| 1 Alors Gorgias prit cinq mille hommes et mille cavaliers d'élite, et leva le camp pendant la nuit. | 1 Gorgiasz wziął ze sobą pięć tysięcy piechoty i tysiąc wyborowej konnicy i w nocy wyszedł z obozu, |
| 2 pour s'approcher du camp des Juifs et les frapper à l'improviste; et des hommes qui étaient de la citadelle leur servaient de guide. | 2 ażeby niespodzianie napaść na obóz Żydów i zadać im klęskę. Przewodnikami jego byli żołnierze z zamku. |
| 3 Judas l'apprit et il se leva, lui et les vaillants, pour frapper le gros de l'armée du roi, qui était à Emmaüs; | 3 Juda jednak dowiedział się o tym i sam ruszył z wojownikami, aby uderzyć na siły królewskie, które pozostały w obozie pod Emmaus |
| 4 car cette armée était encore dispersée hors du camp. | 4 jeszcze w tym czasie, kiedy część wojska była z dala od obozu. |
| 5 Gorgias vint donc dans le camp de Judas pendant la nuit et n'y trouva personne; et il les cherchait dans les montagnes, en disant: Ils fuient devant nous. | 5 Gorgiasz w nocy przybył do obozu Judy. Nikogo jednak nie zastał. Szukał więc ich w górach, gdyż mówił sobie: Oni uciekają przed nami. |
| 6 Lorsque le jour fut venu, Judas parut dans la plaine, avec trois mille hommes seulement, qui n'avaient ni boucliers ni épées; | 6 Z nastaniem dnia Juda ukazał się na równinie razem z trzema tysiącami żołnierzy. Poza pancerzami i mieczami nie mieli żadnej broni, jaką by mieć pragnęli. |
| 7 et ils virent que l'armée des nations était forte, et que les soldats portaient des cuirasses, et qu'il y avait de la cavalerie autour d'eux, et qu'ils étaient exercés au combat. | 7 Zobaczyli zaś, jak obóz pogan był mocny i obwarowany, i otoczony konnicą, a oni wyćwiczeni w walce. |
| 8 Et Judas dit aux hommes qui étaient avec lui: Ne craignez point leur multitude, et ne redoutez pas leur choc. | 8 Wtedy Juda odezwał się do tych ludzi, którzy z nim byli: Nie obawiajcie się ich wielkiej liczby! Nie bójcie się ich natarcia! |
| 9 Souvenez-vous de quelle manière nos pères furent sauvés dans la mer Rouge, lorsque le Pharaon les poursuivait avec une armée nombreuse. | 9 Przypomnijcie sobie, jak to w Morzu Czerwonym ocaleli nasi przodkowie, gdy ścigał ich faraon razem z wojskiem. |
| 10 Crions maintenant vers le Ciel, et le Seigneur aura pitié de nous; Il Se souviendra de l'alliance faite avec nos pères, et Il brisera aujourd'hui cette armée devant nos yeux; | 10 Teraz więc wołajmy do Nieba, może ma w nas upodobanie i wspomni na przymierze zawarte z przodkami, i zgniecie dzisiaj to wojsko przed nami, |
| 11 et toutes les nations sauront qu'il y a un Rédempteur et un Libérateur d'Israël. | 11 aby wszystkie narody przekonały się, że istnieje Ten, który wybawia i ratuje Izraela. |
| 12 Alors les étrangers levèrent les yeux, et les virent qui s'avançaient contre eux. | 12 Poganie podnieśli oczy i zobaczyli, że oni idą przeciwko nim. |
| 13 Ils sortirent du camp pour le combat, et ceux qui étaient avec Judas sonnèrent de la trompette, | 13 Wyszli więc z obozu do walki. Ci, którzy byli obok Judy, zagrali na trąbach. |
| 14 et ils se rencontrèrent; et les nations furent battues et s'enfuirent dans la plaine. | 14 Tak rozpoczęto bitwę. Poganie zostali pobici i uciekli na równinę, |
| 15 Les derniers tombèrent tous sous le glaive; et les Juifs les poursuivirent jusqu'à Gézéron, et jusqu'aux campagnes d'Idumée, d'Azot et de Jamnias; et jusqu'à trois mille d'entre eux succombèrent. | 15 a którzy uciekali ostatni, wszyscy padli pod mieczem. Ścigano ich aż do Gezer, do równiny idumejskiej, do Azotu i do Jamnii. Zginęło z nich blisko trzy tysiące żołnierzy. |
| 16 Judas revint avec son armée, qui le suivait. | 16 Potem Juda i wojsko powrócili z pościgu za nimi, |
| 17 Et il dit au peuple: Ne convoitez pas le butin, car un combat est imminent, | 17 Juda zaś powiedział do ludzi: Na łupy się nie łakomcie! Walka bowiem jest jeszcze przed nami. |
