| 1 W tym czasie Antioch przygotowywał drugą wyprawę przeciwko Egiptowi. | 1 ܒܗ ܕܝܢ ܒܗܢܐ ܙܒܢܐ ܐܙܠ ܗܘܐ ܐܢܛܝܟܘܣ ܠܡܨܪܝܢ ܕܬܪ̈ܬܝܢ ܙܒܢ̈ܝܢ |
| 2 Wtedy w całym mieście przez blisko czterdzieści dni ukazywali się biegnący w powietrzu jeźdźcy ubrani w szaty haftowane złotem i uzbrojone wojsko, podzielone na kohorty, | 2 ܓܕܫ ܕܝܢ ܒܟܘܠܗ ܡܕܝܢܬܐ ܐܝܟ ܐܪ̈ܒܥܝܢ ܝܘܡ̈ܝܢ ܡܬܚܙܝܢ ܗܘܘ ܕܪܗܛܝܢ ܒܐܐܪ ܪ̈ܟܒܐ ܕܪ̈ܟܫܐ ܕܡܟܣܝܢ ܒܐܣ̈ܛܠܐ ܕܕܗܒܐ ܘܐܚܝܕܝܢ ܗܘܘ ܪ̈ܘܡܚܐ ܘܡܚܙܩܝܢ ܒܟܘܠ ܙܝܢܐ |
| 3 i oddziały jeźdźców w bojowym szyku, natarcia i napady prowadzone z obydwóch stron, i poruszanie tarczami, i las włóczni, i miecze wyciągnięte, i miotania strzał, i połysk złotych ozdób, i różnorodne pancerze. | 3 ܘܡܦܓܕܝܢ ܗܘܘ ܪܟܫܗܘܢ ܘܪܗܛܝܢ ܠܟܐ ܘܠܟܐ ܘܡ̈ܢܝܦܝܢ ܡܓܢ̈ܝܗܘܢ ܘܫܡܝܛܝܢ ܣܝ̈ܦܝܗܘܢ ܘܡ̈ܬܚܝܢ ܗܘ̈ܝ ܩܫ̈ܬܬܗܘܢ ܘܡܠܒܫܝܢ ܗܘܘ ܒܫܪ̈ܝܢܐ ܘܡܚܙܩܝܢ ܒܟܠ ܙܝܢܐ ܕܩܪܒܐ ܕܕܗܒܐ ܘܡܙܗܪܝܢ ܗܘܘ ܘܡܒܗܩܝܢ ܟܠܗܘܢ ܐܟܚܕܐ |
| 4 Wszyscy zaś modlili się, aby to zjawisko było znakiem czegoś dobrego. | 4 ܥܡܐ ܕܝܢ ܟܠܗ ܒܥܐ ܗܘܐ ܘܡܨܠܐ ܕܠܛܒܬܐ ܢܗܘܐ ܓܠܝܢܐ ܗܢܐ |
| 5 Tymczasem rozeszła się fałszywa pogłoska, że Antioch nie żyje. Jazon więc przybrał sobie nie mniej niż tysiąc ludzi i niespodziewanie napadł na miasto. Gdy już wdarli się na mury i kiedy na koniec już miasto było zdobyte, Menelaos uciekł do zamku. | 5 ܐܫܬܡܥ ܗܘܐ ܕܝܢ ܛܒܐ ܒܕܓܠܘܬܐ ܥܠ ܐܢܛܝܟܘܣ ܕܡܝܬ ܠܗ ܘܕܒܪ ܐܝܣܘܢ ܐܝܟ ܐܠܦ ܓܒܪ̈ܝܢ ܘܐܬܐ ܘܐܪܡܝ ܥܠ ܡܕܝܢܬܐ ܡܢ ܫܠܝܐ ܘܐܠܨ ܗܘܐ ܘܡܬܥܫܢ ܥܠ ܡܕܝܢܬܐ ܘܣܘܓܐܗ ܕܥܡܐ ܥܪܩܝܢ ܗܘܘ ܘܣܠܩܝܢ ܠܫܘܪܐ ܡܛܠ ܕܩܪܝܒܐ ܗܘܬ ܡܕܝܢܬܐ ܠܡܐܒܕ ܘܡܢܠܐܣ ܥܪܩ ܗܘܐ ܣܠܩ ܠܗ ܠܒܝܬ ܡܪܕܐ |
