| 1 Il arriva ensuite que Jésus parcourait les villes et les villages, prêchant et annonçant l'Evangile du royaume de Dieu. Et les douze étaient avec Lui, | 1 Następnie wędrował przez miasta i wsie, nauczając i głosząc Ewangelię o królestwie Bożym. A było z Nim Dwunastu |
| 2 comme aussi quelques femmes, qui avaient été guéries d'esprits malins et de maladies: Marie, appelée Madeleine, de laquelle sept démons étaient sortis; | 2 oraz kilka kobiet, które uwolnił od złych duchów i od słabości: Maria, zwana Magdaleną, którą opuściło siedem złych duchów; |
| 3 Jeanne, femme de Chusa, intendant d'Hérode, et Suzanne, et beaucoup d'autres, qui L'assistaient de leurs biens. | 3 Joanna, żona Chuzy, zarządcy u Heroda; Zuzanna i wiele innych, które im usługiwały ze swego mienia. |
| 4 Or, comme une grande foule s'était assemblée, et qu'on accourait des villes auprès de Lui, Il dit en parabole: | 4 Gdy zebrał się wielki tłum i z miast przychodzili do Niego, rzekł w przypowieściach: |
| 5 Celui qui sème alla semer sa semence. Et tandis qu'il semait, une partie tomba le long du chemin; et elle fut foulée aux pieds, et les oiseaux du ciel la mangèrent. | 5 Siewca wyszedł siać ziarno. A gdy siał, jedno padło na drogę i zostało podeptane, a ptaki powietrzne wydziobały je. |
| 6 Une autre partie tomba sur la pierre; et ayant levé, elle sécha, parce qu'elle n'avait pas d'humidité. | 6 Inne padło na skałę i gdy wzeszło, uschło, bo nie miało wilgoci. |
| 7 Une autre tomba au milieu des épines; et les épines, croissant avec elle, l'étouffèrent. | 7 Inne znowu padło między ciernie, a ciernie razem z nim wyrosły i zagłuszyły je. |
| 8 Une autre partie tomba dans une bonne terre, et, ayant levé, elle porta du fruit au centuple. En disant cela, Il criait: Que celui-là entende, qui a des oreilles pour entendre. | 8 Inne w końcu padło na ziemię żyzną i gdy wzrosło, wydało plon stokrotny. Przy tych słowach wołał: Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha! |
| 9 Ses disciples Lui demandèrent ensuite ce que signifiait cette parabole. | 9 Wtedy pytali Go Jego uczniowie, co oznacza ta przypowieść. |
| 10 Il leur dit: A vous il a été donné de connaître le mystère du royaume de Dieu; mais aux autres il n'est proposé qu'en paraboles, afin que, regardant, ils ne voient point, et qu'entendant, ils ne comprennent point. | 10 On rzekł: Wam dano poznać tajemnice królestwa Bożego, innym zaś w przypowieściach, aby patrząc nie widzieli i słuchając nie rozumieli. |
| 11 Voici le sens de cette parabole. La semence, c'est la parole de Dieu. | 11 Takie jest znaczenie przypowieści: Ziarnem jest słowo Boże. |
| 12 Ceux qui sont le long du chemin sont ceux qui écoutent; ensuite le diable vient, et enlève de leur coeur la parole, de peur qu'ils ne croient et ne soient sauvées. | 12 Tymi na drodze są ci, którzy słuchają słowa; potem przychodzi diabeł i zabiera słowo z ich serca, żeby nie uwierzyli i nie byli zbawieni. |
| 13 Ceux qui sont sur la pierre sont ceux qui, entendant la parole, la reçoivent avec joie; mais ils n'ont pas de racines: ils croient pour un temps, et au moment de la tentation ils se retirent. | 13 Na skałę pada u tych, którzy, gdy usłyszą, z radością przyjmują słowo, lecz nie mają korzenia: wierzą do czasu, a chwili pokusy odstępują. |
| 14 Ce qui tombe parmi les épines, ce sont ceux qui ont écouté la parole, et qui s'en vont et sont étouffés par les sollicitudes, les richesses et les plaisirs de la vie, et ils ne portent pas de fruit. | 14 To, co padło między ciernie, oznacza tych, którzy słuchają słowa, lecz potem odchodzą i przez troski, bogactwa i przyjemności życia bywają zagłuszeni i nie wydają owocu. |
