| 1 εν τη ημερα εκεινη εμνησθη τωβιτ περι του αργυριου ου παρεθετο γαβαηλ εν ραγοις της μηδιας | 1 On that day Tobit remembered the money which he had left in trust with Gabael at Rages in Media, and he said to himself; |
| 2 και ειπεν εν εαυτω εγω ητησαμην θανατον τι ου καλω τωβιαν τον υιον μου ινα αυτω υποδειξω πριν αποθανειν με | 2 "I have asked for death. Why do I not call my son Tobias so that I may explain to him about the money before I die?" |
| 3 και καλεσας αυτον ειπεν παιδιον εαν αποθανω θαψον με και μη υπεριδης την μητερα σου τιμα αυτην πασας τας ημερας της ζωης σου και ποιει το αρεστον αυτη και μη λυπησης αυτην | 3 So he called him and said, "My son, when I die, bury me, and do not neglect your mother. Honor her all the days of your life; do what is pleasing to her, and do not grieve her. |
| 4 μνησθητι παιδιον οτι πολλους κινδυνους εορακεν επι σοι εν τη κοιλια οταν αποθανη θαψον αυτην παρ' εμοι εν ενι ταφω | 4 Remember, my son, that she faced many dangers for you while you were yet unborn. When she dies bury her beside me in the same grave. |
| 5 πασας τας ημερας παιδιον κυριου του θεου ημων μνημονευε και μη θελησης αμαρτανειν και παραβηναι τας εντολας αυτου δικαιοσυνην ποιει πασας τας ημερας της ζωης σου και μη πορευθης ταις οδοις της αδικιας | 5 "Remember the Lord our God all your days, my son, and refuse to sin or to transgress his commandments. Live uprightly all the days of your life, and do not walk in the ways of wrongdoing. |
| 6 διοτι ποιουντος σου την αληθειαν ευοδιαι εσονται εν τοις εργοις σου | 6 For if you do what is true, your ways will prosper through your deeds. |
| 7 και πασι τοις ποιουσι την δικαιοσυνην εκ των υπαρχοντων σοι ποιει ελεημοσυνην και μη φθονεσατω σου ο οφθαλμος εν τω ποιειν σε ελεημοσυνην μη αποστρεψης το προσωπον σου απο παντος πτωχου και απο σου ου μη αποστραφη το προσωπον του θεου | 7 Give alms from your possessions to all who live uprightly, and do not let your eye begrudge the gift when you make it. Do not turn your face away from any poor man, and the face of God will not be turned away from you. |
| 8 ως σοι υπαρχει κατα το πληθος ποιησον εξ αυτων ελεημοσυνην εαν ολιγον σοι υπαρχη κατα το ολιγον μη φοβου ποιειν ελεημοσυνην | 8 If you have many possessions, make your gift from them in proportion; if few, do not be afraid to give according to the little you have. |
| 9 θεμα γαρ αγαθον θησαυριζεις σεαυτω εις ημεραν αναγκης | 9 So you will be laying up a good treasure for yourself against the day of necessity. |
| 10 διοτι ελεημοσυνη εκ θανατου ρυεται και ουκ εα εισελθειν εις το σκοτος | 10 For charity delivers from death and keeps you from entering the darkness; |
| 11 δωρον γαρ αγαθον εστιν ελεημοσυνη πασι τοις ποιουσιν αυτην ενωπιον του υψιστου | 11 and for all who practice it charity is an excellent offering in the presence of the Most High. |
| 12 προσεχε σεαυτω παιδιον απο πασης πορνειας και γυναικα πρωτον λαβε απο του σπερματος των πατερων σου μη λαβης γυναικα αλλοτριαν η ουκ εστιν εκ της φυλης του πατρος σου διοτι υιοι προφητων εσμεν νωε αβρααμ ισαακ ιακωβ οι πατερες ημων απο του αιωνος μνησθητι παιδιον οτι ουτοι παντες ελαβον γυναικας εκ των αδελφων αυτων και ευλογηθησαν εν τοις τεκνοις αυτων και το σπερμα αυτων κληρονομησει γην | 12 "Beware, my son, of all immorality. First of all take a wife from among the descendants of your fathers and do not marry a foreign woman, who is not of your father's tribe; for we are the sons of the prophets. Remember, my son, that Noah, Abraham, Isaac, and Jacob, our fathers of old, all took wives from among their brethren. They were blessed in their children, and their posterity will inherit the land. |