| 6 Jazon zaś dokonał bezlitosnej rzezi własnych obywateli. Nie baczył na to, że zwycięstwo nad własnymi krewnymi jest największą klęską, a był przekonany, że zdziera łupy z wrogów, a nie z rodaków. | 6 ܐܝܣܘܢ ܕܝܢ ܡܩܛܠ ܗܘܐ ܒܒ̈ܢܝ ܡܕܝܢܬܗ ܘܠܐ ܡܚܝܪ ܗܘܐ ܘܡܣܬܟܠ ܪܫܝܥܐ ܕܚܕܘܬܗ ܥܩܬܐ ܡܠܝܐ ܗܘܬ ܘܐܒܠܐ ܪܒܐ ܕܩܪܒܐ ܘܩܛܠܐ ܒܒ̈ܢܝ ܥܡܗ ܘܒܫܪܒܬܗ ܥܒܕ ܗܘܐ |
| 7 Władzy jednak nie osiągnął, a ostatecznie przez ten zamach okrył się hańbą i ponownie musiał szukać ucieczki w kraju Ammonitów. | 7 ܘܟܕ ܗܠܝܢ ܟܘܠܗܝܢ ܥܒܕ ܪܫܢܘܬܐ ܠܐ ܐܫܟܚ ܕܢܐܚܘܕ ܐܠܐ ܚܪܬܗ ܒܒܗܬܬܐ ܗܘܬ ܘܐܪܦܝ ܘܥܪܩ ܬܘܒ ܠܐܪܥܐ ܕܥܡܘܢ |
| 8 Tam spotkał go wreszcie kres nieszczęśliwy. Oskarżony przed Aretasem, władcą Arabów, z jednego miasta uciekał do drugiego, ścigany przez wszystkich. Znienawidzony jako odstępca od praw i wzgardzony jako kat ojczyzny i rodaków, uciekł do Egiptu. | 8 ܘܫܘܠܡܐ ܕܚܪܬܗ ܒܒܝܫ ܘܡܪܝܪ ܗܘܐ ܐܬܚܫܒ ܓܝܪ ܡܢ ܐܪܛܐ ܡܠܟܐ ܕܥܪ̈ܒܝܐ ܘܦܠܛ ܡܢ ܬܡܢ ܘܥܪܩ ܗܘܐ ܡܢ ܡܕܝܢܐ ܠܡܕܝܢܐ ܟܕ ܡܬܪܕܦ ܗܘܐ ܡܢ ܟܠܢܫ ܐܝܟ ܡܣܛܝܢܐ ܕܢܡܘܣܐ ܘܡܣܠܝܢ ܗܘܘ ܘܫܝܛܝܢ ܠܗ ܐܝܟ ܕܠܡܫܠܡܢܐ ܕܡܕܝܢܬܗ ܘܕܥܡܗ ܘܒܒܗܬܬܐ ܣܓܝܐܬܐ ܥܪܩ ܠܡܨܪܝܢ |
| 9 Ten, który rodaków wypędził z ojczyzny, na obcej ziemi zakończył życie. Poszedł do Lacedemończyków niby to ze względu na pokrewieństwo. Miał nadzieję, że tam znajdzie schronienie. | 9 ܘܐܝܟ ܢܦܬܐ ܕܡܫܬܕܝܐ ܡܢ ܒܝܬܐ ܗܟܢܐ ܐܫܬܕܝ ܡܢ ܐܬܪܗ ܘܒܠܩܕܡܘܢܐ ܒܐܪܥܐ ܢܘܟܪܝܬܐ ܐܒܕ ܐܙܠ ܗܘܐ ܓܝܪ ܠܬܡܢ ܐܝܟ ܕܠܘܬ ܒܢ̈ܝ ܫܪܒܬܗ ܕܢܣܬܬܪ ܨܐܕܝܗܘܢ ܘܡܝܬ ܬܡܢ |