| 15 Ce qui tombe dans la bonne terre, ce sont ceux qui, ayant écouté la parole avec un coeur bon et excellent, la retiennent, et portent du fruit par la patience. | 15 W końcu ziarno w żyznej ziemi oznacza tych, którzy wysłuchawszy słowa sercem szlachetnym i dobrym, zatrzymują je i wydają owoc przez swą wytrwałość. |
| 16 Personne, après avoir allumé une lampe, ne la couvre d'un vase ou ne la met sous un lit; mais il la met sur un candélabre, afin que ceux qui entrent voient la lumière. | 16 Nikt nie zapala lampy i nie przykrywa jej garncem ani nie stawia pod łóżkiem; lecz stawia na świeczniku, aby widzieli światło ci, którzy wchodzą. |
| 17 Car il n'y a rien de caché qui ne soit manifesté, ni rien de secret qui ne soit connu et ne vienne au grand jour. | 17 Nie ma bowiem nic ukrytego, co by nie miało być ujawnione, ani nic tajemnego, co by nie było poznane i na jaw nie wyszło. |
| 18 Prenez donc garde à la manière dont vous écoutez. Car à celui qui a, on donnera; et à celui qui n'a pas, on ôtera même ce qu'il croit avoir. | 18 Uważajcie więc, jak słuchacie. Bo kto ma, temu będzie dane; a kto nie ma, temu zabiorą i to, co mu się wydaje, że ma. |
| 19 Cependant, Sa Mère et Ses frères vinrent auprès de Lui, et ils ne pouvaient L'aborder, à cause de la foule. | 19 Wtedy przyszli do Niego Jego Matka i bracia, lecz nie mogli dostać się do Niego z powodu tłumu. |
| 20 On L'en avertit: Votre Mère et Vos frères sont dehors et veulent Vous voir. | 20 Oznajmiono Mu: Twoja Matka i bracia stoją na dworze i chcą się widzieć z Tobą. |
| 21 Et répondant, Il leur dit: Ma mère et Mes frères, ce sont ceux qui écoutent la parole de Dieu, et qui la pratiquent. | 21 Lecz On im odpowiedział: Moją matką i moimi braćmi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i wypełniają je. |
| 22 Or il arriva qu'un de ces jours, Il monta sur une barque avec Ses disciples; et Il leur dit: Passons de l'autre côté du lac. Et ils partirent. | 22 Pewnego dnia wsiadł ze swymi uczniami do łodzi i rzekł do nich: Przeprawmy się na drugą stronę jeziora! I odbili od brzegu. |
| 23 Pendant qu'ils naviguaient, Il S'endormit; et un tourbillon de vent fondit sur le lac, et la barque se remplissait d'eau, et ils étaient en péril. | 23 A gdy płynęli, zasnął. Wtedy spadł gwałtowny wicher na jezioro, tak że fale ich zalewały i byli w niebezpieczeństwie. |
| 24 S'approchant donc, ils L'éveillèrent, en disant: Maître, nous périssons. Mais Lui, S'étant levé, menaça le vent et les flots agités; et ils s'apaisèrent, et le calme se fit. | 24 Przystąpili więc do Niego i obudzili Go, wołając: Mistrzu, Mistrzu, giniemy! Lecz On wstał, rozkazał wichrowi i wzburzonej fali: uspokoiły się i nastał cisza. |
| 25 Alors Il leur dit: Où est votre foi? Mais eux, remplis de crainte et d'admiration, se disaient l'un à l'autre: Quel est donc Celui-ci, qui commande aux vents et à la mer, et ils Lui obéissent? | 25 A do nich rzekł: Gdzie jest wasza wiara? Oni zaś przestraszeni i pełni podziwu mówili nawzajem do siebie: Kim właściwie On jest, że nawet wichrom i wodzie rozkazuje, a są Mu posłuszne. |
| 26 Ils abordèrent dans le pays des Géraséniens, qui est en face de la Galilée. | 26 I przypłynęli do kraju Gergezeńczyków, który leży naprzeciw Galilei. |
| 27 Et lorsque Jésus fut descendu à terre, il vint au-devant de Lui un homme qui était possédé du démon depuis longtemps déjà, et qui ne portait pas de vêtement, et qui ne demeurait pas dans une maison, mais dans les sépulcres. | 27 Gdy wyszedł na ląd, wybiegł Mu naprzeciw pewien człowiek, który był opętany przez złe duchy. Już od dłuższego czasu nie nosił ubrania i nie mieszkał w domu, lecz w grobach. |
