| 1 Había un hombre enfermo, Lázaro de Betania, del pueblo de María y de su hermana Marta. | 1 Był pewien chory, Łazarz z Betanii, z miejscowości Marii i jej siostry Marty. |
| 2 María era la misma que derramó perfume sobre el Señor y le secó los pies con sus cabellos. Su hermano Lázaro era el que estaba enfermo. | 2 Maria zaś była tą, która namaściła Pana olejkiem i włosami swoimi otarła Jego nogi. Jej to brat Łazarz chorował. |
| 3 Las hermanas enviaron a decir a Jesús: «Señor, el que tú amas, está enfermo». | 3 Siostry zatem posłały do Niego wiadomość: Panie, oto choruje ten, którego Ty kochasz. |
| 4 Al oír esto, Jesús dijo: «Esta enfermedad no es mortal; es para gloria de Dios, para que el Hijo de Dios sea glorificado por ella». | 4 Jezus usłyszawszy to rzekł: Choroba ta nie zmierza ku śmierci, ale ku chwale Bożej, aby dzięki niej Syn Boży został otoczony chwałą. |
| 5 Jesús quería mucho a Marta, a su hermana y a Lázaro. | 5 A Jezus miłował Martę i jej siostrę, i Łazarza. |
| 6 Sin embargo, cuando oyó que este se encontraba enfermo, se quedó dos días más en el lugar donde estaba. | 6 Mimo jednak że słyszał o jego chorobie, zatrzymał się przez dwa dni w miejscu pobytu. |
| 7 Después dijo a sus discípulos: «Volvamos a Judea». | 7 Dopiero potem powiedział do swoich uczniów: Chodźmy znów do Judei. |
| 8 Los discípulos le dijeron: «Maestro, hace poco los judíos querían apedrearte, ¿quieres volver allá?». | 8 Rzekli do Niego uczniowie: Rabbi, dopiero co Żydzi usiłowali Cię ukamienować i znów tam idziesz? |
| 9 Jesús les respondió: «¿Acaso no son doce la horas del día? El que camina de día no tropieza, porque ve la luz de este mundo; | 9 Jezus im odpowiedział: Czyż dzień nie liczy dwunastu godzin? Jeżeli ktoś chodzi za dnia, nie potknie się, ponieważ widzi światło tego świata. |
| 10 en cambio, el que camina de noche tropieza, porque la luz no está en él». | 10 Jeżeli jednak ktoś chodzi w nocy, potknie się, ponieważ brak mu światła. |
| 11 Después agregó: «Nuestro amigo Lázaro duerme, pero yo voy a despertarlo». | 11 To powiedział, a następnie rzekł do nich: Łazarz, przyjaciel nasz, zasnął, lecz idę, aby go obudzić. |
| 12 Sus discípulos le dijeron: «Señor, si duerme, se curará». | 12 Uczniowie rzekli do Niego: Panie, jeżeli zasnął, to wyzdrowieje. |
| 13 Ellos pensaban que hablaba del sueño, pero Jesús se refería a la muerte. | 13 Jezus jednak mówił o jego śmierci, a im się wydawało, że mówi o zwyczajnym śnie. |
| 14 Entonces les dijo abiertamente: «Lázaro ha muerto, | 14 Wtedy Jezus powiedział im otwarcie: Łazarz umarł, |
| 15 y me alegro por ustedes de no haber estado allí, a fin de que crean. Vayamos a verlo». | 15 ale raduję się, że Mnie tam nie było, ze względu na was, abyście uwierzyli. Lecz chodźmy do niego. |
| 16 Tomás, llamado el Mellizo, dijo a los otros discípulos: «Vayamos también nosotros a morir con él». | 16 Na to Tomasz, zwany Didymos, rzekł do współuczniów: Chodźmy także i my, aby razem z Nim umrzeć. |
| 17 Cuando Jesús llegó, se encontró con que Lázaro estaba sepultado desde hacía cuatro Días. | 17 Kiedy Jezus tam przybył, zastał Łazarza już do czterech dni spoczywającego w grobie. |
| 18 Betania distaba de Jerusalén sólo unos tres kilómetros. | 18 A Betania była oddalona od Jerozolimy około piętnastu stadiów |
| 19 Muchos judíos habían ido a consolar a Marta y a María, por la muerte de su hermano. | 19 i wielu Żydów przybyło przedtem do Marty i Marii, aby je pocieszyć po bracie. |
| 20 Al enterarse de que Jesús llegaba, Marta salió a su encuentro, mientras María permanecía en la casa. | 20 Kiedy zaś Marta dowiedziała się, że Jezus nadchodzi, wyszła Mu na spotkanie. Maria zaś siedziała w domu. |
| 21 Marta dio a Jesús: «Señor, si hubieras estado aquí, mi hermano no habría muerto. | 21 Marta rzekła do Jezusa: Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł. |