| 10 A po nim, który tylu ludzi pozostawił bez pogrzebu, nikt nie płakał, nikt nie oddał mu ostatniej posługi ani w rodzinnym grobie nie było dla niego miejsca. | 10 ܘܠܐ ܐܫܬܘܝ ܠܐ ܠܩܒܪܐ ܕܐܒܗ̈ܘܗܝ ܘܠܐ ܠܒܟܬܐ ܘܠܐ ܠܐܒܠܐ ܘܠܐ ܠܟܘܠ ܕܡܬܩܒܪܝܢ ܒܗ ܒܢܝ̈ܢܫܐ |
| 11 Kiedy wieść o tym, co się stało, dotarła do króla, nabrał on przekonania, że Judea od niego odpada. Opuścił więc Egipt, a w duszy podobny do dzikiego zwierza zbrojną ręką wziął miasto. | 11 ܘܫܠܚܘ ܗܘܘ ܕܝܢ ܠܡܠܟܐ ܥܠ ܗܠܝܢ ܟܠܗܝܢ ܕܗܘ̈ܝ ܘܣܒܪ ܗܘܐ ܕܡܡܪܕ ܒܥܝܐ ܗܘܬ ܝܗܘܕܐ ܕܬܡܪܕ ܘܐܣܬܪܗܒ ܘܐܬܐ ܡܢ ܡܨܪܝܢ ܟܕ ܡܠܐ ܒܪܘܓܙܐ ܘܒܚܡܬܐ ܘܩܛܠ ܠܣ̈ܓܝܐܐ ܒܚܪܒܐ ܒܡܕܝܢܬܐ |
| 12 Żołnierzom swoim rozkazał wycinać bez litości tych, którzy wpadną im w ręce, i zabijać tych, którzy uciekną do domów. | 12 ܦܩܕ ܗܘܐ ܓܝܪ ܠܦܠܚܘܗܝ ܕܢܩܛܠܘܢ ܕܠܐ ܚܘܣܢ ܠܟܠ ܕܢܦܠ ܒܐܝܕܝ̈ܗܘܢ ܐܦ ܠܒ̈ܬܐ ܥܐܠܝܢ ܗܘܘ ܘܡܩܛܠܝܢ |
| 13 Nastąpiła więc rzeź młodych i starych, zagłada młodzieży, kobiet i dzieci, mordowanie dziewic i niemowląt. | 13 ܗܘܐ ܕܝܢ ܩܛܠܐ ܕܣܒ̈ܐ ܘܕܛܠܝ̈ܐ ܘܕܥ̈ܠܝܡܐ ܘܕܒܬܘ̈ܠܬܐ ܘܚܘܒܠܐ ܕܒܢ̈ܝܐ ܘܕܒܢ̈ܬܐ ܘܕܝ̈ܠܘܕܐ ܙܥܘܪ̈ܐ |
| 14 W ciągu tych trzech dni padło ofiarą osiemdziesiąt tysięcy: czterdzieści tysięcy z rąk morderców, nie mniej zaś ofiar zostało sprzedanych w niewolę. | 14 ܗܟܢܐ ܕܒܬܠܬܐ ܝܘܡ̈ܝܢ ܐܒܕܘ ܘܐܬܚܒܠܘ ܐܝܟ ܬܡܢܐ ܪ̈ܒܘܢ ܐܪܒܥ ܒܩܛܠܐ ܘܐܪܒܥ ܕܐܙܕܒܢܘ ܠܥܒܕܘܬܐ |
| 15 Niezaspokojony tym odważył się wkroczyć i do najświętszej na całym świecie świątyni, mając za przewodnika Menelaosa, zdrajcę praw i ojczyzny, | 15 ܘܠܐ ܣܦܩ ܗܠܝܢ ܟܠܗܝܢ ܠܡܠܟܐ ܐܠܐ ܐܡܪܚ ܗܘܐ ܬܘܒ ܕܢܥܘܠ ܠܗܝܟܠܐ ܪܒܐ ܘܩܕܫܐ ܕܡܫܒܚ ܒܟܠܗ ܐܪܥܐ ܐܝܬܘܗܝ ܗܘܐ ܓܝܪ ܡܕܒܪܢܗ ܡܢܠܐܘܣ ܗܘ ܕܗܘܐ ܗܘܐ ܡܫܠܡܢܐ ܕܢܡܘܣܐ ܘܕܐܪܥܗ |