| 18 et Gorgias avec son armée est près de nous sur la montagne; mais demeurez fermes maintenant contre nos ennemis, et triomphez d'eux, et ensuite vous prendrez leurs dépouilles en sûreté. | 18 Gorgiasz i jego wojsko jest blisko nas, na górze. Stańcie więc teraz przeciwko naszym wrogom, pobijcie ich, a wtedy z całą swobodą będziecie mogli zabrać łupy. |
| 19 Tandis que Judas parlait encore, voici, il apparut une troupe qui regardait de la montagne. | 19 Jeszcze Juda tych słów nie dokończył, gdy ukazał się jakiś oddział, który schodził z góry. |
| 20 Et Gorgias vit que les siens avaient été mis en fuite et que le camp brûlait; car la fumée que l'on apercevait indiquait ce qui était arrivé. | 20 Zobaczył on, że swoi pouciekali, a obóz spalony. Dym bowiem, który się unosił, jasno ukazywał to, co się stało. |
| 21 Ayant vu cela, ils eurent une grande peur, apercevant en même temps Judas, et son armée dans la plaine, prête à combattre; | 21 Ci, którzy to zobaczyli, bardzo się przelękli. Kiedy zaś zobaczyli na równinie także wojsko Judy gotowe do boju, |
| 22 et ils s'enfuirent tous dans le pays des étrangers. | 22 wszyscy uciekli do filistyńskiego kraju. |
| 23 Alors Judas vint pour enlever le butin du camp; et ils emportèrent beaucoup d'or et d'argent, de l'hyacinthe, de la pourpre marine et de grandes richesses. | 23 Wtedy Juda wrócił się, aby zabrać łupy z obozu. Zabrali wiele złota i srebra, a także purpury fioletowej i czerwonej, i wiele innego bogactwa. |
| 24 Et en revenant ils chantaient des hymnes et bénissaient Dieu dans le Ciel, parce qu'Il est bon et que Sa miséricorde est éternelle. | 24 Wracając zaś śpiewali pieśni i dziękowali Niebu, że jest dobre i że na wieki Jego łaskawość. |
| 25 Et il y eut dans Israël une grande délivrance en ce jour-là. | 25 Tego bowiem dnia dokonało się prawdziwe wybawienie Izraela. |
| 26 Or, tous ceux des étrangers qui avaient échappé vinrent annoncer à Lysias ce qui était arrivé. | 26 Ci z pogan, którzy zdołali się uratować, udali się do Lizjasza i donieśli mu o wszystkim, co się stało. |
| 27 L'ayant entendu, il fut consterné dans son coeur et découragé, parce que ce n'était pas ce qu'il avait voulu qui était arrivé à Israël, ni ce que le roi avait ordonné. | 27 On zaś dowiedziawszy się o tym zatrwożył się i upadł na duchu, bo z Izraelem nie tak się stało, jak on sobie życzył, i nie tak wyszło, jak mu król rozkazał. |
| 28 L'année suivante Lysias réunit soixante mille hommes d'élite et cinq mille cavaliers, pour combattre les Juifs. | 28 W następnym więc roku zgromadził sześćdziesiąt tysięcy wyborowej piechoty i pięć tysięcy konnicy, aby ich pobić. |
| 29 Ils vinrent en Judée, et campèrent à Béthoron; et Judas vint au-devant d'eux avec dix mille hommes. | 29 Przybyli do Idumei i w Bet-Sur rozłożyli się obozem. Juda z dziesięciu tysiącami żołnierzy wyruszył im naprzeciw. |
| 30 Ils virent que l'armée était forte, et Judas pria et dit: Vous êtes béni, Sauveur d'Israël, qui avez brisé la force d'un géant par la main de Votre serviteur David, et qui avez livré le camp des étrangers entre les mains de Jonathas, fils de Saül, et de son écuyer. | 30 Kiedy zobaczył ogromne wojsko, modlił się słowami: Błogosławiony jesteś, Wybawicielu Izraela, który natarcie mocarza złamałeś ręką swego sługi Dawida i który obóz filistyński wydałeś w ręce Jonatana, syna Saula, i tego, który broń za nim nosił. |
| 31 Enfermez cette armée entre les mains de Votre peuple d'Israël, et qu'ils soient couverts de confusion avec leurs troupes et leur cavalerie. | 31 Tak samo wydaj ten obóz w ręce ludu Twego izraelskiego. Niech będą pohańbieni razem ze swym wojskiem i ze swą konnicą. |
| 32 Frappez-les de crainte, et faites sécher l'audace de leur courage, afin qu'ils soient ébranlés par leur ruine. | 32 Ześlij na nich strach, zniszcz ich odwagę i męstwo, niech drżą z obawy przed swoją klęską! |
