| 1 αιρετωτερον ονομα καλον η πλουτος πολυς υπερ δε αργυριον και χρυσιον χαρις αγαθη | 1 Mais vale o bom nome do que muitas riquezas; a boa reputação é mais estimável do que a prata e o oiro. O rico e o pobre encontram-se; o Senhor criou-os a ambos. |
| 2 πλουσιος και πτωχος συνηντησαν αλληλοις αμφοτερους δε ο κυριος εποιησεν | |
| 3 πανουργος ιδων πονηρον τιμωρουμενον κραταιως αυτος παιδευεται οι δε αφρονες παρελθοντες εζημιωθησαν | 3 O homem prudente viu o mal e furtou-se a ele; o imprudente passou adiante, e recebeu o dano. |
| 4 γενεα σοφιας φοβος κυριου και πλουτος και δοξα και ζωη | 4 O prêmio da humildade é o temor do Senhor, as riquezas, a glória e a vida. |
| 5 τριβολοι και παγιδες εν οδοις σκολιαις ο δε φυλασσων την εαυτου ψυχην αφεξεται αυτων | 5 Espinhos e laços estão sobre o caminho do perverso; aquele porém que guarda a sua alma, retira-se para longe deles. |
| 6 - | 6 Ensina à criança o caminho que deve seguir, que não se afastará dele, mesmo quando envelhecer. |
| 7 πλουσιοι πτωχων αρξουσιν και οικεται ιδιοις δεσποταις δανιουσιν | 7 O rico manda os pobres, e o que toma emprestado torna-se escravo do que lhe empresta. |
| 8 ο σπειρων φαυλα θερισει κακα πληγην δε εργων αυτου συντελεσει [8α] ανδρα ιλαρον και δοτην ευλογει ο θεος ματαιοτητα δε εργων αυτου συντελεσει | 8 Aquele que semeia a iniquidade, colherá males, e será ferido pela (própria) vara da sua ira. |
| 9 ο ελεων πτωχον αυτος διατραφησεται των γαρ εαυτου αρτων εδωκεν τω πτωχω [9α] νικην και τιμην περιποιειται ο δωρα δους την μεντοι ψυχην αφαιρειται των κεκτημενων | 9 Aquele que é propenso à misericórdia, será abençoado, porque deu dos seus pães ao pobre. |
| 10 εκβαλε εκ συνεδριου λοιμον και συνεξελευσεται αυτω νεικος οταν γαρ καθιση εν συνεδριω παντας ατιμαζει | 10 Lança fora o mofador, e com ele se irá a discórdia, cessarão os litígios e os ultrajes. |
| 11 αγαπα κυριος οσιας καρδιας δεκτοι δε αυτω παντες αμωμοι χειλεσιν ποιμαινει βασιλευς | 11 Aquele que ama a pureza do coração, terá o rei por amigo, por causa da graça do seu falar. |
| 12 οι δε οφθαλμοι κυριου διατηρουσιν αισθησιν φαυλιζει δε λογους παρανομος | 12 Os olhos do Senhor guardam a ciência, mas as palavras do pérfido são por ele confundidas. |
| 13 προφασιζεται και λεγει οκνηρος λεων εν ταις οδοις εν δε ταις πλατειαις φονευται | 13 O preguiçoso diz: Está um leão la fora; (se saio) serei morto no meio das ruas. |
| 14 βοθρος βαθυς στομα παρανομου ο δε μισηθεις υπο κυριου εμπεσειται εις αυτον [14α] εισιν οδοι κακαι ενωπιον ανδρος και ουκ αγαπα του αποστρεψαι απ' αυτων αποστρεφειν δε δει απο οδου σκολιας και κακης | 14 A boca da mulher corrupta é uma cova profunda; aquele contra quem o Senhor está irado, cairá nela. |
| 15 ανοια εξηπται καρδιας νεου ραβδος δε και παιδεια μακραν απ' αυτου | 15 A loucura está pegada ao coração da criança, mas a vara da disciplina a afugentará. |
| 16 ο συκοφαντων πενητα πολλα ποιει τα εαυτου διδωσιν δε πλουσιω επ' ελασσονι | 16 Oprimir o pobre é enriquecê-lo; dar ao rico é empobrecê-lo. |
| 17 λογοις σοφων παραβαλλε σον ους και ακουε εμον λογον την δε σην καρδιαν επιστησον ινα γνως οτι καλοι εισιν | 17 Inclina o teu ouvido e ouve as palavras dos sábios, introdução, aplica o teu coração à minha doutrina, |
| 18 και εαν εμβαλης αυτους εις την καρδιαν σου ευφρανουσιν σε αμα επι σοις χειλεσιν | 18 a qual te agradará, quando a guardará dentro do teu coração, e ela trasbordará dos teus lábios. |
| 19 ινα σου γενηται επι κυριον η ελπις και γνωριση σοι την οδον αυτου | 19 Para que ponhas no Senhor a tua confiança, quero ensinar-te hoje os seus caminhos. |
| 20 και συ δε απογραψαι αυτα σεαυτω τρισσως εις βουλην και γνωσιν επι το πλατος της καρδιας σου | 20 Muitas vezes te escrevi conselhos e instruções, |
| 21 διδασκω ουν σε αληθη λογον και γνωσιν αγαθην υπακουειν του αποκρινεσθαι λογους αληθειας τοις προβαλλομενοις σοι | 21 para te ensinar a verdade das coisas certas, para que, com palavras exactas, saibas responder àqueles que te enviam. Não faças violência ao pobre, porque é pobre, não oprimas às portas (da cidade) o que não tem nada, |
| 22 μη αποβιαζου πενητα πτωχος γαρ εστιν και μη ατιμασης ασθενη εν πυλαις | |
| 23 ο γαρ κυριος κρινει αυτου την κρισιν και ρυση σην ασυλον ψυχην | 23 porque o Senhor defenderá a sua causa, e tirará a vida aos que os despojaram. |
| 24 μη ισθι εταιρος ανδρι θυμωδει φιλω δε οργιλω μη συναυλιζου | 24 Não tenhas amizade com o homem colérico, nem andes com o iracundo, |
| 25 μηποτε μαθης των οδων αυτου και λαβης βροχους τη ση ψυχη | 25 para não suceder que aprendas as suas veredas e dês à tua alma ocasião de ruína. |
| 26 μη διδου σεαυτον εις εγγυην αισχυνομενος προσωπον | 26 Não te associes com aqueles que (imprudentemente) se obrigam, apertando as mãos, que se oferecem por fiadores para responder pelas dívidas de outrem, porque, se não tens com que pagar, quem impedirá que te arrebatem a cama de debaixo de ti ? |
| 27 εαν γαρ μη εχης ποθεν αποτεισης λημψονται το στρωμα το υπο τας πλευρας σου | |
| 28 μη μεταιρε ορια αιωνια α εθεντο οι πατερες σου | 28 Não passes além dos antigos marcos que puseram teus pais. |
| 29 ορατικον ανδρα και οξυν εν τοις εργοις αυτου βασιλευσι δει παρεσταναι και μη παρεσταναι ανδρασι νωθροις | 29 Viste um homem (pontual e) expedito nos seus afazeres? Este terá lugar junto dos reis. não ficará entre gente obscura. |