| 16 i w swe nieczyste ręce chwycił święte naczynia. Co inni królowie złożyli dla powiększenia chwały tego miejsca i dla jego uczczenia, on zabrał bezecnymi rękoma. | 16 ܘܒܐܝ̈ܕܘܗܝ ܛܡܐ̈ܬܐ ܢܣܒ ܗܘܐ ܡܐ̈ܢܝ ܩܘܕܫܐ ܘܐܝܠܝܢ ܕܐܬܝܗܒ ܗ̈ܘܝ ܡܢ ܡ̈ܠܟܐ ܐܚܪ̈ܢܐ ܘܐܬܬܣܝܡ ܗܘ̈ܝ ܬܘܒ ܡܢ ܡܕܝܢ̈ܬܐ ܠܬܫܒܘܚܬܗ ܘܠܪܒܘܬܗ ܘܠܐܝܩܪܗ ܕܒܝܬܐ ܘܟܠܗ ܒܝܬ ܩܘܕܫܗ ܘܐܝܩܪܗ ܒܐܝ̈ܕܘܗܝ ܡܣܝ̈ܒܬܐ ܢܣܒ ܗܘܐ ܘܝܗܒ ܠܗܘܢ |
| 17 Antioch triumfował w swoim przekonaniu, nie wiedział jednak tego, że wskutek grzechów mieszkańców miasta rozgniewał się na krótki czas Pan i że stąd pochodzi Jego obojętność dla [świętego] miejsca. | 17 ܘܐܬܪܝܡ ܗܘܐ ܘܐܫܬܒܗܪ ܐܢܛܝܟܘܣ ܒܪܥܝܢܗ ܘܠܐ ܡܚܝܪ ܗܘܐ ܘܡܣܬܟܠ ܕܡܛܠ ܚܛܗܝ̈ܗܘܢ ܕܥܡܘܪ̈ܝܗ ܕܡܕܝܢܬܐ ܪܓܙ ܡܪܝܐ ܠܙܒܢܐ ܩܠܝܠ ܘܐܗܡܝ ܚܝܪܗ ܡܢ ܐܬܪܐ |
| 18 Gdyby nie popadli w wiele grzechów, to nie inaczej, ale tak samo jak Heliodor, którego król Seleukos posłał, aby przejrzał skarbiec, i on byłby zaraz po swoim wtargnięciu ubiczowany i tak odwiedziony od swojego zuchwalstwa. | 18 ܐܠܘ ܓܝܪ ܠܐ ܐܬܬܚܕܘ ܗܘܘ ܒܚܛܗ̈ܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܠܐ ܚܫܝܢ ܗܘܘ ܘܡܣܝܒܪܝܢ ܗܠܝܢ ܐܝܟ ܕܟܕ ܗܠܝܕܪܘܣ ܗܘ ܕܐܫܬܕܪ ܗܘܐ ܡܢ ܣܠܘܩܘܣ ܡܠܟܐ ܥܠ ܣܝܡܬܐ ܕܒܝܬ ܓܙܐ ܗܘ ܓܝܪ ܗܢܐ ܟܕ ܒܥܐ ܗܘܐ ܕܢܥܘܠ ܠܒܝܬ ܓܙܐ ܐܫܬܕܪ ܥܠܘܗܝ ܢܓܕܐ ܡܪܝܪܐ ܘܗܟܘܬ ܗܦܟ ܟܕ ܡܡܟܟ ܡܢ ܗܘ ܪܥܝܢܗ ܪܡܐ |
| 19 Pan jednak nie wybrał ludu ze względu na świątynię, ale świątynię ze względu na lud. | 19 ܠܐ ܗܘܐ ܓܝܪ ܡܛܠ ܐܬܪܐ ܗܘܐ ܥܡܐ ܐܠܐ ܡܛܠ ܥܡܐ ܓܒܐ ܡܪܝܐ ܠܐܬܪܐ |