| 13 και νυν παιδιον αγαπα τους αδελφους σου και μη υπερηφανευου τη καρδια σου απο των αδελφων σου και των υιων και θυγατερων του λαου σου λαβειν σεαυτω εξ αυτων γυναικα διοτι εν τη υπερηφανια απωλεια και ακαταστασια πολλη και εν τη αχρειοτητι ελαττωσις και ενδεια μεγαλη η γαρ αχρειοτης μητηρ εστιν του λιμου | 13 So now, my son, love your brethren, and in your heart do not disdain your brethren and the sons and daughters of your people by refusing to take a wife for yourself from among them. For in pride there is ruin and great confusion; and in shiftlessness there is loss and great want, because shiftlessness is the mother of famine. |
| 14 μισθος παντος ανθρωπου ος εαν εργασηται παρα σοι μη αυλισθητω αλλα αποδος αυτω παραυτικα και εαν δουλευσης τω θεω αποδοθησεται σοι προσεχε σεαυτω παιδιον εν πασι τοις εργοις σου και ισθι πεπαιδευμενος εν παση αναστροφη σου | 14 Do not hold over till the next day the wages of any man who works for you, but pay him at once; and if you serve God you will receive payment. "Watch yourself, my son, in everything you do, and be disciplined in all your conduct. |
| 15 και ο μισεις μηδενι ποιησης οινον εις μεθην μη πιης και μη πορευθητω μετα σου μεθη εν τη οδω σου | 15 And what you hate, do not do to any one. Do not drink wine to excess or let drunkenness go with you on your way. |
| 16 εκ του αρτου σου διδου πεινωντι και εκ των ιματιων σου τοις γυμνοις παν ο εαν περισσευση σοι ποιει ελεημοσυνην και μη φθονεσατω σου ο οφθαλμος εν τω ποιειν σε ελεημοσυνην | 16 Give of your bread to the hungry, and of your clothing to the naked. Give all your surplus to charity, and do not let your eye begrudge the gift when you made it. |
| 17 εκχεον τους αρτους σου επι τον ταφον των δικαιων και μη δως τοις αμαρτωλοις | 17 Place your bread on the grave of the righteous, but give none to sinners. |
| 18 συμβουλιαν παρα παντος φρονιμου ζητησον και μη καταφρονησης επι πασης συμβουλιας χρησιμης | 18 Seek advice from every wise man, and do not despise any useful counsel. |
| 19 και εν παντι καιρω ευλογει κυριον τον θεον και παρ' αυτου αιτησον οπως αι οδοι σου ευθειαι γενωνται και πασαι αι τριβοι και βουλαι ευοδωθωσιν διοτι παν εθνος ουκ εχει βουλην αλλα αυτος ο κυριος διδωσιν παντα τα αγαθα και ον εαν θελη ταπεινοι καθως βουλεται και νυν παιδιον μνημονευε των εντολων μου και μη εξαλειφθητωσαν εκ της καρδιας σου | 19 Bless the Lord God on every occasion; ask him that your ways may be made straight and that all your paths and plans may prosper. For none of the nations has understanding; but the Lord himself gives all good things, and according to his will he humbles whomever he wishes. "So, my son, remember my commands, and do not let them be blotted out of your mind. |
| 20 και νυν υποδεικνυω σοι τα δεκα ταλαντα του αργυριου α παρεθεμην γαβαηλω τω του γαβρια εν ραγοις της μηδιας | 20 And now let me explain to you about the ten talents of silver which I left in trust with Gabael the son of Gabrias at Rages in Media. |
| 21 και μη φοβου παιδιον οτι επτωχευσαμεν υπαρχει σοι πολλα εαν φοβηθης τον θεον και αποστης απο πασης αμαρτιας και ποιησης το αρεστον ενωπιον αυτου | 21 Do not be afraid, my son, because we have become poor. You have great wealth if you fear God and refrain from every sin and do what is pleasing in his sight." |