęcia, traci swój zysk zaklinacz. | 11 Il detrattore occulto non è dameno di una serpe, che morde senza romore. |
| 12 Słowa z ust mędrca są przyjemnością, lecz usta głupca gubią jego samego. | 12 Le parole della bocca di un sapiente hanno grazia; le labbra dello stolto sono la sua rovina. |
| 13 Początek słów jego ust to głupstwo, a koniec jego mowy to wielkie szaleństwo. | 13 Il principio delle parole di lui è stoltezza, e la fine de' suoi discorsi è gravissimo errore. |
| 14 A głupiec mnoży słowa. Nie wie przecież człowiek, co będzie, bo kto mu oznajmi, co będzie potem? | 14 Lo stolto ciancia molto. Quest'uomo non sa quel, che fu prima di lui; e quello sia per esser dopo di lui, chi potrà mai insegnarlo? |
| 15 Głupiec tak się męczy wysiłkiem, że nie potrafi nawet dotrzeć do miasta. | 15 Le fatiche degli stolti saranno il loro tormento, perch'ei non sanno la strada per andare alla città. |
| 16 Biada ci, kraju, którego królem jest prostak i gdzie książęta już z rana ucztują! | 16 Guai a te, o terra, che hai per re un fanciullo: ed ove i prìncipi mangiano di buon mattino. |
| 17 Szczęśliwyś, kraju, którego król ze szlachetnie urodzonych pochodzi, i gdzie książęta w czasie właściwym ucztują, na sposób męski, bez uprawiania pijaństwa. | 17 Beata la terra, che ha un re nobile,e della quale i prìncipi mangiano al tempo usato per ristorarsi, non per gozzovigliare. |
| 18 Skutkiem wielkiego lenistwa chyli się strop, gdy ręce są opuszczone, przecieka dom. | 18 Per la pigrizia, e per la infingardaggine delle mani (del padrone), il palco della casa darà giù, e vi pioverà dentro. |
| 19 Gdy dla zabawy gotują biesiadę i wino życie rozwesela, a pieniądz na wszystko pozwala: | 19 Il pane, e il vino usano per riso vivendo per crapolare: e tutto ubbidisce al denaro. |
| 20 w myślach nawet swoich nie złorzecz królowi ani w sypialni swojej nie przeklinaj możnego, bo ptactwo powietrzne zaniesie głos, a to, co skrzydlate, doniesie słowa. | 20 Non parlar male del re col tuo pensiero: e non criticare il ricco nel secreto della tua camera, perché gli uccelli dell'aria porteranno la tua parola, e i volatili riferiranno i tuoi sentimenti. |