| 20 Oto właśnie dlaczego ta świątynia uczestniczyła w nieszczęciach narodu, a potem w jego szczęściu. Opuszczona wskutek gniewu Wszechmocnego, ponownie była przywrócona do pełnej swej chwały, gdy wielki Pan został przebłagany. | 20 ܡܛܠ ܗܢܐ ܐܦ ܗܘ ܐܬܪܐ ܥܡܗ ܥܡ ܥܡܐ ܩܒܠ ܦܘܪܥܢܐ ܕܒܝ̈ܫܬܗ ܕܥܡܐ ܘܬܘܒ ܡܢ ܒܬܪܟܢ ܟܕ ܗܘܐ ܦܘܪܩܢܐ ܡܢ ܡܪܝܐ ܐܫܬܘܬܦ ܒܛܒ̈ܬܐ ܘܗܝܟܠܐ ܕܐܫܬܒܩ ܗܘܐ ܒܪܘܓܙܗ ܕܐܠܗܐ ܬܘܒ ܒܬܪܥܝܬܗ ܕܪܡܐ ܐܬܩܝܡ ܒܬܫܒܘܚܬܐ ܪܒܬܐ |
| 21 Antioch zabrał ze świątyni tysiąc osiemset talentów i szybko oddalił się do Antiochii, wierząc w swej pysze i wyniosłości serca, że ziemię uczyni spławną, a morze dostępne dla podróży pieszych. | 21 ܐܢܛܝܟܘܣ ܕܝܢ ܢܣܒ ܗܘܐ ܐܠܦ ܘܬܡܢܡܐܐ ܟܟܪ̈ܝܢ ܡܢ ܗܝܟܠܐ ܘܐܣܬܪܗܒ ܒܥܓܠ ܘܐܙܠ ܗܘܐ ܠܐܢܛܝܘܟܝܐ ܘܣܒܪ ܗܘܐ ܒܫܘܒܗܪܗ ܕܠܐܪܥܐ ܢܥܒܕܝܗ ܝܡܐ ܘܠܝܡܐ ܢܥܒܕܝܘܗܝ ܝܒܫܐ ܡܛܠ ܕܐܬܪܝܡ ܗܘܐ ܘܐܫܬܒܗܪ ܒܪܥܝܢܗ ܣܓܝ |
| 22 Pozostawił jednak przełożonych, aby oni znęcali się nad narodem: w Jerozolimie Filipa, który z pochodzenia był Frygijczykiem, sposób zaś jego postępowania był bardziej barbarzyński aniżeli tego, który go ustanowił; | 22 ܘܫܒܩ ܩܝܘ̈ܡܐ ܕܗܘܘ ܡܒܐܫܝܢ ܠܒܢ̈ܝ ܥܡܢ ܒܐܘܪܫܠܡ ܕܝܢ ܫܒܩ ܠܦܝܠܝܦܘܣ ܕܓܢܣܗ ܐܝܬܘܗܝ ܗܘܐ ܦܪܘܓܝܐ ܘܪܥܝܢܗ ܛܡܐܐ ܗܘܐ ܘܛܪܘܢܐ ܘܢܕܝܕܐ ܒܝܫ ܡܢ ܗܘ ܕܫܒܩܗ |
| 23 na Garizim - Andronika, a przy nich jeszcze Menelaosa, który był gorszy od innych i wynosił się ponad obywateli, a do Żydów pałał szczególną nienawiścią. | 23 ܘܒܓܙܪܝܢ ܠܐܢܕܪܘܢܝܩܘܣ ܘܥܡܗܘܢ ܕܝܢ ܫܒܩ ܠܡܢܠܐܘܣ ܗܘ ܕܝܬܝܪ ܡܢܗܘܢ ܡܫܬܥܠܐ ܗܘܐ ܘܡܬܬܪܝܡ ܘܡܒܐܫ ܠܒܢ̈ܝ ܡܕܝܢܬܗ ܐܢܛܝܟܘܣ ܕܝܢ ܐܝܬܘܗܝ ܗܘܐ ܒܚܡܬܐ ܘܒܪܥܝܢܐ ܩܫܝܐ ܥܠ ܝܗܘ̈ܕܝܐ |