| 22 Pero yo sé que aun ahora, Dios te concederá todo lo que le pidas». | 22 Lecz i teraz wiem, że Bóg da Ci wszystko, o cokolwiek byś prosił Boga. |
| 23 Jesús le dijo: «Tu hermano resucitará». | 23 Rzekł do niej Jezus: Brat twój zmartwychwstanie. |
| 24 Marta le respondió: «Sé que resucitará en la resurrección del último día». | 24 Rzekła Marta do Niego: Wiem, że zmartwychwstanie w czasie zmartwychwstania w dniu ostatecznym. |
| 25 Jesús le dijo: «Yo soy la Resurrección y la Vida. El que cree en mí, aunque muera, vivirá: | 25 Rzekł do niej Jezus: Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto we Mnie wierzy, choćby i umarł, żyć będzie. |
| 26 y todo el que vive y cree en mí, no morirá jamás. ¿Crees esto?». | 26 Każdy, kto żyje i wierzy we Mnie, nie umrze na wieki. Wierzysz w to? |
| 27 Ella le respondió: «Sí, Señor, creo que tú eres el Mesías, el Hijo de Dios, el que debía venir al mundo». | 27 Odpowiedziała Mu: Tak, Panie! Ja wciąż wierzę, żeś Ty jest Mesjasz, Syn Boży, który miał przyjść na świat. |
| 28 Después fue a llamar a María, su hermana, y le dijo en voz baja: «El Maestro está aquí y te llama». | 28 Gdy to powiedziała, odeszła i przywołała po kryjomu swoją siostrę, mówiąc: Nauczyciel jest i woła cię. |
| 29 Al oír esto, ella se levantó rápidamente y fue a su encuentro. | 29 Skoro zaś tamta to usłyszała, wstała szybko i udała się do Niego. |
| 30 Jesús no había llegado todavía al pueblo, sino que estaba en el mismo sitio donde Marta lo había encontrado. | 30 Jezus zaś nie przybył jeszcze do wsi, lecz był wciąż w tym miejscu, gdzie Marta wyszła Mu na spotkanie. |
| 31 Los Judíos que estaban en la casa consolando a María, al ver que esta se levantaba de repente y salía, la siguieron, pensando que iba al sepulcro para llorar allí. | 31 Żydzi, którzy byli z nią w domu i pocieszali ją, widząc, że Maria szybko wstała i wyszła, udali się za nią, przekonani, że idzie do grobu, aby tam płakać. |
| 32 María llegó adonde estaba Jesús y, al verlo, se postró a sus pies y le dijo: «Señor, si hubieras estado aquí, mi hermano no habría muerto». | 32 A gdy Maria przyszła do miejsca, gdzie był Jezus, ujrzawszy Go upadła Mu do nóg i rzekła do Niego: Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł. |
| 33 Jesús, al verla llorar a ella, y también a los judíos que la acompañaban, conmovido y turbado, | 33 Gdy więc Jezus ujrzał jak płakała ona i Żydzi, którzy razem z nią przyszli, wzruszył się w duchu, rozrzewnił i zapytał: Gdzieście go położyli? |
| 34 preguntó: «¿Dónde lo pusieron?». Le respondieron: «Ven, Señor, y lo verás». | 34 Odpowiedzieli Mu: Panie, chodź i zobacz. |
| 35 Y Jesús lloró. | 35 Jezus zapłakał. |
| 36 Los judíos dijeron: «¡Cómo lo amaba!». | 36 A Żydzi rzekli: Oto jak go miłował! |
| 37 Pero algunos decían: «Este que abrió los ojos del ciego de nacimiento, ¿no podría impedir que Lázaro muriera?». | 37 Niektórzy z nich powiedzieli: Czy Ten, który otworzył oczy niewidomemu, nie mógł sprawić, by on nie umarł? |
| 38 Jesús, conmoviéndose nuevamente, llegó al sepulcro, que era una cueva con una piedra encima, | 38 A Jezus ponownie, okazując głębokie wzruszenie, przyszedł do grobu. Była to pieczara, a na niej spoczywał kamień. |
| 39 y le dijo: «Quiten la piedra». Marta, la hermana del difunto, le respondió: «Señor, huele mal; ya hace cuatro días que está muerto». | 39 Jezus rzekł: Usuńcie kamień. Siostra zmarłego, Marta, rzekła do Niego: Panie, już cuchnie. Leży bowiem od czterech dni w grobie. |
| 40 Jesús le dijo: «¿No te he dicho que si crees, verás la gloria de Dios?». | 40 Jezus rzekł do niej: Czyż nie powiedziałem ci, że jeśli uwierzysz, ujrzysz chwałę Bożą? Usunięto więc kamień. |
| 41 Entonces quitaron la piedra, y Jesús, levantando los ojos al cielo, dijo: «Padre, te doy gracias porque me oíste. | 41 Jezus wzniósł oczy do góry i rzekł: Ojcze, dziękuję Ci, żeś mnie wysłuchał. |