| 28 Dès qu'il eut vu Jésus, il se prosterna devant Lui, et poussant un grand cri, il dit: Qu'y a-t-il entre Vous et moi, Jésus, Fils du Dieu très haut? Je Vous en conjure, ne me tourmentez pas. | 28 Gdy ujrzał Jezusa, z krzykiem upadł przed Nim i zawołał: Czego chcesz ode mnie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Błagam Cię, nie dręcz mnie! |
| 29 Car Il commandait à l'esprit impur de sortir de cet homme. Il s'était, en effet, emparé de lui depuis longtemps, et quoiqu'on le gardât lié de chaînes et les fers aux pieds, il rompait ses liens, et était entraîné par le démon dans les déserts. | 29 Rozkazywał bowiem duchowi nieczystemu, by wyszedł z tego człowieka. Bo już wiele razy porywał go, a choć wiązano go łańcuchami i trzymano w pętach, on rwał więzy, a zły duch pędził go na miejsca pustynne. |
| 30 Jésus l'interrogea, en disant: Quel est ton nom? Il répondit: Légion; car de nombreux démons étaient entrés en lui. | 30 A Jezus zapytał go: Jak ci na imię? On odpowiedział: Legion, bo wiele złych duchów weszło w niego. |
| 31 Et ils Le suppliaient de ne pas leur commander de s'en aller dans l'abîme. | 31 Te prosiły Jezusa, żeby im nie kazał odejść do Czeluści. |
| 32 Or il y avait là un grand troupeau de pourceaux, qui paissaient sur la montagne; et les démons Le suppliaient de leur permettre d'entrer dans ces pourceaux. Et Il le leur permit. | 32 A była tam duża trzoda świń, pasących się na górze. Prosiły Go więc [złe duchy], żeby im pozwolił wejść w nie. I pozwolił im. |
| 33 Les démons sortirent donc de cet homme, et entrèrent dans les pourceaux; et le troupeau alla se précipiter impétueusement dans le lac, et se noya. | 33 Wtedy złe duchy wyszły z człowieka i weszły w świnie, a trzoda ruszyła pędem po urwistym zboczu do jeziora i utonęła. |
| 34 Quand ceux qui les faisaient paître eurent vu ce qui était arrivé, ils s'enfuirent, et ils l'annoncèrent dans la ville et dans les campagnes. | 34 Na widok tego, co zaszło, pasterze uciekli i rozpowiedzieli to w mieście i po zagrodach. |
| 35 Les habitants sortirent pour voir ce qui était arrivé, et ils vinrent auprès de Jésus; et ils trouvèrent l'homme, de qui les démons étaient sortis, assis à Ses pieds, vêtu, et plein de bons sens; et ils furent saisis de crainte. | 35 Ludzie wyszli zobaczyć, co się stało. Przyszli do Jezusa i zastali człowieka, z którego wyszły złe duchy, ubranego i przy zdrowych zmysłach, siedzącego u nóg Jezusa. Strach ich ogarnął. |
| 36 Ceux qui avaient vu ce qui s'était passé leur racontèrent comment il avait été délivré de la légion. | 36 A ci, którzy wiedzieli, opowiedzieli im, w jaki sposób opętany został uzdrowiony. |
| 37 Alors tout le peuple du pays des Géraséniens pria Jésus de S'éloigner d'eux, car ils étaient saisis d'une grande crainte. Et Lui, montant dans la barque, S'en retourna. | 37 Wtedy cała ludność okoliczna Gergezeńczyków prosiła Go, żeby odszedł od nich, ponieważ wielkim strachem byli przejęci. On więc wsiadł do łodzi i odpłynął z powrotem. |
| 38 Et l'homme de qui les démons étaient sortis Lui demandait de rester avec Lui. Mais Jésus le renvoya, en disant: | 38 Człowiek zaś, z którego wyszły złe duchy, prosił Go, żeby mógł zostać przy Nim. Lecz [Jezus] odprawił go słowami: |
| 39 Retourne dans ta maison, et raconte les grandes choses que Dieu t'a faites. Et il s'en alla par toute la ville, publiant les grandes choses que Jésus lui avait faites. | 39 Wracaj do domu i opowiadaj wszystko, co Bóg uczynił z tobą. Poszedł więc i głosił po całym mieście wszystko, co Jezus mu uczynił. |
| 40 Or il arriva que Jésus, à Son retour, fut reçu par la foule: car tous L'attendaient. | 40 Gdy Jezus powrócił, tłum przyjął Go z radością, bo wszyscy Go wyczekiwali. |
