| 1 Antiochus, fils du roi Démétrius, envoya, des îles de la mer, à Simon, prêtre et ethnarquedes Juifs, et à toute la nation, | 1 Antioch, syn króla Demetriusza, wysłał z wysp morskich do arcykapłana i etnarchy Szymona i do ludu żydowskiego |
| 2 une lettre ainsi conçue: "Le roi Antiochus à Simon, grand prêtre et ethnarque, et à la nationdes Juifs, salut. | 2 list następującej treści: Król Antioch arcykapłanowi i etnarsze, a także narodowi żydowskiemu - pozdrowienie. |
| 3 Puisque des malfaiteurs se sont emparés du royaume de nos pères, que je prétendsrevendiquer la possession du royaume afin de le rétablir dans sa situation antérieure, et que j'ai levé quantité detroupes et équipé des vaisseaux de guerre | 3 Ponieważ niektórzy złoczyńcy stali się panami królestwa naszych ojców, postanowiłem objąć królestwo w swoje posiadanie i przywrócić je do poprzedniego stanu. Zebrałem więc wiele wojska i przygotowałem okręty wojenne. |
| 4 avec l'intention de débarquer dans le pays et de poursuivre ceux qui l'ont ruiné et qui ontdévasté beaucoup de villes de mon royaume, | 4 Postanowiłem wylądować w swym kraju i ukarać tych, którzy zniszczyli mój kraj i wiele miast mego królestwa zrównali z ziemią. |
| 5 je te confirme donc maintenant toutes les remises que t'ont concédées les rois, mesprédécesseurs, et la dispense de tous les autres présents qu'ils t'ont accordée. | 5 Teraz więc potwierdzam ci zwolnienie od wszystkich podatków, od których zwolnili cię ci królowie, którzy byli przede mną, a tak samo od wszystkich innych danin, od których cię zwolnili. |
| 6 Je te permets de battre monnaie à ton empreinte, avec cours légal dans ton pays. | 6 Pozwalam ci też bić własną monetę legalną dla twojego kraju. |
| 7 Que Jérusalem et le sanctuaire soient libres; que toutes les armes que tu as fabriquées et lesforteresses que tu as bâties et que tu occupes te demeurent. | 7 Jerozolima i świątynia niech będą wolne, a niech przy tobie pozostanie wszelka broń, którą przygotowałeś, i te twierdze, które pobudowałeś i którymi władasz. |
| 8 Que tout ce que tu dois au trésor royal et ce que tu lui devras dans l'avenir te soit remis dèsmaintenant et pour toujours. | 8 Darowuję ci wszystko, co jesteś winien królewskiemu skarbcowi i co na przyszłość królowi się będzie należało od dziś aż po wszystkie czasy. |
| 9 Lorsque nous aurons conquis notre royaume, nous te gratifierons, toi, ta nation et lesanctuaire, de tels honneurs que votre gloire deviendra éclatante sur toute la terre." | 9 Gdy zaś przywrócimy nasze panowanie, wtedy ciebie, naród twój i świątynię uczcimy wielkim odznaczeniem, tak że wasza chwała będzie jawna na całym świecie. |
| 10 L'année 174, Antiochus se mit en marche vers le pays de ses pères, et toutes les troupess'en vinrent à lui, de sorte qu'il resta peu de monde avec Tryphon. | 10 W roku sto siedemdziesiątym czwartym wyruszył Antioch do kraju swych przodków, a wszyscy żołnierze przeszli do niego, tak że garść tylko pozostała przy Tryfonie. |
| 11 Antiochus se mit à sa poursuite et Tryphon s'enfuit à Dôra sur la mer, | 11 Antioch ścigał go, a on uciekał i przybył do Dory, która leży nad morzem. |
| 12 car il savait que les malheurs s'amassaient sur lui et que ses troupes l'avaient abandonné. | 12 Wiedział bowiem, że spadło na niego nieszczęście, bo wojska go opuściły. |
| 13 Antiochus vint camper devant Dôra, avec 120.000 combattants et 8.000 cavaliers. | 13 Antioch rozłożył się obozem pod Dorą. Było z nim sto dwadzieścia tysięcy wojowników i osiem tysięcy konnicy. |
| 14 Il investit la ville, et les vaisseaux s'approchèrent du côté de la mer, de sorte qu'il pressait laville par terre et par mer et ne laissait personne entrer ni sortir. | 14 Otoczył miasto ze wszystkich stron, a okręty nacierały z morza. W ten sposób ścisnął miasto od strony lądu i od strony morza i nikomu nie pozwolił ani wyjść z niego, ani wejść. |