| 33 Renversez-les par l'épée de ceux qui Vous aiment, et que tous ceux qui connaissent Votre nom Vous louent par des cantiques. | 33 Powal ich na ziemię mieczem tych, którzy cię miłują, i niechaj Cię pieśniami sławią wszyscy, co znają Twoje imię. |
| 34 Alors ils engagèrent le combat, et cinq mille hommes de l'armée de Lysias tombèrent. | 34 Rzucili się jedni na drugich. Z wojska Lizjasza padło blisko pięć tysięcy żołnierzy przez nich zabitych. |
| 35 Lysias, voyant la fuite des siens et le courage des Juifs, et ceux-ci prêts à vivre ou à mourir généreusement, s'en alla à Antioche, et choisit des soldats pour revenir en Judée avec des forces supérieures. | 35 Kiedy Lizjasz spostrzegł odwrót swoich szyków i odwagę żołnierzy Judy, jak gotowi byli albo żyć, albo mężnie zginąć, wycofał się do Antiochii i najmował żołnierzy, aby znów znaleźć się w Judei z większą ilością wojska. |
| 36 Alors Judas et ses frères dirent: Voici que nos ennemis sont écrasés; allons maintenant purifier le temple et le renouveler. | 36 Juda i jego bracia powiedzieli: Oto nasi wrogowie są starci. Chodźmy, aby świątynię oczyścić i na nowo poświęcić. |
| 37 Toute l'armée s'assembla donc, et ils montèrent à la montagne de Sion. | 37 Zebrało się więc całe wojsko i poszli na górę Syjon. |
| 38 Ils virent le sanctuaire désert, l'autel profané, les portes brûlées, des arbrisseaux croissant dans les parvis, comme dans un bois et sur les montagnes, et les chambres détruites. | 38 Tam zobaczyli, że świątynia jest spustoszona, ołtarz zbezczeszczony, bramy popalone, na dziedzińcu krzaki rozrośnięte jakby w lesie albo na jakiejś górze, a pomieszczenia dla kapłanów zamienione w ruinę. |
| 39 Ils déchirèrent leurs vêtements, firent un grand deuil et se mirent de la cendre sur la tête; | 39 Rozdarli więc swoje szaty, podnieśli ogromny płacz, głowy posypali popiołem |
| 40 puis ils se prosternèrent le visage contre terre, sonnèrent les trompettes du signal et poussèrent des cris jusqu'au Ciel. | 40 i upadli twarzą na ziemię. Potem zaś zaczęli grać na trąbach sygnałowych i wołali do Nieba. |
| 41 Alors Judas commanda des hommes pour combattre ceux qui étaient dans la citadelle, jusqu'à ce qu'on eût purifié les lieux saints. | 41 Wtedy Juda rozkazał ludziom, aby walczyli z tymi, co przebywali na zamku, aż świątynia zostanie oczyszczona. |
| 42 Et il choisit des prêtres sans tache, pleins d'amour pour la loi de Dieu; | 42 Wybrał kapłanów nienagannych i wiernych Prawu. |
| 43 et ils purifièrent les lieux saints, et ils emportèrent les pierres profanes dans un lieu impur. | 43 Oczyścili oni świątynię i wynieśli splugawione kamienie na nieczyste miejsce. |
| 44 Et il pensa à ce qu'il ferait de l'autel des holocaustes, qui avait été profané. | 44 Potem naradzali się, co zrobić z ołtarzem całopalenia, który został zbezczeszczony. |
| 45 Et ils prirent le bon conseil de le détruire, de peur qu'il ne leur fût un opprobre, parce que les nations l'avaient souillé; ils le démolirent donc, | 45 Przyszła im jednak dobra myśl, żeby go rozwalić, aby nie było dla nich hańbą to, że poganie go zbezcześcili. Rozwalili więc ołtarz, |
| 46 et ils en mirent les pierres sur la montagne du temple, dans un lieu convenable, jusqu'à ce qu'il vint un prophète qui donnât une décision à leur sujet. | 46 a kamienie złożyli na oznaczonym miejscu na świątynnej górze, na tak długo, aż się ukaże prorok i nimi rozporządzi. |
| 47 Puis ils prirent des pierres entières, conformément à la loi, et ils bâtirent un autel neuf, semblable à celui qui existait auparavant. | 47 Potem zaś, zgodnie z nakazami Prawa, wzięli nieciosanych kamieni i na wzór poprzedniego wybudowali nowy ołtarz. |