| 24 Posłał też dowódcę Mizyjczyków, Apoloniusza, na czele wojska liczącego dwadzieścia dwa tysiące ludzi z rozkazem, aby wymordował wszystkich dorosłych mężczyzn, kobiety zaś i młodzież by sprzedał w niewolę. | 24 ܘܫܕܪ ܠܐܦܘܠܘܢܝܣ ܪܝܫܐ ܕܟܠܗܘܢ ܛܡ̈ܐܐ ܥܡ ܥܣܪܝܢ ܘܬܪܝܢ ܐ̈ܠܦܝܢ ܚܝܠܐ ܕܠܐܝܠܝܢ ܕܣܒܝܢ ܘܡܥܠܠܝܢ ܒܫ̈ܢܝܐ ܢܩܛܠܘܢ ܠܢܫ̈ܐ ܕܝܢ ܘܠܥ̈ܠܝܡܐ ܢܙܒܢܘܢ |
| 25 Na skutek tego przybył on do Jerozolimy i udawał takiego, który przynosi pokój. Wytrwał aż do świętego dnia szabatu, kiedy to korzystając z tego, że Żydzi nic nie robią, rozkazał swoim żołnierzom chwycić za broń. | 25 ܘܟܕ ܐܬܐ ܗܘ ܗܢܐ ܠܐܘܪܫܠܡ ܡܠܠ ܥܡܗܘܢ ܡ̈ܠܐ ܕܫܠܡܐ ܒܢܟܠܐ ܘܟܬܪ ܥܕܡܐ ܠܝܘܡܐ ܩܕܝܫܐ ܕܫܒܬܐ ܘܟܕ ܐܫܟܚ ܐܢܘܢ ܠܝܗܘ̈ܕܝܐ ܕܒܛܝܠܝܢ ܙܝܢ ܠܟܠܗܘܢ ܐܝܠܝܢ ܕܐܝܬ ܗܘܘ ܥܡܗ |
| 26 Wszystkich tych, którzy wyszli na widowisko, kazał wymordować, a potem wpadł z bronią do miasta i wielu położył trupem. | 26 ܘܦܩܕ ܕܠܟܠܗܘܢ ܐܝܠܝܢ ܕܢܦܩܝܢ ܠܒܪ ܡܢ ܡܕܝܢܬܐ ܐܝܟ ܕܠܚܙܬܐ ܢܩܛܠܘܢ ܐܢܘܢ ܐܦ ܠܡܕܝܢܬܐ ܪܗܛ ܘܥܠ ܟܕ ܡܙܝܢ ܗܘ ܘܚܝܠܗ ܘܩܛܠ ܥܡܐ ܣܓܝܐܐ |
| 27 Wtedy Juda Machabeusz wraz z około dziesięciu innymi wycofał się na pustynię i tam na sposób dzikich zwierząt żył na górach razem z swoimi ludźmi. Żywili się oni tylko roślinami, aby się nie splamić. | 27 ܝܗܘܕܐ ܕܝܢ ܡܩܒܝ ܥܡ ܬܫܥܐ ܐܚܪ̈ܢܝܢ ܕܥܡܗ ܫܢܝ ܘܐܙܠ ܠܡܕܒܪܐ ܘܐܝܟ ܚܝ̈ܘܬܐ ܒܛܘܪ̈ܐ ܥܡܪܝܢ ܗܘܘ ܘܡܣܬܝܒܪܝܢ ܗܘܘ ܥܩܪ̈ܐ ܘܥܣܒܐ ܕܐܪܥܐ ܡܛܠ ܕܠܐ ܢܫܬܘܬܦܘܢ ܒܛܡܐܘܬܐ |