| 15 Cependant, Nouménios et ses compagnons arrivèrent de Rome avec des lettres adresséesaux rois et aux pays; en voici la teneur: | 15 Numeniusz razem z towarzyszami powrócił z Rzymu przywożąc listy do królów i do krajów. Było w nich napisane, co następuje: |
| 16 "Lucius, consul des Romains, au roi Ptolémée, salut. | 16 Konsul rzymski Lucjusz królowi Ptolemeuszowi - pozdrowienie. |
| 17 Les ambassadeurs des Juifs sont venus chez nous en amis et en alliés pour renouvelerl'amitié et l'alliance de jadis, envoyés par le grand prêtre Simon et le peuple des Juifs. | 17 Przybyli do nas posłowie żydowscy, przyjaciele nasi i sprzymierzeńcy, wysłani przez arcykapłana Szymona i lud żydowski w tym celu, aby odnowić dawno już zawartą przyjaźń i przymierze, |
| 18 Ils ont apporté un bouclier d'or de mille mines. | 18 a przynieśli ze sobą złotą tarczę wagi tysiąca min. |
| 19 Il nous a plu, en conséquence, d'écrire aux rois et aux pays de ne pas leur chercher noise,de ne pas leur faire la guerre, ni à leurs villes, ni à leur pays, et de ne pas s'allier à ceux qui les attaqueraient. | 19 Postanowiliśmy więc napisać do królów i do krajów, aby nie wyrządzali im nic złego, żeby nie walczyli przeciwko nim, przeciwko ich miastom ani przeciwko ich krajowi i żeby nie wspomagali tych, którzy będą z nimi prowadzili wojnę. |
| 20 Nous avons décrété de recevoir le bouclier de leur part. | 20 Wydało nam się słuszne przyjąć od niech tę tarczę. |
| 21 Si donc des gens pernicieux se sont enfuis de leur pays pour se réfugier chez vous, livrez-les au grand prêtre Simon pour qu'il les punisse suivant leurs lois." | 21 Jeżeli więc jacy przestępcy uciekną z ich kraju do was, wydajcie ich arcykapłanowi Szymonowi, żeby ich ukarał według swojego Prawa. |
| 22 La même lettre fut adressée au roi Démétrius, à Attale, à Ariarathe, à Arsace | 22 Napisał tak samo do króla Demetriusza i do Attalosa, do Ariataresa, do Arsakesa |
| 23 et à tous les pays, à Sampsamé, aux Spartiates, à Délos, à Myndos, à Sicyone, à la Carie, àSamos, à la Pamphylie, à la Lycie, à Halicarnasse, à Rhodes, à Phasélis, à Cos, à Sidè, à Arados, à Gortyne, àCnide, à Chypre et à Cyrène. | 23 i do wszystkich krajów: do Sampsamy, do Spartan, do Delos, do Mindos, do Sykionu, do Karii, do Samos, do Pamfilii, do Licji, do Halikarnasu, do Rodos, do Faselis, do Kos, do Side, do Arados, do Gortyny, do Knidos, do Cypru i do Cyreny. |
| 24 Ils rédigèrent une copie de ces lettres pour le grand prêtre Simon. | 24 Odpis zaś tych listów posłał arcykapłanowi Szymonowi. |
| 25 Le roi Antiochus campait devant Dôra, dans le faubourg, faisant avancer continuellementles détachements contre la ville et construisant des machines. Il bloquait Tryphon de sorte qu'on ne pouvait nisortir ni entrer. | 25 Król Antioch leżał obozem koło Dory, na przedmieściu; sprowadzał do niego coraz to nowe oddziały, budował machiny oblężnicze i tak zamknął Tryfona, że ten nie mógł ani wyjść, ani wejść. |
| 26 Simon lui envoya 2.000 hommes d'élite pour prendre part au combat, avec de l'argent, del'or et un matériel considérable. | 26 Szymon zaś posłał mu do pomocy dwa tysiące wyborowych żołnierzy, srebra, złota i wiele broni. |
| 27 Il ne voulut pas les recevoir; bien plus, il révoqua tout ce dont il avait convenu avec Simonauparavant et il devint tout autre à son égard. | 27 On jednak nie chciał tego przyjąć, a nawet unieważnił to, co poprzednio postanowił na jego korzyść; stał się jego nieprzyjacielem. |
| 28 Il lui envoya Athénobius, un de ses amis, pour conférer avec lui et lui dire: "Vous occupezJoppé, Gazara et la Citadelle qui est à Jérusalem, villes de mon royaume. | 28 Posłał też do niego Atenobiusza, jednego ze swych przyjaciół, ażeby się z nim rozmówić. Mówił on: Wy zajmujecie Jafę, Gezer i zamek jerozolimski, które są miastami należącymi do mego królestwa. |