| 48 Ils rebâtirent aussi le sanctuaire et ce qui était au dedans du temple, et ils sanctifièrent le temple et le parvis. | 48 Naprawili też świątynię i poświęcili wnętrze przybytku i dziedzińce. |
| 49 Ils firent de nouveaux vases sacrés, et ils apportèrent dans le temple le chandelier, l'autel des parfums et la table. | 49 Wykonali także nowe święte naczynia, a do przybytku wnieśli świecznik, ołtarz kadzenia i stół. |
| 50 Ils mirent de l'encens sur l'autel, allumèrent les lampes qui étaient sur le chandelier et qui éclairaient dans le temple. | 50 Na ołtarzu palili kadzidło, zapalili świece na świeczniku, i jaśniały one w przybytku. |
| 51 Ils placèrent les pains sur la table, suspendirent les voiles, et achevèrent tous les travaux qu'ils avaient entrepris. | 51 Na stole położyli chleby, zawiesili zasłony. Tak do końca doprowadzili wszystko, czego się podjęli. |
| 52 Avant l'aurore ils se levèrent, le vingt-cinquième jour du neuvième mois, nommé mois de casleu, la cent quarante-huitième année, | 52 Dwudziestego piątego dnia dziewiątego miesiąca, to jest miesiąca Kislew, sto czterdziestego ósmego roku, wstali wcześnie rano |
| 53 et ils offrirent le sacrifice, selon la loi, sur le nouvel autel des holocaustes qu'ils avaient préparé. | 53 i zgodnie z Prawem złożyli ofiarę na nowym ołtarzu całopalenia, który wybudowali. |
| 54 Au même temps et au même jour où il avait été souillé par les nations, il fut dédié de nouveau, au son des cantiques et des harpes, des psaltérions et des cymbales. | 54 Dokładnie w tym samym czasie i tego samego dnia, którego poganie go zbezcześcili, został on na nowo poświęcony przy śpiewie pieśni i grze na cytrach, harfach i cymbałach. |
| 55 Tout le peuple se prosterna le visage contre terre; ils adorèrent et bénirent dans le Ciel Celui qui les avait fait réussir. | 55 Cały lud upadł na twarz, oddał pokłon i aż pod niebo wysławiał Tego, który im zesłał takie szczęście. |
| 56 Ils firent la dédicace de l'autel pendant huit jours, et ils offrirent des holocaustes avec joie, et un sacrifice d'action de grâce et de louange. | 56 Przez osiem dni obchodzili poświęcenie ołtarza, a przy tym pełni radości składali całopalenia, ofiary pojednania i uwielbienia. |
| 57 Ils ornèrent le devant du temple avec des couronnes d'or et des écussons, ils renouvelèrent les entrées du temple et les chambres, ils y mirent des portes. | 57 Fasadę świątyni ozdobili złotymi wieńcami i małymi tarczami, odbudowali bramy i pomieszczenia dla kapłanów i drzwi do nich pozakładali, |
| 58 Il y eut une très grande joie parmi le peuple, et l'opprobre des nations fut éloigné. | 58 a między ludem panowała bardzo wielka radość z tego powodu, że skończyła się hańba, którą sprowadzili poganie. |
| 59 Alors Judas, avec ses frères et toute l'assemblée d'Israël, ordonna que le jour de la dédicace de l'autel serait célébré en son temps, d'année en année, pendant huit jours, à partir du vingt-cinquième jour du mois de casleu, avec joie et allégresse. | 59 Juda zaś, jego bracia i całe zgromadzenie Izraela postanowili, że uroczystość poświęcenia ołtarza będą z weselem i radością obchodzili z roku na rok przez osiem dni, począwszy od dnia dwudziestego piątego miesiąca Kislew. |
| 60 En ce même temps ils fortifièrent la montagne de Sion et bâtirent tout autour de hautes murailles et de fortes tours, de peur que les nations ne vinssent et ne la profanassent, comme elles avaient fait auparavant. | 60 W tym też czasie wokoło góry Syjon wybudowali wysoki mur i mocne wieże jako obronę przeciw poganom, aby nie przyszli i nie podeptali ich, jak to już poprzednio zrobili. |
| 61 Il y plaça un détachement pour la garder, et il la fortifia pour protéger Bethsura, afin que le peuple eût une forteresse en face de l'Idumée. | 61 Juda zostawił też tam wojsko, które miało jej strzec. Umocnił także Bet-Sur, aby jej strzegło, a lud miał miejsce obronne od strony Idumei. |
