| 1 El que ama a su hijo lo castiga asiduamente, para poder alegrarse de él en el futuro. | 1 Kto miłuje swego syna, często używa na niego rózgi, aby na końcu mógł się nim cieszyć. |
| 2 El que educa bien a su hijo encontrará satisfacción en él y se sentirá orgulloso entre sus conocidos. | 2 Kto wychowuje swego syna, będzie miał z niego pociechę i dumny będzie z niego między znajomymi. |
| 3 El que instruye a su hijo dará envidia a su enemigo y se sentirá dichoso delante de sus amigos, | 3 Kto kształci swego syna, budzi zazdrość u wroga, a wobec przyjaciół będzie nim się cieszył. |
| 4 Muere el padre, y es como si no muriera, porque deja detrás de sí a uno igual a él. | 4 Skończył życie jego ojciec, ale jakby nie umarł, gdyż podobnego sobie zostawił. |
| 5 Mientras vive, se alegra de verlo, y a su muerte, no siente ningún pesar: | 5 W czasie życia swego widział go i doznał radości, a i przy śmierci swej nie został zasmucony. |
| 6 deja a alguien que lo vengará de sus enemigos y devolverá los favores a sus amigos. | 6 Przeciwnikom zostawił mściciela, a przyjaciołom tego, który im okaże wdzięczność. |
| 7 El que mima a su hijo vendará sus heridas y a cada grito que dé, se le conmoverán las entrañas. | 7 Rozpieszcza syna swego ten, kto opatruje każdą jego ranę i komu na każdy jego głos wzruszają się wnętrzności. |
| 8 Un caballo sin domar se vuelve reacio, y un hijo consentido se vuelve insolente. | 8 Koń nieujeżdżony jest narowisty, a syn zostawiony samemu sobie staje się zuchwały. |
| 9 Malcría a tu hijo, y te hará temblar; juega con él, y te llenará de tristeza. | 9 Pieść dziecko, a wprawi cię w osłupienie, baw się nim, a sprawi ci smutek. |
| 10 No hagas bromas con él, para no sufrir con él ni rechinar tus dientes al final. | 10 Nie śmiej się razem z nim, abyś nie został wraz z nim zasmucony i abyś na koniec nie zgrzytał zębami. |
| 11 No les des rienda suelta en su juventud, | 11 W młodości nie dawaj mu zbytniej swobody, |
| 12 pégale sin temor mientras es niño, no sea que se vuelva rebelde y te desobedezca. | 12 okładaj razami boki jego, gdy jest jeszcze młody, aby, gdy zmężnieje, nie odmówił ci posłuchu. |
| 13 Educa a tu hijo y fórmalo bien, para que no tengas que soportar su desvergüenza. | 13 Wychowuj syna swego i używaj do pracy, abyś nie został zaskoczony jego bezczelnością. |
| 14 Más vale pobre sano y vigoroso que rico lleno de achaques. | 14 Więcej wart biedny a zdrowy o silnej postawie, niż bogaty a ukarany na swym ciele [chorobą]. |
| 15 La salud y el vigor valen más que todo el oro y el cuerpo robusto, más que una inmensa fortuna. | 15 Zdrowie i siła lepsze są niż wszystko złoto, a mocne ciało niż niezmierny majątek. |
| 16 No hay mejor riqueza que la salud del cuerpo ni mayor felicidad que la alegría del corazón. | 16 Nie ma większego bogactwa nad zdrowie ciała i nie ma zadowolenia nad radość serca. |
| 17 Es preferible la muerte a una vida amarga y el descanso eterno a una enfermedad incurable. | 17 Lepsza jest śmierć niż przykre życie i lepszy wieczny odpoczynek niż stała choroba. |
| 18 Manjares derramados sobre una boca cerrada son los alimentos depositados sobre una tumba: | 18 Łakocie położone przed zamkniętymi ustami to stosy żywności leżące na grobie. |
| 19 ¿de qué le sirve al ídolo la ofrenda si no puede comer ni gustar? Así pasa con el hombre perseguido por el Señor: | 19 Na cóż się przyda ofiara z owoców bożkowi? Nie będzie przecież jadł ani czuł zapachu - tak jest z tym, kogo Pan doświadcza. |
| 20 mira con sus ojos y lanza un suspiro, como un eunuco cuando abraza a una virgen. | 20 Patrzy oczami i wzdycha, jak wzdycha eunuch obejmujący dziewicę. |
| 21 No dejes que la tristeza se apodere de ti ni te atormentes con tus cavilaciones. | 21 Nie wydawaj duszy swej smutkowi ani nie dręcz siebie myślami. |
| 22 Un corazón alegre es la vida del hombre y el gozo alarga el número de sus días. | 22 Radość serca jest życiem człowieka, a wesołość męża przedłuża dni jego. |
| 23 Vive ilusionado y consuela tu corazón, y aparta lejos de ti la tristeza, porque la tristeza fue la perdición de muchos y no se saca de ella ningún provecho. | 23 Wytłumacz sobie samemu, pociesz swoje serce, i oddal długotrwały smutek od siebie; bo smutek zgubił wielu i nie ma z niego żadnego pożytku. |
| 24 La envidia y la ira acortan la vida y las preocupaciones hacen envejecer antes de tiempo. | 24 Zazdrość i gniew skracają dni, a zmartwienie sprowadza przedwczesną starość. |
| 25 Un hombre de corazón alegre tiene buen apetito y lo que come le hace provecho. | 25 Gdy serce pogodne - dobry apetyt, zatroszczy się ono o pokarmy. |