| 29 Vous avez dévasté leurs territoires, vous avez fait beaucoup de mal au pays et vous vousêtes rendu maîtres de nombreuses localités de mon royaume. | 29 Ziemie ich spustoszyliście, dla kraju staliście się wielkim nieszczęściem i zawładnęliście jeszcze wielu miejscowościami w moim królestwie. |
| 30 Rendez donc maintenant les villes que vous avez prises et les impôts des cantons dont vousvous êtes emparés en dehors des limites de la Judée. | 30 Teraz więc oddajcie miasta, które zabraliście, i podatki z tych miejscowości, które opanowaliście poza granicami Judei, |
| 31 Ou bien donnez à leur place 500 talents d'argent et, pour les dévastations que vous avezcommises et pour les impôts des villes, 500 autres talents; sinon, nous viendrons vous faire la guerre." | 31 albo też wypłacicie za nie pięćset talentów srebra, a za zniszczenie, jakiegoście się dopuścili, i za podatki od miast - drugie pięćset talentów. W przeciwnym wypadku przybędziemy i pobijemy was. |
| 32 Athénobius, ami du roi, vint à Jérusalem et vit la magnificence de Simon, son buffet garnide vases d'or et d'argent et tout l'apparat dont il s'entourait. Il en fut stupéfait et lui fit connaître les paroles du roi. | 32 Przyjaciel królewski, Atenobiusz, przybył do Jerozolimy. Gdy zobaczył bogactwo Szymona, stół, na którym stały złote i srebrne naczynia, oraz liczną służbę, nie mógł wyjść z podziwu. Kiedy wypowiedział, jakie są królewskie żądania, |
| 33 Simon lui répondit en ces termes: "Ce n'est point une terre étrangère que nous avons priseni des biens d'autrui que nous avons conquis, mais c'est l'héritage de nos pères: c'est injustement que nosennemis l'ont possédé un certain temps. | 33 wtedy mu Szymon odpowiedział: Ani nie przywłaszczyliśmy sobie kraju cudzego, ani nie wzięliśmy własności obcej, ale dziedzictwo naszych ojców, nad którymi nasi wrogowie niesprawiedliwie przez pewien czas panowali. |
| 34 Mais nous, trouvant l'occasion favorable, nous récupérons l'héritage de nos pères. | 34 Mając więc sposobność objęliśmy w posiadanie dziedzictwo naszych ojców. |
| 35 Quant à Joppé et à Gazara que tu réclames, ces villes faisaient beaucoup de mal au peupleet désolaient notre pays, pour elles nous donnerons cent talents." L'envoyé ne lui répondit mot. | 35 Co zaś do Jafy i Gezer, których żądasz, to one ludowi naszemu i krajowi wyrządzały wiele krzywdy. Wypłacimy za nie sto talentów. |
| 36 Il s'en revint furieux chez le roi et lui fit connaître la réponse et la magnificence de Simon,bref, tout ce qu'il avait vu, ce qui mit le roi dans une grande colère. | 36 Tamten nie rzekł mu ani słowa, tylko z gniewem powrócił do króla, odniósł mu tę odpowiedź i opowiedział o bogactwie Szymona i o wszystkim, co widział. Król więc zapłonął wielkim gniewem. |
| 37 Or Tryphon, étant monté sur un bateau, s'enfuit à Orthosia. | 37 Tryfon zaś dostał się na okręt i odpłynął do Ortozji. |
| 38 Le roi institua Kendébée épistratège de la Zone Maritime et lui confia une armée defantassins et de cavaliers. | 38 Wtedy król mianował Kendebajosa zastępcą wodza nadbrzeżnej krainy i oddał mu pod rozkazy piechotę i konnicę. |
| 39 Il lui donna l'ordre de camper en face de la Judée et lui enjoignit de construire Kédrôn, deconsolider ses portes et de guerroyer contre le peuple; quant au roi il se mit à la poursuite de Tryphon. | 39 Rozkazał mu rozbić swój obóz na granicy Judei. Rozkazał mu także odbudować Kedron, wzmocnić jego bramy i walczyć przeciwko ludności. Król zaś ścigał Tryfona. |
| 40 Kendébée se rendit à Iamnia et ne tarda pas à provoquer le peuple, à envahir la Judée, àfaire des prisonniers et à massacrer. | 40 Kendebajos przybył do Jamnii i zaczął trapić lud: wpadał na obszar Judei, brał ludność do niewoli i mordował. |
| 41 Il rebâtit Kédrôn et y cantonna des cavaliers et des fantassins pour opérer des sorties etpatrouiller sur les chemins de Judée, comme le roi le lui avait ordonné. | 41 Odbudował też Kedron i umieścił tam jeźdźców oraz [inne] wojska, ażeby wypadali i przebiegali drogi Judei zgodnie z danym mu królewskim rozkazem. |