| 41 Et voici qu'un homme, nommé Jaïre, qui était chef de la synagogue, vint et se jeta aux pieds de Jésus, Le suppliant d'entrer dans sa maison, | 41 A oto przyszedł człowiek, imieniem Jair, który był przełożonym synagogi. Upadł Jezusowi do nóg i prosił Go, żeby zaszedł do jego domu. |
| 42 parce qu'il avait une fille unique, âgée d'environ douze ans, qui se mourait. Et il arriva qu'en y allant Il était pressé par la foule. | 42 Miał bowiem córkę jedynaczkę, liczącą około dwunastu lat, która była bliska śmierci. Gdy Jezus tam szedł, tłumy napierały na Niego. |
| 43 Et une femme qui souffrait d'une perte de sang dupuis douze ans, et qui avait dépensé tout son bien en médecins, sans qu'aucun eût pu la guérir, | 43 A pewna kobieta od dwunastu lat cierpiała na upływ krwi; całe swe mienie wydała na lekarzy, a żaden nie mógł jej uleczyć. |
| 44 s'approcha par derrière, et toucha la frange de Son vêtement; et aussitôt sa perte de sang s'arrêta. | 44 Podeszła z tyłu i dotknęła się frędzli Jego płaszcza, a natychmiast ustał jej upływ krwi. |
| 45 Et Jésus dit: Qui est-ce qui M'a touché? Mais comme tous s'en défendaient, Pierre et ceux qui étaient avec Lui répondirent: Maître, les foules Vous pressent et Vous accablent, et Vous dites: Qui M'a touché? | 45 Lecz Jezus zapytał: Kto się Mnie dotknął? Gdy wszyscy się wypierali, Piotr powiedział: Mistrzu, to tłumy zewsząd Cię otaczają i ściskają. |
| 46 Et Jésus dit: Quelqu'un M'a touché, car J'ai connu qu'une vertu était sortie de Moi. | 46 Lecz Jezus rzekł: Ktoś się Mnie dotknął, bo poznałem, że moc wyszła ode Mnie. |
| 47 Alors la femme, voyant qu'elle n'avait pu rester cachée, vint toute tremblante, et se jeta à Ses pieds; et elle déclara devant tout le peuple pour quel motif elle L'avait touché, et comment elle avait été guérie à l'instant. | 47 Wtedy kobieta, widząc, że się nie ukryje, zbliżyła się drżąca i upadłszy przed Nim opowiedziała wobec całego ludu, dlaczego się Go dotknęła i jak natychmiast została uleczona. |
| 48 Et Jésus lui dit: Ma fille, ta foi t'a sauvée; va en paix. | 48 Jezus rzekł do niej: Córko, twoja wiara cię ocaliła, idź w pokoju! |
| 49 Comme Il parlait encore, quelqu'un vint dire au chef de synagogue: Ta fille est morte; ne l'importune pas. | 49 Gdy On jeszcze mówił, przyszedł ktoś z domu przełożonego synagogi i oznajmił: Twoja córka umarła, nie trudź już Nauczyciela! |
| 50 Mais Jésus, ayant entendu cette parole, dit au père de la jeune fille: Ne crains point; crois seulement, et elle vivra. | 50 Lecz Jezus, słysząc to, rzekł: Nie bój się; wierz tylko, a będzie ocalona. |
| 51 Et lorsqu'Il fut arrivé à la maison, Il ne permit à personne d'entrer avec Lui, si ce n'est à Pierre, à Jacques et à Jean, et au père et à la mère de la jeune fille. | 51 Gdy przyszedł do domu, nie pozwolił nikomu wejść z sobą, oprócz Piotra, Jakuba i Jana oraz ojca i matki dziecka. |
| 52 Or, tous pleuraient et se lamentaient sur elle. Mais Il dit: Ne pleurez pas; la jeune fille n'est pas morte, mais elle dort. | 52 A wszyscy płakali i żałowali jej. Lecz On rzekł: Nie płaczcie, bo nie umarła, tylko śpi. |
| 53 Et ils se moquaient de Lui, sachant qu'elle était morte. | 53 I wyśmiewali Go, wiedząc, że umarła. |
| 54 Mais Lui, la prenant par la main, S'écria, en disant: Jeune fille, lève-toi. | 54 On zaś ująwszy ją za rękę rzekł głośno: Dziewczynko, wstań! |
| 55 Et son esprit revint, et elle se leva aussitôt. Et Il ordonna de lui donner à manger. | 55 Duch jej powrócił, i zaraz wstała. Polecił też, aby jej dano jeść. |
| 56 Ses parents furent remplis d'étonnement; et Il leur commanda de ne dire à personne ce qui était arrivé. | 56 Rodzice jej osłupieli ze zdumienia, lecz On przykazał im, żeby nikomu nie mówili o tym, co się stało. |