| 42 Yo sé que siempre me oyes, pero le he dicho por esta gente que me rodea, para que crean que tú me has enviado». | 42 Ja wiedziałem, że mnie zawsze wysłuchujesz. Ale ze względu na otaczający Mnie lud to powiedziałem, aby uwierzyli, żeś Ty Mnie posłał. |
| 43 Después de decir esto, gritó con voz fuerte: «¡Lázaro, ven afuera!». | 43 To powiedziawszy zawołał donośnym głosem: Łazarzu, wyjdź na zewnątrz! |
| 44 El muerto salió con los pies y las manos atados con vendas, y el rostro envuelto en un sudario. Jesús les dijo: «Desátenlo para que pueda caminar». | 44 I wyszedł zmarły, mając nogi i ręce powiązane opaskami, a twarz jego była zawinięta chustą. Rzekł do nich Jezus: Rozwiążcie go i pozwólcie mu chodzić. |
| 45 Al ver lo que hizo Jesús, muchos de los judíos que habían ido a casa de María creyeron en él. | 45 Wielu więc spośród Żydów przybyłych do Marii ujrzawszy to, czego Jezus dokonał, uwierzyło w Niego. |
| 46 Pero otros fueron a ver a los fariseos y les contaron lo que Jesús había hecho. | 46 Niektórzy z nich udali się do faryzeuszów i donieśli im, co Jezus uczynił. |
| 47 Los sumos sacerdotes y los fariseos convocaron un Consejo y dijeron: «¿Qué hacemos? Porque este hombre realiza muchos signos. | 47 Wobec tego arcykapłani i faryzeusze zwołali Wysoką Radę i rzekli: Cóż my robimy wobec tego, że ten człowiek czyni wiele znaków? |
| 48 Si lo dejamos seguir así, todos creerán en él, y los romanos vendrán y destruirán nuestro Lugar santo y nuestra nación». | 48 Jeżeli Go tak pozostawimy, to wszyscy uwierzą w Niego, i przyjdą Rzymianie, i zniszczą nasze miejsce święte i nasz naród. |
| 49 Uno de ellos, llamado Caifás, que era Sumo Sacerdote ese año, les dijo: «Ustedes no comprenden nada. | 49 Wówczas jeden z nich, Kajfasz, który w owym roku był najwyższym kapłanem, rzekł do nich: Wy nic nie rozumiecie i nie bierzecie tego pod uwagę, |
| 50 ¿No les parece preferible que un solo hombre muera por el pueblo y no que perezca la nación entera?». | 50 że lepiej jest dla was, gdy jeden człowiek umrze za lud, niż miałby zginąć cały naród. |
| 51 No dijo eso por sí mismo, sino que profetizó como Sumo Sacerdote que Jesús iba a morir por la nación, | 51 Tego jednak nie powiedział sam od siebie, ale jako najwyższy kapłan w owym roku wypowiedział proroctwo, że Jezus miał umrzeć za naród, |
| 52 y no solamente por la nación, sino también para congregar en la unidad a los hijos de Dios que estaban dispersos. | 52 a nie tylko za naród, ale także, by rozproszone dzieci Boże zgromadzić w jedno. |
| 53 A partir de ese día, resolvieron que debían matar a Jesús. | 53 Tego więc dnia postanowili Go zabić. |
| 54 Por eso él no se mostraba más en público entre los judíos, sino que fue a una región próxima al desierto, a una ciudad llamada Efraím, y allí permaneció con sus discípulos. | 54 Odtąd Jezus już nie występował wśród Żydów publicznie, tylko odszedł stamtąd do krainy w pobliżu pustyni, do miasteczka, zwanego Efraim, i tam przebywał ze swymi uczniami. |
| 55 Como se acercaba la Pascua de los judíos, mucha gente de la región había subido a Jerusalén para purificarse. | 55 A była blisko Pascha żydowska. Wielu przed Paschą udawało się z tej okolicy do Jerozolimy, aby się oczyścić. |
| 56 Buscaban a Jesús y se decían unos a otros en el Templo: «¿Qué les parece, vendrá a la fiesta o no?». | 56 Oni więc szukali Jezusa i gdy stanęli w świątyni, mówili jeden do drugiego: Cóż wam się zdaje? Czyżby nie miał przyjść na święto? |
| 57 Los sumos sacerdotes y los fariseos habían dado orden de que si alguno conocía el lugar donde él se encontraba, lo hiciera saber para detenerlo. | 57 Arcykapłani zaś i faryzeusze wydali polecenie, aby każdy, ktokolwiek będzie wiedział o miejscu Jego pobytu, doniósł o tym, aby Go można było pojmać. |